Η οικονομική κρίση δεν έπεσε από τον ουρανό. Ήταν προϊόν και αποτέλεσμα λαθών, ανεπαρκειών, παραλείψεων και εγκληματικών δράσεων δικών μας, σε διάφορες θέσεις, όπως και ξένων επιπτώσεων. Θα το επισημάνουμε ξανά: Και να μην είχαμε την παγκόσμια οικονομική κρίση, η κυπριακή οικονομία κάποια στιγμή θα κατέρρεε εξαιτίας των σαθρών θεμελίων της. Η οικονομία του τόπου παραβίασε όλους τους κανόνες υγιούς οικονομικής πρακτικής και συμπεριφοράς. Κοντά σε αυτά να προστεθούν η ανικανότητα ορθών προβλέψεων και εκτιμήσεων, η ανεπάρκεια ηγητόρων, η διαπλοκή πολιτικής και οικονομικών-τραπεζιτικών παραγόντων, η υπερεξάπλωση του τραπεζικού τομέα ενός μικρού τόπου και, προπάντων, η απληστία πολλών.
Πάρα πολλοί για πολλά χρόνια μάσησαν γερά και σε βάρος της οικονομίας, της κοινωνίας, του κράτους, των πολιτών. Η παγκόσμια οικονομική κρίση κατέδειξε τη σαθρότητα των θεσμών και την εγκληματική ανεπάρκεια των στυλοβατών τους. Αν είχαμε ηγεσία άξια του ονόματός της και που νοιαζόταν πραγματικά για τον τόπο, πρώτον, θα έπαιρνε έγκαιρα μέτρα για να προλάβει το κακό. Δεύτερον, θα τιμωρούσε όσους ενέχονται για την κατάρρευση.
Δεν θα αναφερθούμε ξανά σε όσα όλοι οι πολίτες γνωρίζουν. Εκείνο που δεν καταλαβαίνουν είναι η πολύμηνη καθυστέρηση στην αναζήτηση και τεκμηρίωση της δίωξης όσων ευθύνονται για την καταστροφή της οικονομίας και την υποδούλωση της Κύπρου στον τροϊκανό ζυγό. Η Ισλανδία είναι ένα φωτεινό παράδειγμα που η ηγεσία του τόπου όφειλε να μιμηθεί. Η Ισλανδία είναι το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Κύπρου. Οι τράπεζές της χρεοκόπησαν αλλά τις επιπτώσεις δεν τις επωμίστηκαν οι πολίτες, όπως εδώ, αλλά οι μέτοχοι και οι ιδιοκτήτες τους.
Όταν συνέβη η κατάρρευση, οι μεν τράπεζες πτώχευσαν οι δε ένοχοι -τραπεζίτες και πολιτικοί, όπως ο Πρωθυπουργός της χώρας- σύρθηκαν στα δικαστήρια και, σε διάστημα δύο περίπου ετών, όλη η κατάσταση ξεκαθάρισε και η χώρα μπήκε στην οδό της ανάκαμψης. Στην Κύπρο, δύο σχεδόν χρόνια από την απόφαση για προσφυγή στον Μηχανισμό Στήριξης, ακόμα ψάχνουν, ακόμα συλλέγουν στοιχεία και μαρτυρίες, ακόμα πασκίζουν να στοιχειοθετήσουν υποθέσεις,
Πριν από πολλές ημέρες ο Γενικός Εισαγγελέας διαβεβαίωσε πως σε διάστημα μερικών εβδομάδων θα είχαμε αποτελέσματα όσον αφορά τη δίωξη κατά παντός υπευθύνου για την καταστροφή. Προχθές, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Ι. Νικολάου, δήλωσε: «Οφείλουμε, δυστυχώς, να συνειδητοποιήσουμε ότι πίσω από την κατάρρευση της οικονομίας μας κρύβεται η ηθική και πνευματική μας χρεοκοπία». Την αναβίωση αυτού του κώδικα ηθικής, πρόσθεσε, «επιδιώκουμε σήμερα».
Χωρίς αυτό να σημαίνει, είπε, «και το τονίζω, ότι θα αρκεστούμε μόνο σε ηθικές ή λεκτικές καταδίκες». Διαβεβαίωσε ακόμα ότι «αυτοί που ευθύνονται για τη διολίσθηση της οικονομίας μας, οι εγκληματίες ''λευκού κολάρου'', θα καταβάλουν το τίμημα του νόμου. Είτε είναι ημέτεροι είτε ανήκουν στην κοσμική ελίτ. Όποιοι και αν είναι. Όπου και αν ανήκουν, να είναι έτοιμοι σύντομα να απολογηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης».
Να το δούμε και να πιστέψουμε. Όχι διότι αμφισβητούμε τις διαβεβαιώσεις του Γενικού Εισαγγελέα ή του υπουργού Δικαιοσύνης. Αλλ’ επειδή όσο περνά ο καιρός τόσο περισσότερο εμπεδώνεται η εντύπωση μεταξύ των πολιτών ότι, ενδεχομένως, στο τέλος, όσοι ενέχονται να γλιτώσουν. Γι’ αυτό υπάρχουν τα θλιβερά παραδείγματα της «Ήλιος» και του Μαρί. Υπάρχει ακόμα το ενδεχόμενο, τεκμήρια και αποδεικτικό υλικό, να έχουν καταστραφεί ή χαθεί ή και αλλοιωθεί, εξαιτίας του μακρού χρόνου που πέρασε από την τέλεση αδικημάτων.
Και, βέβαια, υπάρχει η αντίληψη ότι, Δικαιοσύνη που αργοπορεί να αποδοθεί, δεν είναι Δικαιοσύνη αλλ’ άρνησή της. Οι πολίτες αναμένουν όπως οι εισαγγελικές και υπουργικές διαβεβαιώσεις πάρουν σύντομα σάρκα και οστά. Και η Δικαιοσύνη, τελικά, να αποδοθεί έστω και αργοπορημένα.




