Η «Συμφωνία με τον διάβολο: H φασιστική νοητική κατάσταση», ήταν το θέμα αυτής που θα μπορούσα να αποκαλέσω «αποκαλυπτικής» (με όλη τη σημασία του όρου) ομιλίας της Δρος Χριστίνας Λακερίδου Wieland, Ελληνοκύπριας ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπεύτριας στην Αγγλία, στην επιστημονική ημερίδα που ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών οργάνωσε προς τιμήν της το Σάββατο, 4 Απριλίου 2015, στο Σπίτι της Συνεργασίας στη Λευκωσία. Τα προηγούμενα πέντε άρθρα στη στήλη ασχολούνται με το φαινόμενο του εσωτερικού φασισμού όπως τον περιέγραψε στην αξιομνημόνευτη εργασία της η Χριστίνα Wieland και το σημερινό έκτο άρθρο στη σειρά, είναι η κατάληξη της ενότητας αυτής.

«Έτσι, λοιπόν, ποιος είναι ο διάβολος;», ερωτά η Χριστίνα Wieland και εξηγεί ότι «το κύριο χαρακτηριστικό του διαβόλου στον Φάουστ και στον Χριστιανισμό, είναι ότι φέρεται ως σαγηνευτής. Απευθύνεται στις επιθυμίες των ανθρώπων - κυρίως στην επιθυμία τους να απαλλαγούν από ανεπιθύμητες ιδιότητες ή ανεπιθύμητες καταστάσεις του μυαλού, δηλαδή από την αδυναμία, την ασχήμια, τη φτώχια, τα γηρατειά, τη μοναξιά και την κατάθλιψη και αντί αυτών, ν’ αποκτήσουν ομορφιά, δύναμη, αγάπη, γνώση, και τη σεξουαλική ανδρεία/ικανότητα. Τι είναι το τίμημα; Να πουλήσουν τις ψυχές τους στον διάβολο, όπως αναφέρεται και στον Χριστιανισμό, ή να εγκαταλείψουν τον πραγματικό τους εαυτό με όλα τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά και ιδιότητές του και ν’ αποκτήσουν τις επιθυμητές ιδιότητες σε μια πράξη αυταπάτης, όπως θα το ανέλυε η ψυχανάλυση».

Η Χριστίνα Wieland επικαλείται τη Melanie Klein (Αγγλο-αυστριακή ψυχαναλύτρια 1882-1960), που «περιέγραψε την απαλλαγή από τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά του εαυτού και τη μετατόπιση/μεταφορά τους σε άλλους ανθρώπους, με τη θεώρηση της ταύτισης μέσω προβολής - μια έννοια που εισήγαγε το 1946, ως την κύρια άμυνα της παρανοειδούς-σχιζοειδούς θέσης».

Σύμφωνα με την κυρία Wieland, «η Klein χρησιμοποίησε το μυθιστόρημα “If I Were You” (“Αν ήμουν εσύ”), του Julian Green (Γαλλο-αμερικανού συγγραφέα 1900-1998), για να εξηγήσει αυτήν τη διαδικασία. Στο μυθιστόρημα, ένας νεαρός άντρας που δεν είναι ικανοποιημένος με τον εαυτό του και νιώθει ασήμαντος, κάνει μια συμφωνία με το διάβολο, όπου του δίνεται μια φόρμουλα που τον καθιστά ικανό να εγκαταλείπει το ανεπαρκές σώμα του και τον εαυτό του και να καταλαμβάνει άλλα σώματα ανθρώπων και με αυτόν τον τρόπο, να γίνεται όποιος επιθυμεί.

Θεωρώ ότι η φασιστική ομάδα λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο και ο φασισμός ήταν τόσο επιτυχής, γιατί προσέφερε στους ανθρώπους κάτι αδύνατο, το οποίο λαχταρούσαν - την ψευδαίσθηση τού να ξαναγεννηθούν, με το να γίνουν ένα με τον Φύρερ, ή τον Ντούτσε». Η έμφαση του φασισμού στην αναγέννηση και στην εκ νέου δημιουργία, δεν ήταν απλώς ένα τέχνασμα προπαγάνδας. Ήταν θεμελιώδης λειτουργία, αφού για τις μάζες που τον υποστήριζαν, λειτουργούσε ως θρησκεία.

Η Χριστίνα Wieland μεταφέρει το φαινόμενο της λειτουργίας της φασιστικής ομάδας και του εσωτερικού φασισμού, στη σημερινή δράση των ισλαμιστών: «Σκεφτείτε τον επίδοξο τρομοκράτη στο μυθιστόρημα “A week in December” (“Μια βδομάδα τον Δεκέμβριο”) του Sebastian Faulks (Βρετανού δημοσιογράφου-συγγραφέα). Ο επίδοξος τρομοκράτης είναι ο νεαρός Χασάν, ένας έξυπνος πτυχιούχος, προερχόμενος από τη μεσαία τάξη, καθώς περπατούσε προς τον επιδιωκόμενο στόχο του, ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο, όπου επρόκειτο να τοποθετήσει μια βόμβα, γνωρίζοντας ότι αθώοι άνθρωποι θα πεθάνουν.

Είχε διαβάσει αναφορές ισλαμικών ομάδων σχετικά με το πώς σκέφτονταν οι “τρομοκράτες”. Είχε δει ένα “δράμα-ντοκιμαντέρ” στον κινηματογράφο, για τα αεροπλάνα που συνετρίβησαν στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης. Κανείς δεν μίλησε, όμως, και κανείς φάνηκε να κατάλαβε τη χαρά - την αγνή/καθαρή χαρά της πίστης».