«Η κατάργηση του Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο θα αποβεί οικονομικά ζημιογόνα, θα συμβάλει στην αύξηση της βίας στο σχολείο, της νεανικής παραβατικότητας, του κοινωνικού αποκλεισμού, της σχολικής διαρροής και της περιθωριοποίησης παιδιών από τα κοινωνικά αδικημένα στρώματα», επισημαίνει σε ανοικτή επιστολή του στον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού ο Μιχάλης Παπαδόπουλος, διδάκτωρ εκπαιδευτικής ψυχολογίας στο αντικείμενο του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού.

(Στη φωτογραφία, με τη Θεσσαλονικιά Έλενα Στολάκη, κοινωνική λειτουργό και ψυχοθεραπεύτρια-οικογενειακή θεραπεύτρια, όταν εκείνη βρισκόταν στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας πριν από λίγα χρόνια, διευθύνοντας σεμινάριο της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, για την εφαρμογή των προγραμμάτων αγωγής υγείας, όπου συμμετείχαν και καθηγητές Αλφαβητισμού).

Ο Δρ Παπαδόπουλος, που αφυπηρέτησε πρόωρα τον Ιούνιο 2013, ως αναπληρωτής προϊστάμενος της Υπηρεσίας Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημονικός Συντονιστής του Παρατηρητηρίου για τη Βία στο Σχολείο, μετά από 37 χρόνια γόνιμης υπηρεσίας στην κυπριακή δημόσια εκπαίδευση, υπενθυμίζει τον Κώστα Καδή, ότι το 2000 εκπόνησε έκθεση με θέμα «Πρόληψη και αντιμετώπιση της σχολικής αποτυχίας και του λειτουργικού αναλφαβητισμού», η οποία, όπως αναφέρει, εγκρίθηκε από τον τότε Υπουργό Παιδείας Ουράνιο Ιωαννίδη, που μάλιστα την κατέθεσε στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο, όπου έτυχε της ομόφωνης έγκρισης.

«Κατά τη διάρκεια της θητείας μου στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού ως εκπαιδευτικός ψυχολόγος (1976-2013) και της γνωστής εμπλοκής μου στο Πρόγραμμα Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο», τονίζει στην επιστολή του ο Δρ Παπαδόπουλος, «υπήρξα μάρτυρας μιας άγνοιας από πολλά αποφασίζοντα στελέχη του Υ.Π.Π. καθώς και της συνεπακόλουθης σύγχυσης σχετικά με τη στρατηγική και τις πρακτικές Λειτουργικού Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο.

Προϊόν αυτής της σύγχυσης υπήρξε η αφαίρεση της ευθύνης από την ομάδα που ξεκίνησε το πρόγραμμα και η ανάθεσή της σε υπηρεσιακούς παράγοντες, χωρίς εξειδίκευση επί του θέματος. Όπως ήταν αναμενόμενο, το Πρόγραμμα Αλφαβητισμού άρχισε να υποβαθμίζεται και να φθίνει».

Να θυμίσω ότι μια από τις ιδιαίτερες δράσεις αυτού του ξεχωριστού επιστήμονα και ανθρώπου, στη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του, αφορά σημαντική έρευνα ανάμεσα σε μαθητές και εκπαιδευτικούς Μέσης Παιδείας, για το σχολικό κλίμα και τη θυματοποίηση μέσα στο σχολείο.

«Τα συμπεράσματα, με βάση αυτή την έρευνα, θα πρέπει να υλοποιηθούν, κάτι που δεν βλέπω να γίνεται», σχολίασε ο Δρ Παπαδόπουλος, σε συνέντευξη που μου έδωσε πριν από δύο χρόνια, λίγο μετά την αφυπηρέτησή του, με θέμα την «ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης και προαγωγής, που οδηγούν στην αντιμετώπισή των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων μαθητών στα σχολεία».

Από τότε ο Μιχάλης Παπαδόπουλος ανησυχούσε πολύ, γιατί τα πρωτοποριακά έργα στην εκπαίδευση που υλοποιήθηκαν με δική του πρωτοβουλία τα τελευταία χρόνια, όπως οι Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας σε σχολεία «υψηλού κινδύνου» και το Πρόγραμμα Αλφαβητισμού, «φαίνεται ότι δεν εξελίσσονται πολύ καλά το τελευταίο διάστημα», όπως μου είχε πει.

«Πολύ φοβάμαι», παρατήρησε, «ότι οι προληπτικές δομές δεν λειτουργούν ικανοποιητικά, ιδιαίτερα κάτω από το νεοφιλελεύθερο, τροϊκανό δόγμα που ενέσκηψε τον τελευταίο καιρό, και που αποτελεί μια επίθεση κατά της Παιδείας και του Πολιτισμού, που δεν ξέρω πού θα οδηγήσει».