Ανεπιθύμητο πρόσωπο, είχε κηρύξει η ισραηλινή κυβέρνηση, πριν τρία χρόνια ακριβώς, τον Γερμανό νομπελίστα συγγραφέα Gunter Grass, που πέθανε προχθές στα 87 του χρόνια -σε μια παράδοξη πολιτική εξέλιξη, που έφερε το ισραηλινό κράτος αντιμέτωπο με έναν από τους σημαντικότερους λογοτέχνες της Γερμανίας, που δεν έπαψε ποτέ να θυμίζει στην πατρίδα του, το ναζιστικό παρελθόν της.

Ήταν κατά την άποψή μου μια λάθος αντίδραση από μια δημοκρατική χώρα, γιατί όπως είχα σχολιάσει τότε, οι δημοκρατίες δεν απεχθάνονται καμιάν άποψη. Η άποψη του Gunter Grass, που είχε εξοργίσει τους Ισραηλινούς, περιεχόταν σε ένα μικρό -και άτεχνο, πρέπει να πω- ποίημα εξήντα λέξεων, που αναφερόταν στο πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ.

Το ποίημα αυτό είχε ξεσηκώσει εναντίον του συγγραφέα όλους τους Ισραηλινούς, αλλά και τους Γερμανούς πολιτικούς και δημοσιογράφους, δεξιούς και αριστερούς, που σήκωσαν ψηλά να το δει όλος ο κόσμος, το αρχετυπικό σκιάχτρο του Γερμανού αντισημίτη, αυτό που τραυματίζει ακόμα τους Εβραίους και ντροπιάζει τους Γερμανούς.

Ο Grass δημοσίευσε το ποίημα στην εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung του Μονάχου και επέκρινε τις απειλές του Ισραήλ να επιτεθεί στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, αλλά και την πώληση στο Τελ Αβίβ, γερμανικών υποβρυχίων, ικανών να μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές.

Σε αυτό το ρηξικέλευθο πολιτικό μανιφέστο, υπό μορφή στίχων που τιτλοφορείται «Was gesagt werden muss» («Αυτά που πρέπει να ειπωθούν»), περιέγραφε το Ισραήλ ως «πηγή ενός αναγνωρίσιμου κινδύνου» και ζητούσε από τους αναγνώστες του να «το καλέσουν να αποκηρύξει τη βία». Το ποίημα είναι το εξής:

«Γιατί λέω σήμερα - στα γεράματά μου
και με όσο μελάνι έχει απομείνει στη γραφίδα μου-
“το Ισραήλ με το πυρηνικό του πρόγραμμα
βάζει σε κίνδυνο την ήδη εύθραυστη παγκόσμια ειρήνη”;
Γιατί ίσως αύριο να είναι αργά
και η Γερμανία να είναι συμμέτοχη στο έγκλημα αυτό.
Το παραδέχομαι: δεν θα μείνω άλλο σιωπηλός
Γιατί έχω σιχαθεί την υποκρισία της Δύσης».

Σε συνέντευξή του που συνόδευε το ποίημα, ο Γερμανός συγγραφέας εξηγούσε ότι αυτό αναφερόταν στην πρόσφατη, τότε, πώληση στο Ισραήλ, ενός ακόμη υποβρυχίου Dolphin που πίστευε ο Gunter Grass, ότι «έχει τη δυνατότητα να στέλνει πυραύλους που καταστρέφουν τα πάντα, εκεί όπου δεν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη ούτε μιας ατομικής βόμβας» και εννοούσε βέβαια το Ιράν. Ζητούσε επιπρόσθετα, μόνιμη επίβλεψη από έναν διεθνή οργανισμό, του ισραηλινού και του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Ο Γερμανοεβραίος αρθρογράφος Χένρικ Μπρόντερ, χαρακτήρισε τον Grass, «το λογοτεχνικό πρωτότυπο ενός πεπαιδευμένου αντισημίτη», ενώ ο ιστορικός Τομ Σεγκέβ έγραψε στην αριστερή εφημερίδα «Haaretz», ότι «η σύγκριση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν είναι άδικη, επειδή αντίθετα από το Ιράν, το Ισραήλ δεν έχει ποτέ απειλήσει να σβήσει από τον χάρτη μιαν άλλη χώρα.

Στη δεξιά εφημερίδα «Maariv», ο Σάι Γκόλντεν υποστήριξε ότι οι θέσεις του Gunter Grass, «δεν μαρτυρούν αναγκαστικά έναν αντισημιτισμό, αλλά την άρνηση του αντισημιτισμού να αναλάβει την ευθύνη του, για τα ιστορικά εγκλήματά του».

Πρόσθεσε αυτά που πιθανόν σκέφτονται όλοι οι Εβραίοι, για όλους τους Γερμανούς: «Συμφωνώ, σχεδόν με όλα όσα είπε. Όμως δεν έχει το ηθικό και ιστορικό δικαίωμα να τα λέει. Eδώ υπάρχει η προδοσία της αρχής της εξιλέωσης, που οφείλει να διέπει πάντα, τα λόγια κάθε Γερμανού, όταν μιλά για το Ισραήλ και τους Eβραίους».