Κράτησα την υπενθύμιση του Νίκου Τορναρίτη, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΔΗΣΥ, που έθιξε προχθές σε τηλεοπτική συζήτηση το θέμα των «συζυγικών επισκέψεων» στις Κεντρικές Φυλακές, σε σχέση με τα αυξημένα σεξουαλικά εγκλήματα μέσα στο σωφρονιστικό ίδρυμα.

Ήθελα να τη συζητήσω με ειδικούς και να έχω τις απόψεις τους.
«Το 2002», είπε, «είχε γίνει μια μεγάλη συζήτηση γύρω από μια πρόταση που είχα καταθέσει για τις Κεντρικές Φυλακές, ότι πρέπει να δημιουργηθούν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι μέσα στο ίδρυμα, όπου θα μπορούσαν οι βαρυποινίτες και ισοβίτες να υποδέχονται τις γυναίκες ή τις φιλενάδες τους. Το αναφέρω, γιατί η σειρά βιασμών που έγιναν πρόσφατα στις Κεντρικές Φυλακές, πέρα από τον βιασμό του νεαρού Ρουμάνου, είναι αποτέλεσμα διαφόρων ανθρώπινων αδυναμιών ή επιθυμιών. Τότε δέχτηκα μια πελώρια κριτική ή και χλευασμό... Είναι, όμως, κάτι που συμβαίνει στις πλείστες φυλακές των πολιτισμένων χωρών του κόσμου».

Ρώτησα σχετικά τον εγκληματολόγο Καθηγητή Ανδρέα Καπαρδή, που μου εξήγησε ότι «πραγματικά, σε χώρες πιο προηγμένες από εμάς, όπως στη Σουηδία και σε άλλα σκανδιναβικά κράτη, είναι αποδεκτός ο θεσμός των “συζυγικών επισκέψεων” (conjugal visits)». Πρόσθεσε ότι δεν αντιμετωπίζει αρνητικά την πρόταση αυτή «δεδομένου ότι δεν θα γίνεται κατάχρησή της».

Υπογράμμισε, όμως, ότι σε κάποιο βαθμό οι φυλακισμένοι στην Κύπρο (κάτω από κάποιες προϋποθέσεις όπως η επίδειξη καλής συμπεριφοράς), ικανοποιούν τις σεξουαλικές τους ανάγκες μέσα από τον θεσμό των αδειών με ή χωρίς συνοδεία, τις περιόδους των μεγάλων γιορτών και ενδιάμεσα.

«Το σημαντικό», μου είπε, «είναι ότι έχουν δικαίωμα προστασίας όλοι οι φυλακισμένοι, όπως και δικαίωμα να διαβιώνουν σε έναν χώρο ασφαλή και είναι απαράδεκτο σε μια σύγχρονη κοινωνία να συμβαίνουν σεξουαλικά εγκλήματα σε βάρος κρατουμένων».

Από την άλλη πλευρά, ο νευρολόγος-ψυχίατρος Δρ Κυριάκος Βερεσιές θεωρεί την πρόταση Τορναρίτη, «πολυτέλεια» μέσα στην κόλαση των Κεντρικών Φυλακών.
«Είναι σαν να ζητούμε να βάλουμε γραβάτες σε ανθρώπους που δεν έχουν καν εσώρουχα», παρατήρησε χαρακτηριστικά, όταν ζήτησα τη γνώμη του πάνω στο θέμα.

Εξήγησε ότι «πρόκειται για ένα αίτημα προχωρημένο και πρόωρο, τη στιγμή που οι κυπριακές φυλακές δεν διαθέτουν καν τα στοιχειώδη της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για την εξυπηρέτηση των κρατουμένων. Και τη στιγμή που η Κύπρος καταδικάστηκε πολλές φορές από το Συμβούλιο της Ευρώπης για ξεπερασμένους τρόπους κράτησης μέσα στις φυλακές μας».

Όμως ο Δρ Βερεσιές άγγιξε και το ζήτημα της ιδιοσυγκρασίας, της προσωπικότητας και της ψυχοπαθολογίας του βιαστή.
Αναφέρθηκε στην περίπτωση αντρών, «που αν δεν ασκήσουν βία στη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης, δεν διεγείρονται».

Υπέμνησε ότι «οι περισσότεροι βιαστές καταδικάζονται σε ισόβια δεσμά, ανάλογα και με τη βαρβαρότητα που επέδειξαν στο θύμα τους, ενώ όταν αποφυλακιστούν, πάλι θα λειτουργήσουν με τον ίδιο τρόπο».
Είπε ότι υπάρχουν και βιαστές με χρόνια ψυχική νόσο, όπως σχιζοφρένεια, «που δεν μπορούν καν να κρίνουν τέτοιες πράξεις με τον τρόπο που τις κρίνει η κοινωνία».

Ακόμα, μου μίλησε για κάποιους φυλακισμένους με διανοητική καθυστέρηση «που δεν έχουν επίσης το κριτήριο της κρίσης που έχει ο μέσος άνθρωπος, δεν έχουν ηθικές αναστολές προκειμένου να προχωρήσουν σε μια βίαιη σεξουαλική πράξη, καθώς λειτουργούν μόνο τα ένστικτά τους».

Το θέμα, βέβαια, είναι ότι στις πιο πολλές περιπτώσεις ο βιασμός δεν έχει να κάνει με τη στέρηση του σεξ, αλλά με την ανάγκη για κτηνώδη εξουσία.