Από τον Οκτώβρη 2013 μετέφερε η Επίτροπος Διοικήσεως Ελίζα Σαββίδου στην τοποθέτησή της ως Ανεξάρτητη Αρχή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το πλαίσιο πρόληψης και καταπολέμησης της εμπορίας προσώπων στην Κύπρο, την προοπτική ποινικοποίησης του πελάτη-αγοραστή σεξουαλικών υπηρεσιών. Σ' εκείνη τη σημαντική μελέτη, με προϊστάμενο τον Άριστο Τσιάρτα και ερευνητική ομάδα τη Θέκλα Δημητριάδου και τη Δέσποινα Μέρτακκα, η Επίτροπος έθεσε για πρώτη φορά στη δημόσια σφαίρα για συζήτηση, το καυτό ζήτημα του σωματεμπορίου μέσα από την έμφυλη διάστασή του.

Παρόλο που, όπως μου είπε τότε, προβληματίζεται ακόμα, κατά πόσον πρέπει να ποινικοποιηθούν οι πελάτες των εκδιδομένων γυναικών (στο πρότυπο κάποιων χωρών όπως η Σουηδία και πιο πρόσφατα η Γαλλία), εντούτοις σημείωσε στην τοποθέτησή της ότι «η εμπορία προσώπων δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά, ενόσω εξακολουθεί να υπάρχει το σύστημα της πορνείας που επιτρέπει σε άνδρες να αγοράζουν τις γυναίκες».

Πρόσθεσε και τα εξής: «Ενόσω εξακολουθεί να υπάρχει η ζήτηση για παροχή σεξουαλικών υπηρεσιών, η εμπορία γυναικών θα συνεχίζει να τροφοδοτείται με τη συμμετοχή των προαγωγών, των διακινητών, των αγοραστών. Για την προοπτική ποινικοποίησης της αγοράς σεξουαλικών υπηρεσιών, έχω ήδη έλθει, στα πλαίσια αυτεπάγγελτης έρευνάς μου σχετικά με το καθεστώς της πορνείας, σε διαβούλευση με τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, ενδιαφερόμενους οργανισμούς και μη κυβερνητικές οργανώσεις».

Χθες (3.2.2014), η Ελίζα Σαββίδου κατέθεσε γραπτώς τις θέσεις και τα σχόλιά της στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που συζήτησε για πρώτη φορά το νέο εναρμονιστικό νομοσχέδιο ενάντια στην εμπορία ανθρώπων. Σε αυτές επισημαίνει «με ικανοποίηση», τη διαπίστωσή της ότι στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται σημαντικές ρυθμίσεις, που είχε περιλάβει σ' εκείνη την ιστορική, θα έλεγα, τοποθέτησή της.

Και συνεχίζει: «Στο Άρθρο 20, με πλαγιότιτλο “Ποινικοποίηση της χρήσης των υπηρεσιών των θυμάτων”, εισάγεται για πρώτη φορά η τυποποίηση του αδικήματος της χρήσης των υπηρεσιών των θυμάτων, με επιβολή ποινών. Η πρόνοια αυτή συνιστά θετική εξέλιξη, δεδομένου ότι στρέφεται ουσιαστικά κατά της ζήτησης της παροχής υπηρεσιών, και κατ’ επέκτασιν της κερδοφορίας των διακινητών και των προαγωγών, από την εκμετάλλευση προσώπων. Ως αποτέλεσμα δημόσιας διαβούλευσης, τοποθετήθηκα ότι θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο της ποινικοποίησης της αγοράς σεξουαλικών υπηρεσιών εν γένει. Παρόλο που μια τέτοια εξέλιξη δεν θα οδηγήσει άμεσα στην εξαφάνιση της πορνείας και της εμπορίας προσώπων, εντούτοις θα συνεισφέρει σημαντικά στην αλλαγή της νοοτροπίας των ανθρώπων και, αν εφαρμοστεί επιτυχημένα, θα έχει τόσο συμβολική, όσο και πρακτική σημασία».

Να υπενθυμίσω ότι την ποινικοποίηση της χρήσης των υπηρεσιών των θυμάτων είχε προαναγγείλει η Άννα Χριστοδουλίδου, λειτουργός του Υπουργείου Εσωτερικών, γραμματέας της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας κατά της Εμπορίας Προσώπων, σε παρέμβασή της σε δημόσια συζήτηση για την εμπορία προσώπων στη Κύπρο, τον Νοέμβριο 2013.

Σ' εκείνη τη συζήτηση η Υπαστυνόμος Ρίτα Σούπερμαν, επικεφαλής του Γραφείου Καταπολέμησης της Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας, επεσήμανε πολύ σωστά ότι «και ο αγοραστής/πελάτης είναι μέρος του οργανωμένου εγκλήματος αφού, χωρίς αγοραστή, δεν υπάρχουν κέρδη για τους διακινητές».

Όπως προσέξατε, στο πλέγμα αυτό έμπρακτης καταπολέμησης του σωματεμπορίου, οι άντρες σπανίζουν, ενώ τη δράση έχουν αναλάβει γυναίκες από διάφορες θέσεις στον κρατικό -αλλά και στον μη κυβερνητικό- τομέα.

Ξέρουν οι γυναίκες… Αν περίμεναν τους άντρες να πολεμήσουν το έγκλημα αυτό, ποτέ και τίποτα δεν θα ενοχλούσε τον ύπνο των σωματεμπόρων.