Μόλις είχε τελειώσει προχθές στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων η συζήτηση για μια Δικαιοσύνη καθόλου φιλική προς τα παιδιά και για τον ψυχικό Γολγοθά, τον οποίο τα παιδιά υποχρεώνονται να βιώσουν ως μάρτυρες στα κυπριακά δικαστήρια, όταν με πλησίασε ο υπαστυνόμος Κώστας Βέης, που είχε μιλήσει εκ μέρους της Αστυνομίας και μου έγνεψε να πάμε κοντά στο παράθυρο. Μου έδειξε έξω, στο αίθριο της Βουλής, το εικαστικό έργο «Σιδερένια Ψυχή», δώρο των εγκλωβισμένων παιδιών και των δασκάλων τους, του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου.

Αναρωτήθηκα ποια σχέση μπορεί να έχει αυτή η μαθητική κατασκευή με το θέμα της συζήτησης, κατά την οποία αποκαλύφθηκε και έγινε παραδεκτή από όλες τις Υπηρεσίες, κρατικές και μη, η θυματοποίηση των παιδιών από το σύστημα Δικαιοσύνης.

Ιδιαίτερη συζήτηση είχε γίνει για τις περιπτώσεις ανήλικων μαρτύρων στο Οικογενειακό Δικαστήριο, στη διάρκεια της επώδυνης και ψυχοφθόρας διαδικασίας διαζυγίου των γονιών τους, κατά την οποία, όπως επεσήμανε η εισηγήτρια του θέματος βουλευτής Στέλλα Κυριακίδου, τα παιδιά «θα πρέπει να μιλήσουν χωρίς την παρουσία ψυχολόγου, σε ένα χώρο μη διαμορφωμένο για παιδιά».

Για τον «δυσλειτουργικό και ακατάλληλο» χώρο του Οικογενειακού Δικαστηρίου, στον ένατο, δέκατο και ενδέκατο όροφο ενός μικρού ουρανοξύστη στο κέντρο της Λευκωσίας, όπου δεν έχει καν τόπο για να καθίσει το παιδί μάρτυρας, ούτε για να υπάρξει επικοινωνία και συνομιλία μεταξύ δικηγόρου και πελάτη», αναφέρθηκε και η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας Λουίζα Χριστοδουλίδου Ζανέττου.

Ο υπαστυνόμος Βέης μού είπε ότι, πριν από τη συνεδρία, έβλεπε έξω απ’ το παράθυρο το έργο των παιδιών του Ριζοκαρπάσου, «που συμβολίζει τη σιδερένια ψυχή, που χρειάζεται για ν’ αντεπεξέλθεις τις δυσκολίες του περιβάλλοντος» και ότι στη διάρκεια της συζήτησης, είχε σκεφτεί να το αναφέρει, συνδέοντάς το «με τη σιδερένια ψυχή που χρειάζεται κάποιος -ακόμα και ο ενήλικας, ακόμα και ο επαγγελματίας, πόσω μάλλον ένα παιδί- για να βγει από το νομικό μας σύστημα, ειδικά από τη διαδικασία των διαζυγίων.

Λίγα λεπτά αργότερα, κατέβηκα και διάβασα στο επεξηγηματικό κείμενο πάνω στην κατασκευή: «Το έργο αντιπροσωπεύει κάθε άνθρωπο που αναδύεται από τον γεμάτο συντρίμμια και σκουπίδια κόσμο μας για να διεκδικήσει την ευτυχία του. Πηγή έμπνευσής μας, τα λόγια του μεγάλου Έλληνα φιλόσοφου Αριστοτέλη, που είπε ότι ο τελικός σκοπός του ανθρώπου είναι η ευτυχία. Και ότι αυτή μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της εκπαίδευσης και με την κατάκτηση αξιών, όπως η κατανόηση και ο σεβασμός. Βάσει αυτού, η Σιδερένια Ψυχή βρίσκεται εδώ για να μας θυμίζει ότι με το να δείξουμε στο περιβάλλον τον σεβασμό που του αξίζει, κάνουμε ένα βήμα προς την ευτυχία μας».

Είχα προηγουμένως ρωτήσει τον υπαστυνόμο Βέη, γιατί δεν μίλησε στη συνεδρία για τη Σιδερένια Ψυχή. «Θα έβγαινα απ’ τον ρόλο μου και δεν έπρεπε», μου είπε. «Όμως σίγουρα, πρέπει να φτιάξουμε ένα σύστημα που να λειτουργήσει σε εύπλαστες και ευαίσθητες ψυχές, όπως είναι τα παιδιά». Γύρισα και τον κοίταξα. Για μια προσωπική, σημαντική στιγμή, είχε βγει από τον ρόλο του κι απ’ τη στολή του.