Γράφοντας για τη Natalia Konovalova, Ρωσίδα κάτοικο Κύπρου από το 2007, που συνελήφθη και κρατείται στις Κεντρικές Φυλακές από τις 30 Σεπτεμβρίου 2015, στη βάση διατάγματος κράτησης και έκδοσής της στη Ρωσία, όπου διώκεται, λόγω της διασύνδεσής της με την εταιρεία πετρελαίων Yukos, οδηγήθηκα αναπόφευκτα, στον κυριότερο μέτοχο της εταιρείας, Mikhail Khodorkovskiy: τον πολυεκατομμυριούχο πολιτικό αντίπαλο του Προέδρου Πούτιν και θύμα πολύχρονης πολιτικής δίωξης στη Ρωσία, που αυτοεξορίστηκε και εγκαταστάθηκε στην Ελβετία, μετά από οκτώ χρόνια φυλάκισης στην πατρίδα του, το 2005-2013.

Από τον 52χρονο σήμερα Khodorkovskiy, πάω στο βιβλίο «My Fellow Prisoners», που εξέδωσε το 2014, όπου περιγράφει με ενάργεια το διεφθαρμένο σύστημα της ρωσικής φυλακής, όπως και χαρακτήρες και σχέσεις καταδίκων με δεσμοφύλακες και αστυνομικούς, ενώ αποτυπώνει με καθαρότητα, όπως επεσήμανα σε προηγούμενο άρθρο, τη συγκλονιστική, θετική επίδραση της εμπειρίας της φυλακής, στη συναισθηματική ωρίμανσή του.

Ξεχώρισα τη μικρή ιστορία του 23χρονου κατάδικου Kolya, που μπαινόβγαινε στη φυλακή για κατοχή ναρκωτικών και διαρρήξεις και «μεγάλωσε νιώθοντας ανεπιθύμητος, παλεύοντας συνεχώς με την αίσθηση της απόρριψης, ενώ τριγυριζόταν πάντα από άλλους απόβλητους της κοινωνίας», σύμφωνα με τον συγγραφέα, που συνεχίζει:

«Μια μέρα, πρόσεξα μια τρομακτική ουλή στο στομάχι του. Ο Kolya μού εξήγησε -πράγμα που επιβεβαίωσαν και άλλοι φυλακισμένοι- ότι είχε κάνει μια “συνηθισμένη” συμφωνία μεταξύ καταδίκων και αστυνομικών, δηλαδή να παραδεχτεί ένα επιπλέον, μικρό αδίκημα που δεν έκανε. Θα είχε αποτέλεσμα να αρπάξει ακόμα ένα-δύο χρόνια φυλάκισης, σε αντάλλαγμα με την αύξηση των ωρών, που θα δέχεται επισκέψεις και κάποιες άλλες μικροδιευκολύνσεις μέσα στη φυλακή. Όμως διαπίστωσε, ότι το “μικρό αδίκημα” που του φόρτωσαν ήταν η ληστεία μιας ηλικιωμένης, που κάποιος της έκλεψε το πορτοφόλι με 2 χιλιάδες ρούβλια. Όταν του το είπαν, αρνήθηκε να παραδεχτεί κάτι τέτοιο.

“Ποτέ στη ζωή μου δεν ενόχλησα ένα ηλικιωμένο άτομο, ποτέ δεν θα λήστευα ένα συνταξιούχο και δεν πρόκειται να υπογράψω για κάτι τέτοιο, ό,τι και να μου κάνετε”, είπε στους αστυνομικούς. Τον έδειραν και τον έστειλαν πίσω στο κελί του, “για να το ξανασκεφτεί”. Μετά από λίγο, κτύπησε την πόρτα από μέσα και οι δεσμοφύλακες τον είδαν να αιμορραγεί, κυριολεκτικά κρατώντας στα χέρια, τα έντερά του. Είχε κάνει χαρακίρι, ανοίγοντας πέρα για πέρα, την κοιλιά του με μαχαίρι και σώθηκε σαν από θαύμα, από τους γιατρούς. Δεν το μετανιώνει, παρά το ότι το τραύμα του τού προκάλεσε ανεπανόρθωτο πρόβλημα υγείας.

“Αν μου φόρτωναν την κλοπή του πορτοφολιού εκείνης της γριούλας, θα πέθαινα έτσι κι αλλιώς”, μου είπε ο Kolya - εννοώντας ότι δεν μπορούσε να ζήσει χωρίς τον αυτοσεβασμό του και μιαν αίσθηση τιμής, που δεν έχουν πολλοί, έξω από τη φυλακή».

Ο Khodorkovskiy γράφει ότι «νιώθει περήφανος για τον Kolya» κι αυτό βέβαια λέει πολλά για τον Kolya, αλλά λέει ίσως περισσότερα για τον Khodorkovskiy.