Οι Ευρωπαίοι ηγέτες -μεταξύ αυτών και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας- αποφάσισαν προχθές να επισπεύσουν τη μείωση της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο, που καλύπτει σήμερα το 27% της συνολικής κατανάλωσης. Αυτό θα γίνει μέσω της διασύνδεσης των δικτύων και της έμφασης στους νότιους διαδρόμους. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν Βαν Ρόμπεϊ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν την Κομισιόν να υποβάλει στη Σύνοδο του Ιουνίου ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, έναν οδικό χάρτη, με στόχο τη επιτάχυνση των ενεργειών για τη μείωση της εξάρτησης, κυρίως από τη Ρωσία. Το σχέδιο θα πρέπει να αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η Ε.Ε. οφείλει να επιταχύνει την περαιτέρω διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της, να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της ισχύ και την ενεργειακή της απόδοση, να εξακολουθήσει να αναπτύσσει ανανεώσιμες και άλλες εγχώριες πηγές ενέργειας και να συντονίσει την ανάπτυξη των υποδομών που θα στηρίζουν αυτήn τη διαφοροποίηση με βιώσιμο τρόπο.

Εξάλλου, σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την αναφορά στην Κύπρο σε έγγραφο της Ε.Ε. για την ενεργειακή διπλωματία, στο οποίο επεξηγείται η σημασία της Κύπρου ως νέου παρόχου υδρογονανθράκων για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε. στο σύνολό της. Η απόφαση των ηγετών της Ε.Ε. για την ενεργειακή ασφάλεια, αυτάρκεια και απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ευνοεί και την Κύπρο, υπό ορισμένες προϋποθέσεις αλλά και της δημιουργεί ταυτόχρονα και μερικούς δυνητικούς κινδύνους. Είναι γνωστό ότι η Ε.Ε. και ειδικά η Γερμανία, εξαρτάται αρκετά από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η κρίση στην Ουκρανία και όσα ακολούθησαν, επέσπευσαν την προσπάθεια των Ευρωπαίων να απεξαρτηθούν από τη Ρωσία. Ήδη, Αμερικανοί αναλυτές καλούν τις ΗΠΑ να διοχετεύσουν αέριο στην Ευρώπη, αν και αυτό είναι δύσκολο εγχείρημα προς το παρόν. Απεξάρτηση της Ε.Ε. από τη Ρωσία σημαίνει αναζήτηση άλλων ενεργειακών πόρων. Ένας εξ αυτών είναι η λεκάνη της Λεβαντίνης, όπου ήδη Ισραήλ και Κύπρος ανακάλυψαν σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου, ενώ και η Ελλάδα φαίνεται να έχει φυσικό αέριο.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε προχθές ότι «η εκμετάλλευση των ενεργειακών μας πόρων θα συμβάλει στην ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά και της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου και της Ε.Ε. γενικότερα». Πρόσθεσε ότι η κατασκευή χερσαίου τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου στην Κύπρο και η προώθηση ενός νέου διαδρόμου φυσικού αερίου από τη νοτιοανατολική Μεσόγειο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκονται στην κορυφή των ενεργειακών μας προτεραιοτήτων. «Στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», είπε, «αποτυπώνεται θέση η οποία, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού της Ε.Ε., αναβαθμίζει τη στρατηγική σημασία των ενεργειακών αποθεμάτων της νοτιοανατολικής Μεσογείου, αναδεικνύοντας έτσι και τη στρατηγική σημασία της Κύπρου ως ευρωπαϊκού ενεργειακού κόμβου». Αυτά όλα, βέβαια, συναρτώνται και προς άλλους ενδεχομένως αρνητικούς παράγοντες, για τους οποίους η Κυβέρνηση τηρεί σιγήν.

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να σταθμιστεί η αντίδραση της Ρωσίας, τα συμφέροντα της οποίας θα επηρεαστούν από το κυπροϊσραηλινό και ελληνικό αέριο. Η Ρωσία, όμως, είναι στενή και διαχρονική φίλη της Κύπρου. Πώς αντιμετωπίζεται; Από την άλλη, πώς η Κύπρος αποτρέπει τουρκικές επιθετικές ενέργειες κατά των κυπριακών υδρογονανθράκων; Εδώ ο Πρόεδρος έκανε γαργάρα την παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ. Και τέλος, παρατηρείται πολλή φλυαρία και κανένα έργο για το περιβόητο τερματικό. Για να γίνει η Κύπρος ενεργειακό κέντρο, απαιτούνται σοβαρές και αξιόπιστες δράσεις, ενέργειες, συνέργειες και συμμαχίες συμφερόντων με άλλες χώρες, σε συνάρτηση πάντα με την Ε.Ε. και ισχυρούς παίκτες. Ποιος θα παίξει μαζί τους;