Σ Τ Η Ν ΛΕΥΚΩΣΙΑ, χθες, στην μεγάλη αίθουσα του Ιδρύματος Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στην Αρχιεπισκοπή, πραγματοποιήθηκε μια άκρως ενδιαφέρουσα επιστημονική συζήτηση, επί τη επετείω των 80 χρόνων από τον θάνατο του μεγαλύτερου πολιτικού του νεώτερου Ελληνισμού, Ελευθερίου Κ. Βενιζέλου. Την διοργάνωσε η Βουλή των Αντιπροσώπων, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος». Για τα λεχθέντα στις εργασίες της χθεσινής συζήτησης «στρογγυλής τραπέζης» με θέμα τις «στρατηγικές επιλογές στην εξωτερική πολιτική του Ελ. Βενιζέλου», η στήλη θα επανέλθει εν ευθέτω χρόνω. Σήμερα θα καταθέσουμε την διαμορφωθείσα από πολλών ετών γνώμη μας, η οποία κατά καιρούς διατυπώθηκε στην καθημερινή αυτή στήλη:

Θ Α ΕΠΡΕΠΕ η μελέτη της Πολιτικής Βενιζέλου, εξωτερικής και εσωτερικής, ιδίως η μεγαλεπήβολη πολιτική των μεγάλων οραμάτων και της πρακτικής ρεαλιστικής εφαρμογής τους, η Πολιτική της Ανόρθωσης του έθνους, που εκείνος υλοποίησε με εκπληκτική μαεστρία, να ήταν στο διαρκές επίκεντρο της προσοχής όσων ασχολούνται με την πολιτική σε Κύπρο και Ελλάδα. Όπως, αντιστοίχως, στο επίκεντρο της προσοχής και της διαρκούς μελέτης του ίδιου του Ελευθερίου Κ. Βενιζέλου ήταν η Θουκυδίδου Ξυγγραφή, η Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου του Αλιμούσιου ιστορικού, την οποία ο ίδιος ο Βενιζέλος φρόντισε κιόλας με επάρκεια να μεταφράσει από τα αρχαία στα νέα ελληνικά και να την καταλείπει στους νεοέλληνες, αντί οιωνδήποτε δικών του Απομνημονευμάτων.

Θ Α ΕΠΡΕΠΕ, ίσως, τρόπος του λέγειν, όσοι αποφασίζουν ν’ ασχοληθούν με την πολιτική, είτε ως πολιτικοί άνδρες διεκδικούντες θώκους είτε ως στελέχη των κρατικών υπηρεσιών, ιδίως της διπλωματίας, της άμυνας, της εσωτερικής διακυβέρνησης και της παιδείας, όσοι φιλοδοξούν ως δημοσιογράφοι και αρθρογράφοι να συνεισφέρουν θετική συμβολή στην πολιτική, όλοι αυτοί και οι ενεργοί πολίτες, θα έπρεπε -νομίζουμε- να… φοιτούν σε μια Σχολή Ελ. Κ. Βενιζέλου. Προπάντων εκείνοι από τους οποίους ο λαός αναμένει, αφού τους εκλέγει, τον ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ. Η σπουδή, η μελέτη, η κατανόηση των μεγάλων επιτευγμάτων, αλλά και των μεγάλων λαθών του σπουδαιότερου πολιτικού ανδρός του νεότερου Ελληνισμού, θα ήταν και για τον Ελληνισμό του 2016 ένα από τα σπουδαιότερα μαθήματα. Τα μεν ως Υπόδειγμα, τα δε προς Αποφυγήν:

Α Π Τ Ο Ν Τ Α Ι, κατ’ ακρίβειαν, τηρουμένων των αναλογιών, όλων σχεδόν των εκφάνσεων της άσκησης πολιτικής των ημερών μας. Εσωτερικής & Εξωτερικής Πολιτικής. Με μια λέξη: Στρατηγικής. Επειδή, πράγματι, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ακραιφνώς θουκυδιδικός, υπήρξε το, κατά παρασάγγας, υπέρτερο όλων, συγκροτημένο Στρατηγικό Μυαλό του Ελληνισμού. Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, ώστε ο μεγαλύτερος «θανάσιμος εχθρός» του στην εμφυλιοπολεμική των Ελλήνων αρχέγονη «πανούκλα», ο ικανότατος δικτατορίσκος Ιωάννης Μεταξάς, αντιμετωπίζοντας τη λαίλαπα του Β΄ Παγκ. Πολέμου, να ομολογεί ότι επιλέγει να εφαρμόσει την Πολιτική Βενιζέλου…

Μ Α Σ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ πρωτίστως και εναρκτηρίως και διαρκώς, άχρι τέλους σπουδαιότερη, κάτω από τις σημερινές συνθήκες τής φοβερά επικίνδυνης παρακμής και κατάπτωσης αμφοτέρων των κρατών του Ελληνισμού, Ελλάδος και Κύπρου, η Πολιτική της Ανόρθωσης, που σχεδίασε και υλοποίησε ο Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος, όταν μετά το Στρατιωτικό Κίνημα στο Γουδί (1909), κλήθηκε από την τουρκοκρατούμενη Κρήτη και ανέλαβε ως πρωθυπουργός της μικρής, ηττημένης, πτωχευμένης και καταπτοημένης Ελλάδας της Μελούνας, τις τύχες του έθνους.

Π Ω Σ ΚΑΤΟΡΘΩΣΕ την Ανόρθωση; Πώς ανασυγκρότησε δημοκρατικότερα τον δημόσιο βίο; Πώς συγκόλλησε την κοινωνική συνοχή; Πώς κατέστησε ικανή, ενόπλως, στρατιωτικώς, εξοπλιστικώς, σε στεριά και θάλασσα την μικρή Ελλάδα της Μελούνας και σύσσωμο τον όπου γης Ελληνισμό, ώστε, δυο χρόνια μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, να εξορμήσει στους νικηφόρους απελευθερωτικούς Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913, διπλασιάζοντας την ελλαδική επικράτεια και τον πληθυσμό της;

Μ Α Σ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ιδιαίτερα πώς ένας οραματιστής και συνάμα πραγματιστής πρωθυπουργός, παρέλαβε μιαν αξιοθρήνητα ανεπαρκέστατη Ελλαδίτσα της παλαιοκομματικής παρακμής και της υποτέλειας στους ξένους, για να την καταστήσει, με τη δική του επιδέξια διπλωματική μαεστρία, ισότιμο κι αξιόπιστο συμπαίκτη και εταίρο των μεγάλων νικητριών δυνάμεων του Α΄ Παγκ. Πολέμου; Και, πώς, ο θριαμβευτής της Συνθήκης των Σεβρών του Ιουλίου 1920, της Μεγάλης Ελλάδος των Δύο Ηπείρων και των Πέντε Θαλασσών, απέτυχε παταγωδώς, τότε, στην εσωτερική του πολιτική να έχει μαζί του την πλειοψηφία του εν Ελλάδι εκλογικού σώματος και να εισπράξει την εκλογική πανωλεθρία της 1ης Νοεμβρίου 1920, με μαθηματικής ακρίβειας συνέπεια την Μικρασιατική Καταστροφή; Και όλα αυτά θα έπρεπε να ενδιαφέρουν όλους, ιδίως σήμερα που στην περιοχή μας «παίζονται» και διακυβεύονται, κατά εκρηκτικό τρόπο, τα… άλυτα υπόλοιπα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή μας: Την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και, προπάντων, την Τουρκία…
ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ