Δεν γνωρίζω προσωπικά τον οικονομολόγο Δρα Ιωάννη Μ. Βιολάρη, όμως η επιστολή του που δημοσιεύτηκε χθες στη «Σ», με τίτλο «Το άλλο πρόσωπο ενός ανέργου» είναι κυριολεκτικά μια προσωπική του συνάντηση με τον καθένα που τη διάβασε.

Η δύναμη του κειμένου του, με τη λιτή περιγραφή της ανεργίας έξω από το οικονομικό της πλαίσιο, μέσα στο κοινωνικό της σάβανο, σαν μιας τρομακτικής ψυχικής περιπέτειας, πρέπει να πω ότι εμένα με καθήλωσε. Και με κινητοποίησε ταυτόχρονα.

Έγραψε μεταξύ άλλων ο πανεπιστημιακός δάσκαλος Δρ Βιολάρης: «Πρόσφατα απολύθηκα από την εργασία μου. Όταν δίδασκα το θέμα της ανεργίας στους φοιτητές μου για 35 χρόνια, πάντοτε τόνιζα την κοινωνική πτυχή αυτού του οικονομικού προβλήματος. Τώρα που βιώνω την ανεργία καταλαβαίνω πως, όταν κάποιος καταστεί άνεργος, το οικονομικό του πρόβλημα ίσως να μην είναι το πλέον σοβαρό. Όντας κάποιος άνεργος, υποχρεώνεται να αλλάξει ριζικά τη ζωή του. Πράγματα που θεωρούσε δεδομένα παύουν να είναι. Και για έναν περίεργο λόγο, συνεχώς οι συμπεριφορές των γύρω του τονίζουν ακόμη περισσότερο την έλλειψη αυτών των πραγμάτων.

»Υποχρεώνεται να παρακαλεί, όσους θεωρεί “φίλους” του, να τον έχουν υπόψη τους αν ακούσουν για κάποια εργασία. Και οι περισσότεροι “φίλοι” του, έστω και αν δείχνουν κατανόηση, πολύ λίγο στην ουσία νοιάζονται για το τι πραγματικά συμβαίνει ή σημαίνει να είσαι άνεργος. Επίσης, οι “φίλοι” του πολύ λίγο θέλουν να θυμούνται πόσο ο άνεργος τούς στήριξε και τους βοήθησε όταν μπορούσε. Αρχίζει να νιώθει, και όχι αδικαιολόγητα, πως οι περισσότεροι “φίλοι” του στην ουσία τον υποτιμούν, γιατί βαθιά μέσα τους πιστεύουν πως ευθύνεται για την ανεργία του.

»Η υποτίμηση είναι χειρότερη από τον οίκτο. Ο οίκτος έχει και κάποια δόση ανθρωπιάς, η υποτίμηση, όχι. Μετά από πολλές προσπάθειες αρχίζει να καταλαβαίνει πως, αν θα τα καταφέρει να εξεύρει νέα εργασία, αυτό θα συμβεί αν στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις, όσες του έχουν μείνει μέσα από τη διαδικασία αυτήν που υποχρεώθηκε να περάσει.

»Ο άνεργος κοιμάται και ξυπνά με μια σκέψη, πώς θα μπορέσει να επιβιώσει και να διατηρήσει την αξιοπρέπειά του. Ό,τι και αν ήταν πριν από την ανεργία αρχίζει σταδιακά να μηδενίζεται, σαν να μην υπήρξε ποτέ. Η ανεργία μηδενίζει τον χρόνο και σε υποχρεώνει να ξεκινήσεις από την αρχή, όσων χρονών και αν είσαι. Ο άνεργος αποκτά ένα διαφορετικό πρόσωπο. Εκείνο κάποιου που ζει και δεν ζει, εκείνο κάποιου που σκέπτεται και δεν σκέπτεται, εκείνο κάποιου που δεν μπορεί να χαρεί ούτε με τις πιο απλές χαρές, γιατί η ανεργία μηδενίζει και αυτό το συναίσθημα».

Προσπερνώ την απογοήτευση, τον θυμό και τη θλίψη της συγκλονιστικής επιστολής αυτού του περήφανου άντρα και κοντοστέκομαι σε κάποια αποκαλυπτικά σημεία της.

Ότι ο άνεργος «υποχρεώνεται να αλλάξει ριζικά τη ζωή του».

Ότι η ανεργία «σε υποχρεώνει να ξεκινήσεις από την αρχή, όσων χρόνων και αν είσαι».

Αλήθεια, γιατί πρέπει απαραίτητα να χαλάσει κάποιον αν ξεκινήσει από την αρχή; Έστω στα 50, στα 55 ή στα 60 του;

Το λέει και ο ίδιος ο Δρ Βιολάρης: «να στηριχτείς στις δικές σου δυνάμεις».

Εφόσον δεν είναι και προπάντων δεν νιώθει γέρος, γιατί να μην το κάνει;

Γιατί να μην ανταποκριθεί θετικά στην πρόκληση;