Η μάχη του Κοτζάκαγια με στοίχειωνε από τα 18 μου - από την πρώτη στιγμή που πάτησα το πόδι μου νεοσύλλεκτος στο στρατόπεδο της 32ης Μοίρας Καταδρομών στην Αθαλάσσα και άκουγα τους παλιούς να περιγράφουν με πάθος αυτήν την «ιδανική», ακαριαία και νικηφόρα καταδρομική επιχείρηση, που πραγματοποίησε η 31η Μοίρα Καταδρομών την πρώτη νύκτα της τουρκικής εισβολής.

Η αγαπητή συνάδελφος Άννα Ανδρέου, ανταποκρίτρια στην Τουρκία εδώ και 12 χρόνια, έφερε ξανά το Κοτζάκαγια στη ζωή μου, με το βιβλίο της που μόλις κυκλοφόρησε, «Ραντεβού με τους Στρατηγούς» - μια σειρά αποκαλυπτικών συνεντεύξεων με δέκα περίπου Τούρκους αξιωματικούς, που πολέμησαν στην Κύπρο το 1974.

Η πιο ενδιαφέρουσα συνέντευξη, για μένα, είναι αυτή του 72χρονου σήμερα, απόστρατου ταγματάρχη Χαλούκ Ουστουγκέν, που όπως γράφει η Άννα, «το πρωί της 20ής Ιουλίου είχε κατέβει με ελικόπτερο στην Κύπρο, με τον λόχο του, που απετελείτο από 159 κομάντος. Κατευθύνθηκαν προς το ύψωμα του Κοτζάκαγια (Dogruyol) όπου έδρευε λόχος Τουρκοκύπριων μουτζαχίντ, στα χέρια των οποίων ήταν από το 1963».

Σύμφωνα με τη συγγραφέα, ο Ουστουγκέν, «στις 21 Ιουλίου, κατάφερε να πάρει πίσω το ύψωμα Κοτζάκαγια, που λίγες ώρες νωρίτερα (σ.σ. τη νύκτα της 20ής Ιουλίου), είχε καταληφθεί από την Εθνική Φρουρά. Με την ανακατάληψη του υψώματος Κοτζάκαγια, άνοιξε ο δρόμος της Κερύνειας, επιτρέποντας την προέλαση των τουρκικών στρατευμάτων».

Πώς όμως οι λοκατζήδες της 31ης κατέλαβαν το Κοτζάκαγια και πώς το έχασαν μέσα σε λίγες ώρες; Στην Άννα Ανδρέου μίλησε ο παλιός λοκατζής Σάββας Πέτρου, που ήταν εκεί. «Μου είπε πως ανέβηκαν στο ύψωμα Κοτζάκαγια, χωρίς να τους πάρει κανείς μυρωδιά και το κατέλαβαν. 'Αρχίσαμε ν’ ανεβαίνουμε με τα τέσσερα στο βουνό, μέχρι εκεί που ήταν στημένες οι τουρκικές κεραίες, οι οποίες εξασφάλιζαν την επικοινωνία του τουρκικού στρατού με την Τουρκία. Τον θόρυβό μας τον κάλυπτε η γεννήτριά τους. Καταλάβαμε το στρατόπεδο. Έξω από το στρατόπεδο ήταν τα αλεξίπτωτά τους'».

Διαβάζω απόσπασμα της περιγραφής της μάχης, από τον Διοικητή της 31ης Μοίρας Καταδρομών, Ταγματάρχη Αλέξανδρο Μανιάτη: «Μπαίνουμε στους θαλάμους του στρατοπέδου. Το προσωπικό, κυρίως Τούρκοι αλεξιπτωτιστές, είναι κατάχαμα οκλαδόν. Ανυποψίαστοι, αναπαύονται. Αμυδρό φως από φανούς θυέλλης στις γωνίες. Καμία αντίδραση. Ο απόλυτος αιφνιδιασμός».

Η σκληρή μάχη για την ανακατάληψη του υψώματος από τους Τούρκους έγινε το βράδυ της 21ης Ιουλίου προς την 22η Ιουλίου. Τα ξημερώματα οι λοκατζήδες έκαναν τακτική υποχώρηση, με διαταγή του ΓΕΕΦ, αφού δεν κατέφθασαν στην περιοχή ενισχύσεις, όπως προβλεπόταν από τα σχέδια. Είπε στην Άννα Ανδρέου ο Χαλούκ Ουστουγκέν: «Η μάχη είχε μετατραπεί σε μάχη λεόντων. Έγιναν μάχες στήθος με στήθος, οι χειροβομβίδες έπεφταν σαν στραγάλια. Η υποχώρηση της ελληνικής πλευράς ξεκίνησε τις πρωινές ώρες. Άρχισαν να μεταφέρουν τους τραυματίες και τους νεκρούς τους».

Όμως ο Σάββας Πέτρου αναφέρει στη συγγραφέα ότι, «εκείνο το βράδυ, η 31η Μοίρα Καταδρομών στο Κοτζάκαγια δεν είχε νεκρούς και πως όλοι κι όλοι οι Ελληνοκύπριοι εκεί ήταν 60 άτομα, και είχαν από ένα όπλο ο καθένας. Υποχωρώντας, πήρε και ο καθένας το όπλο μαζί του. Διαψεύδει τον ισχυρισμό του Χαλούκ Ουστουγκέν, ότι οι απώλειες της ελληνοκυπριακής πλευράς ήταν 200 άντρες. Μάλιστα αναφέρει πως ο λόγος που υποχώρησαν ήταν επειδή τους τελείωσαν τα πυρομαχικά. Ο Χαλούκ Ουστουγκέν, γι’ αυτήν τη μάχη, πήρε χρυσό μετάλλιο και δέκα χρόνια αργότερα στο ύψωμα αυτό δόθηκε το όνομά του: Ύψωμα Χαλούκ Ουστουγκέν».