Θα ήθελα να γεμίσω τη στήλη με τη φωτογραφία αυτή, που τράβηξα προχθές Κυριακή (29 Μαΐου 2016) στο εστιατόριο όπου έγινε η συνεστίαση των προσφύγων Κάτω Δερύνειας… να ξεμπερδέψω με μια μικρή λεζάντα με τα ονόματα… Γιατί, ξέρετε, είναι οδυνηρό το κείμενο για μια εικόνα, που αναπόφευκτα έχει να κάνει όχι με τους παρόντες, αλλά με τους απόντες - με αυτούς που έφυγαν μέσα στα 42 χρόνια από τότε, και δεν πρόκειται να ξαναφωτογραφηθούν ζωντανοί, σε καμιά άλλη συνεστίαση.

Μιλώ για τη γενιά των γονιών μας, που τις δεκαετίες 1950 και 1960, προερχόμενοι από όλες τις περιοχές της Κύπρου, έκτισαν με τα ίδια τα χέρια τους αυτό το μικρό Ισραήλ στην περιφέρεια της Αμμοχώστου… Να, από τους δεκατέσσερεις της φωτογραφίας -περιλαμβανομένου του δημάρχου Δερύνειας Άντρου Καραγιάννη- μόνο ένας ανήκει σ’ εκείνη τη γενιά, ο Ανδρέας Δημητρίου (της Σαλώμης), δεύτερος από αριστερά στη μπροστινή σειρά, ο πατέρας της Μάρως Ζανεττή, της μοναδικής γυναίκας στο στιγμιότυπο και του Βαρνάβα Ανδρέου, κρυμμένου πίσω από το λάβαρο της κοινότητας.

Απομαγνητοφωνώ από την ομιλία του Ανδρέα Γρηγορίου Μιντή, δημοτικού συμβούλου και προέδρου της επιτροπής προσφύγων Κάτω Δερύνειας: «Σας καλωσορίζω και φέτος στην καθιερωμένη ετήσια συνεστίαση που αποτελεί την κορυφαία εκδήλωσή μας, με σκοπό τη διατήρηση της μεταξύ μας επαφής και γνωριμίας, μέχρι να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στα σπίτια μας, που βρίσκονται μόνο μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο κάτω και τα οποία αγναντεύουμε τα τελευταία 42 χρόνια από το οδόφραγμα.

Ευχαριστούμε θερμά τον Δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο, για τη χορηγία της εκδήλωσης. Ευχαριστούμε επίσης τα μέλη της επιτροπής μας, που εργάζονται ακούραστα ολόχρονα. Φέτος έχουμε πετύχει, μετά από πολλή και δύσκολη προσπάθεια, να εκδώσουμε το πρώτο λεύκωμα της Κάτω Δερύνειας, που περιλαμβάνει φωτογραφίες οικογενειών της ενορίας, πριν από το 1974. Η προσπάθειά μας έγινε πραγματικότητα, με τη γενναιόδωρη χορηγία του συγχωριανού μας Χρίστου Γεράνη.

Για την έκδοση εργάστηκαν οι Παναγιώτης Μαϊμάρης, Βαρνάβας Ανδρέου και ο υποφαινόμενος. Καταφέραμε επίσης μετά από 42 χρόνια, ν’ αποκτήσουμε ξανά την εικόνα των πολιούχων αγίων της ενορίας, Αγίας Μαύρας και Αγίου Τιμοθέου, με την ευγενή χορηγία της οικογένειας Λούκα Ζαχαρία. Προτού κλείσω, θέλω να σας ενημερώσω ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για εξασφάλιση άδειας από τις κατοχικές δυνάμεις, για λειτουργία της εκκλησίας».

Κοιτάζω το λεύκωμα, το γεμάτο με μακαρίτες ανθρώπους της γενιάς του Ανδρέα της Σαλώμης… ξαναδιαβάζω την προσφώνηση για την επιστροφή στην Κάτω Δερύνεια… και κοντοστέκομαι στο μήνυμα του Πέτρου Γεωργίου, στο facebook: «Οι παιδικές φιλίες δεν χάνονται ποτέ. Ξεκινάς πάλι από κει που έμεινες τότε!!!».

Σκέφτομαι ότι ενώ ο Ανδρέας της Σαλώμης προσβλέπει σε ένα στόχο, ο Πέτρος Γεωργίου μιλά για ένα όνειρο: Εννοώ ότι είναι πιο εύκολο να επιστρέψουν οι 85χρονοι στο ρημαγμένο σπίτι τους. Και είναι πιο δύσκολο να επιστρέψουν οι 55χρονοι στην παιδική τους ηλικία.