Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, αν και είχε προειδοποιηθεί κατ' επανάληψη από επιτελείς του, ότι επέκειτο στρατιωτικό πραξικόπημα της Χούντας για την ανατροπή του, δεν το πίστευε. Πίστωνε τη Χούντα με τον ελάχιστο πατριωτισμό. Αλλά οι Χούντες δεν διαθέτουν πατριωτισμό. Μέχρι που ήλθε η καταστροφή.

Ο Σπύρος Κυπριανού δεν πίστευε ότι οι Τούρκοι θα ανακήρυσσαν χωριστό κράτος, παρά το γεγονός ότι ο Ντενκτάς καθημερινά μάς έκανε κοινωνούς των αποφάσεών του. Προειδοποιούσε, πως εάν η ελληνοκυπριακή πλευρά συνεχίσει την αδιάλλακτη στάση της, οι Τουρκοκύπριοι θα ανακήρυσσαν την ανεξαρτησία τους.

Ο Γιώργος Βασιλείου πίστευε ότι μία μόνο συνάντησή του με τον Ντενκτάς θα απέφερε λύση. Και χρειάστηκαν πέντε χρόνια, αλλά ακόμη να καταλάβει ώς σήμερα, ότι η λύση, εάν εξευρεθεί, θα είναι η κάκιστη των λύσεων.

Ο Γλαύκος Κληρίδης διακήρυσσε πως «ο διακοινοτικός διάλογος έφαγε τα ψωμιά του». Και πως εάν οι Τούρκοι δεν δείξουν διαλλακτικότητα, η ελληνοκυπριακή πλευρά θα καταγγείλει τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου, και θα καλέσει το Συμβούλιο Ασφαλείας να εφαρμόσει τα ψηφίσματά του για την Κύπρο. Κατέστησε λάβαρο της πολιτικής του τη στρατιωτικοποίηση του Κυπριακού, ενεπνεύσθη το δόγμα του «ενεργού ηφαιστείου», αγόρασε τους S300, οι οποίοι τον βοήθησαν να επανεκλεγεί Πρόεδρος, και αμέσως μετά την επανεκλογή του επανήλθε στον διακοινοτικό διάλογο, που «είχε φάει τα ψωμιά του», έδιωξε τους πυραύλους και υποστήριξε μετά πάθους το σχέδιο Ανάν.

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος υπεραμύνθηκε της λύσης της διζωνικής ομοσπονδίας, παρέδωσε τον πρώτο διζωνικό χάρτη, αργότερα όταν αντελήφθη πώς εννοούσαν τη διζωνική οι Τούρκοι, πρόσθεσε στη διζωνική και την ουρά «με σωστό περιεχόμενο». Είχε σαφή αντίληψη του τι επεδίωκε η Τουρκία στην Κύπρο, αλλά κάτω από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του ΑΚΕΛ, την ψευδαίσθηση ότι το ΑΚΕΛ θα στήριζε την προοπτική επανεκλογής του, αποστασιοποιήθηκε από αρχές και πολιτικές που χαρακτήριζαν την όλη πολιτική σταδιοδρομία του.

Υπερυψώθη στη συνείδηση του λαού ως ο ιστορικός πολιτικός που απέρριψε το σχέδιο Ανάν, αλλά αργότερα δειλίασε ενώπιον των διεθνών αντιδράσεων και του φόβου, ότι μπορεί να προκαλούσαν τεράστια ζημιά στο εθνικό θέμα, και έκαμε στροφή 180 μοιρών. Επανέθεσε το σχέδιο Ανάν στο τραπέζι, λέγοντας πως σχέδια των Ηνωμένων Εθνών δεν εξαφανίζονται, αλλά συνεχίζουν να αιωρούνται στην τράπεζα των συνομιλιών. Στην ουσία διατήρησε το σχέδιο σε κατάσταση νεκρανάστασης.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας πίστευε ότι η συντροφικότητα με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ ήταν αρκετή για να υπερκεράσει αντιδράσεις και επιρροές της Άγκυρας και να οδηγήσει σε σύντομη και δίκαιη λύση του Κυπριακού. Πίστευε ότι η τουρκοκυπριακή κοινότητα συνιστούσε σοβαρό μοχλό πίεσης στην πολιτική της Τουρκίας, και πως οι αντιδράσεις των Τουρκοκυπρίων θα ακύρωναν τις επεκτατικές διαθέσεις της Τουρκίας. Στο τέλος, εγκατέλειψε την προεδρία, χωρίς να επιτύχει λύση και αφού προικοδότησε την Τουρκία με σημαντικές παραχωρήσεις.

Ο Νίκος Αναστασιάδης πίστεψε σε ψεύτικα κοινά οράματα με τον Ακιντζί, συμφώνησε με τον Έρογλου σε ένα κοινό ανακοινωθέν, το οποίο είναι γεμάτο από αμφισημίες και εποικοδομητικές ασάφειες, και αποτελεί το πιο πρόσφορο έγγραφο για την τουρκική πλευρά, να το ερμηνεύει όπως επιθυμεί. Δεν ακούει, ούτε βλέπει, ούτε διαβάζει.

Και ενώ εκ Τουρκίας γίνονται ξεκάθαρες τοποθετήσεις ως προς το ποια λύση επιλέγει, και ο Ακιντζί παραμένει σταθερός υποστηρικτής των τουρκικών θέσεων, και ενώ αυτήν τη στιγμή, στα κατεχόμενα, βρίσκεται σε εξέλιξη απροκάλυπτη προσπάθεια προσάρτησης των κατεχομένων στην Τουρκία, ο Πρόεδρος επιμένει σε μία πολιτική, η οποία δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο στη διάλυση του κυπριακού κράτους.

Μέσα σε αυτό το πλέγμα, κινήθηκε η πολιτική της ελληνοκυπριακής πλευράς τα τελευταία 42 χρόνια. Κανείς δεν άκουε τι έλεγαν οι Τούρκοι. Και αν άκουαν, τις ξεπερνούσαν, τις αγνοούσαν, ή τις χλεύαζαν. Η μία πολιτική διαδεχόταν την άλλη, ανετρέπετο και επανερχόταν. Επενδύοντο ελπίδες σε ανύπαρκτες καλές θελήσεις των Τούρκων, ή των ηγετών των υποτελών διοικήσεων.

Έτσι φθάσαμε στο τελικό στάδιο. Ενώπιόν μας είναι η επιλογή μίας κακής λύσης, ή ένα πιο επικίνδυνο αδιέξοδο. Θερίζουμε τους ανέμους μίας άστατης, αντιφατικής και αλλοπρόσαλλης πολιτικής της ηγεσίας μας.