Το θεωρητικό ερώτημα «κατά πόσον να έχουμε forensic unit μέσα σε ψυχιατρικό ίδρυμα, ή ψυχιατρικό θάλαμο μέσα στις Κεντρικές Φυλακές;», έθεσε ο κλινικός ψυχολόγος Γιώργος Μαυρολέφτερος, Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Αποφυλάκισης Επ’ Αδεία, στη διάρκεια της χθεσινής συζήτησης στη Βουλή, για τη λειτουργία του Συμβουλίου. Και απάντησε ο ίδιος ότι «τα άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, που έχουν διαπράξει κακούργημα, χρειάζεται να βρίσκονται στο ψυχιατρείο, σε ειδικό θάλαμο, με υποστήριξη ασφάλειας και όχι στις Κεντρικές Φυλακές, σε ένα περιβάλλον όπως των Κεντρικών Φυλακών».

Μου έφερε στο μυαλό το όραμα του μ. Προέδρου της Ψυχιατρικής Εταιρείας Κύπρου, ψυχιάτρου Λούη Καριόλου, για εξειδίκευση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και για εισαγωγή της Δικανικής Ψυχιατρικής στο κυπριακό σωφρονιστικό σύστημα. Ο Καριόλου, για 13 χρόνια ψυχίατρος των Κεντρικών Φυλακών, πέθανε από ανακοπή καρδιάς στις 19 Φεβρουαρίου 2014, ένα μήνα μετά που μετακινήθηκε αιφνιδίως από τη θέση του και αφού προηγήθηκε ένα μπαράζ αυτοκτονιών και αποπειρών αυτοκτονίας φυλακισμένων, που οδήγησαν σε εξέγερση κρατουμένων.

Στην τελευταία συνέντευξη της ζωής του, που έτυχε να τη δώσει σε μένα και δημοσιεύτηκε στη «Σ» στις 16 Ιανουαρίου 2014, ο Δρ Καριόλου αναφέρθηκε με περηφάνια στο όραμά του αυτό για τη Δικανική Ψυχιατρική και για το σχετικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Δικανικών Επιστημών Ψυχικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, για το οποίο είχε εργαστεί σκληρά, τα τελευταία τέσσερα τουλάχιστον χρόνια, πριν πεθάνει. Μου μίλησε ιδιαίτερα για τη συνεργασία του με την Επίτροπο Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σε σχέση με την αλλαγή της νομοθεσίας, για τους ψυχιατρικά ασθενείς καταδίκους.

Σε ημερίδα που η Ψυχιατρική Εταιρεία Κύπρου και το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας οργάνωσαν στη μνήμη του, ένα μήνα μετά τον θάνατό του, υπήρξαν αποκαλυπτικές διαλέξεις επιστημόνων και συζήτηση σε θέματα, όπως η φροντίδα ψυχικά πασχόντων παραπτωματιών και η αυτοκτονικότητα κρατουμένων στις φυλακές.

Στην εισήγησή της στην ημερίδα, με τίτλο «Φροντίδα ψυχικά πασχόντων παραπτωματιών», η Δρ Μαρία Καρανικόλα, Επίκουρη Καθηγήτρια Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας στο ΤΕΠΑΚ, επεσήμανε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαιώνει την αυξητική τάση του αριθμού των εγκλείστων σε σωφρονιστικές δομές, σε παγκόσμια κλίμακα, επισημαίνοντας ότι «το 40% - 90%, από αυτούς, εάν λάβουμε υπόψη και τις διαταραχές σχετιζόμενες με τη χρήση ουσιών, έχουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας».

Σύμφωνα με τη Δρα Καρανικόλα, «ο θεραπευτής, και γενικότερα το άτομο που παρέχει τη φροντίδα, τις περισσότερες φορές καλείται να διαχειριστεί τα συναισθήματα απέχθειας, απόρριψης ή και φόβου, τα οποία, αν και ανθρώπινα, ωστόσο έρχονται σε αντίφαση με το πυρηνικό προ-απαιτούμενο της παροχής φροντίδας, την ενσυναίσθηση - την ικανότητα, δηλαδή, να κατανοεί κανείς την ιδιαιτερότητα των αναγκών του ατόμου, το οποίο καλείται να φροντίσει, και βέβαια όχι να ταυτίζεται μαζί του».

Η Δρ Καρανικόλα τόνισε την αναγκαιότητα «για πολιτισμικά επαρκείς δικανικούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας και υπηρεσίες. Την ίδια στιγμή, ο διπλός κοινωνικός στιγματισμός, εκείνος δηλαδή της ψυχικής νόσου και εκείνος της αποτρόπαιης ποινικής πράξης, είναι μία άλλη συνιστώσα που χρήζει προσοχής, αναφορικά με τη φροντίδα των ψυχικά πασχόντων παραπτωματιών. Την ίδια στιγμή, διττός είναι και ο στόχος των παρεχόμενων υπηρεσιών, δηλαδή ο σωφρονισμός από τα μία, αλλά και η παροχή φροντίδας από την άλλη».