Όπως ανακοινώθηκε προχθές (9 Ιουνίου 2016), ο εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής πλευράς στη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ) Νέστορας Νέστορος αναζητεί, για παροχή πληροφοριών, δύο στρατιώτες που υπηρετούσαν το 1974 στο Υγειονομικό. Η Επιτροπή κατέχει μαρτυρία άλλου στρατιώτη εκείνης της περιόδου, ότι τον Αύγουστο του 1974 οι δύο, άγνωστοι σε αυτόν, συμπολεμιστές του περισυνέλεξαν και έθαψαν άτομα που σκοτώθηκαν στις μάχες κοντά στον Ιππόδρομο και στην περιοχή του οδοφράγματος του Αγίου Δομετίου, όπου τότε υπήρχε φυλάκιο της Εθνικής Φρουράς.
Με την ευκαιρία, ο Ν. Νέστορος επανέλαβε την έκκληση για παροχή στοιχείων και πληροφοριών στη ΔΕΑ για Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους αγνοουμένους, ώστε οι οικογένειές τους να μπορέσουν να πληροφορηθούν τι απέγιναν τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Μπήκα χθες στην ιστοσελίδα της ΔΕΑ και είδα μια μικρή βιντεοταινία για τη διαδικασία εκταφής λειψάνων αγνοουμένων, ανθρωπολογικής ανάλυσης, γενετικής ανάλυσης, ταυτοποίησης, επιστροφής των λειψάνων και παροχής ψυχολογικής στήριξης στις οικογένειες. Το φιλμ αρχίζει με τους στίχους της Κερυνειώτισσας ποιήτριας Χρυστάλλας Μαγγανή, στα αγγλικά:
I wonder how
So many meanings fit in one word.
So much catastrophe in a moment.
So much rage in a box of bones.
Σκέφτομαι πως είναι εκπληκτικό ότι μισό αιώνα μετά τις δικοινοτικές ταραχές 1963-1964 και την τουρκική εισβολή του 1974, και δέκα χρόνια από το 2006 που γίνονται συστηματικές εκταφές και ταυτοποιήσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αγνοουμένων, έχουν εκταφεί μόνο οι μισοί από τους συνολικά καταγραφέντες στη ΔΕΑ (οι 1113 από τους 2001) και έχουν ταυτοποιηθεί ακόμα λιγότεροι (638), ενώ αγνοούνται ακόμα 1019 Ελληνοκύπριοι (από τους δηλωμένους 1508) και 344 Τουρκοκύπριοι (από τους δηλωμένους 493).
Γιατί, μετά από τόσα πολλά χρόνια, βρέθηκαν τα κόκκαλα τόσο λίγων, σε ένα τόσο μικρό τόπο; Υποθέτω γιατί, αν είναι δύσκολο να δώσουμε πληροφορίες για τους δικούς μας νεκρούς, είναι ακόμα δυσκολότερο να δώσουμε πληροφορίες για τους νεκρούς των άλλων…
Κανένας δεν μιλά για τους πρόχειρους λάκκους, τους σκαμμένους βιαστικά από τους δολοφόνους, τους γεμάτους με κόκκαλα ανώνυμα και ανάμικτα θαμμένα κάτω από θάμνους και αγριόχορτα - τα κόκκαλα των ανθρώπων που δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ, σαν να ήταν αδέσποτοι σκύλοι, στο όνομα ενός απάνθρωπου πατριωτισμού.
Θυμήθηκα αυτό που έγραψε πριν από λίγα χρόνια ο Τουρκοκύπριος συνάδελφος Σενέρ Λεβέντ: «Παρά το γεγονός ότι εμφανίζονται ενώπιόν μας με τόσο ξεκάθαρο τρόπο αυτά τα ανατριχιαστικά εγκλήματα, οι δύο πλευρές κρύβουν ακόμα τους δολοφόνους. Καμιά πλευρά δεν επιθυμεί να δικαστούν. Μπορούμε άραγε να καθαρίσουμε τους λεκέδες στη συνείδησή μας, χωρίς να δικάσουμε εκείνους τους δολοφόνους»;
Το ερώτημα του Σενέρ δεν απαντήθηκε ποτέ, καθώς Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο μοιάζουμε με τα αγριόχορτα που φυτρώνουν πάνω απ’ τους νεκρούς των άλλων - τους καλύπτουμε να μη φαίνονται, αλλά οι ρίζες μας τους ακουμπούν και η βαθύτερη ύπαρξή μας τους αναγνωρίζει αλάνθαστα. Αποφεύγουμε να μιλήσουμε για τους νεκρούς των άλλων, αλλά αυτό δεν μας καθησυχάζει όσο θέλουμε. Βλέπετε, οι νεκροί των άλλων αφηγούνται και εξηγούν πολλά για μας…
