Ξεδιαλέγω μέρος της παρέμβασης με θέμα «Κράτος, κοινωνία των πολιτών και ανθρώπινα δικαιώματα», που ο Άριστος Τσιάρτας, Προϊστάμενος της Αρχής κατά των Διακρίσεων, του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έκανε προχθές στην ημερίδα της μη κυβερνητικής οργάνωσης Cyprus Stop Trafficking, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, για το σωματεμπόριο.
Το κάνω για τον απλό λόγο ότι δεν θέλω να χαθούν, μέσα στη γενική αδιαφορία, σημαντικές σκέψεις που αφορούν έναν στους πέντε συμπολίτες μας με μεταναστευτικό υπόβαθρο - δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που δυστυχώς, για πολλούς από εμάς, είναι παρακατιανοί έως… ανύπαρκτοι.
«Στις σημερινές συνθήκες οικονομικής στενότητας, ο διάλογος που έχει αναπτυχθεί για τα ζητήματα της μετανάστευσης δείχνει πόσο μακριά μπορεί (ή δεν μπορεί), να φτάσει η προστασία των δικαιωμάτων των μεταναστών και η καταπολέμηση των διακρίσεων και του ρατσισμού, όσο δεν μεταβάλλονται ριζικά οι όροι της ένταξής τους στην κοινωνία.
Μολονότι οι θετικές εξελίξεις που έλαβαν χώραν στο πεδίο της ένταξης των μεταναστών σηματοδοτούν και την πρόοδο που έχει συντελεστεί, εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές θεσμικές εκκρεμότητες, που άπτονται κυρίως της θέσης και της αναγνώρισης των μεταναστών, ως υποκειμένων δικαίου και φορέων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Με αυτά τα δεδομένα, το υπάρχον ενταξιακό πλαίσιο, λόγω των ανεπαρκειών που παρουσιάζει και των προβλημάτων εφαρμογής του, συνεχίζει να αναζητά ξεκάθαρη στοχοθέτηση, συνεκτικότητα και σαφή προσανατολισμό.
»Είναι για τους λόγους αυτούς που η διαμόρφωση μιας σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής, που θα καθορίζει τους κοινωνικούς, οικονομικούς, πολιτικούς και θεσμικούς όρους ένταξης των μεταναστών σε μιαν ανοικτή και πλουραλιστική κοινωνία, παραμένει ένα δύσκολο, αλλά αναγκαίο εγχείρημα.
Μια τέτοια πολιτική θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην εξέλιξη και πολυπλοκότητα του φαινομένου της μετανάστευσης, και να προσδιορίζει τις προτεραιότητες, τους άξονες και τους μηχανισμούς διαχείρισης της ένταξης των μεταναστών. Κυρίως όμως θα πρέπει να σηματοδοτεί το πέρασμα από πρακτικές αποκλεισμού και διακρίσεων, σε πολιτικές κοινωνικής συμπερίληψης, ικανές να ανταποκριθούν στις ανάγκες της εξέλιξης της κυπριακής κοινωνίας.
»Πρέπει να απαντηθεί το πραγματικό ερώτημα, που δεν είναι άλλο από αυτό της νομικής τακτοποίησης της παραμονής μεταναστών που διαμένουν για πολλά χρόνια στην Κύπρο, και έχουν εγκαταστήσει μόνιμα στην Κύπρο το κέντρο της οικογενειακής και κοινωνικής τους ζωής. Δεν είναι ζήτημα ανθρωπισμού, αλλά στρατηγικής.
Η ταυτοποίηση και καταγραφή αυτού του πληθυσμού και η νομική τακτοποίηση της παραμονής τους είναι θέμα ζωτικής σημασίας. Μιλάμε για ανθρώπους που έχουν μεταφέρει στην Κύπρο το κέντρο των βιοτικών τους σχέσεων, για ανθρώπους που έχουν αποκτήσει παιδιά που φοιτούν στην εκπαίδευση, που είναι πλήρως ενταγμένα και δεν κατάφεραν να υπαχθούν σε καθεστώς νόμιμης παραμονής ή, ακόμη χειρότερα, κάποια στιγμή εξέπεσαν της νομιμότητας.
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, αόρατοι ως επί το πλείστον, ευρισκόμενοι σε κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού και ομηρίας, έχουν όλους τους καλούς λόγους να αξιώνουν τη συμπερίληψή τους στον νόμιμα διαμένοντα πληθυσμό της χώρας αυτής. Το ίδιο και η χώρα: για την κοινωνική συνοχή και ασφάλεια, που τόσο διακυβεύονται στις μέρες μας, έχει όλους τους καλούς λόγους να θέλει αυτόν τον πληθυσμό σε πορεία κοινωνικής ενσωμάτωσης, και όχι σε αυτήν του αποκλεισμού και της περιθωριοποίησης.
