Τηλεφώνησα χθες στον Κοινωνιολόγο Νεκτάριο Παρτασίδη, αναπληρωτή Πρόεδρο του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων Κύπρου, να μου αναπτύξει τη θέση του για την ανάγκη διδασκαλίας ανθρωπιστικών και κοινωνικών μαθημάτων από Κοινωνιολόγους και όχι από Φιλολόγους, όπως γίνεται μέχρι τώρα.
Παρά το ότι δεν τον γνώρισα προσωπικά, αναπτύχθηκε αμέσως μεταξύ μας μια παραγωγική, θα έλεγα, οικειότητα - κι έτσι εκφράστηκε με άνεση, όχι μόνο για το συγκεκριμένο πρόβλημα και για τη συνδεδεμένη με αυτό ανεπάρκεια του κυπριακού συστήματος Παιδείας, αλλά και για θεμελιακά ζητήματα πολιτικού ήθους, μέσα από την ατομική και κοινωνική δράση του καθενός.
Σύντομα η κουβέντα μας προχώρησε στο θέμα της εμπειρίας της άρνησης εκχώρησης στο κόμμα ή σε άλλη κλειστή ομάδα, της προσωπικής και πολιτικής ανεξαρτησίας σου, όταν επιλέγεις να μην ανήκεις και να υπερασπίζεσαι την άποψή σου.
Και τότε ο Παρτασίδης έφερε στη συζήτηση τον Μαξ Βέμπερ (Max Weber, 1864-1920), τον επαναστάτη Γερμανό Κοινωνιολόγο, που ανέδειξε το φαινόμενο της γραφειοκρατίας ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών… Μου μιλούσε σαν χείμαρρος ο Παρτασίδης για τον Μαξ Βέμπερ, λες και είναι ακόμα στη ζωή, λες και είναι ένας σοφός και πρόθυμος φίλος του, που με την πρώτη ευκαιρία πάει και τον βρίσκει και ζητά τα φώτα του για το ένα και το άλλο…
«Πριν να κλείσουμε», μου είπε, «επειδή με πώρωσες λίγο, μιλώντας για το τίμημα που πληρώνει κανείς όταν δεν ανήκει και είναι ανεξάρτητος, να σου πω ότι έγραψα παλιά ένα άρθρο περί πολιτικού ήθους, ερμηνεύοντας ένα ωραίο δοκίμιο του Μαξ Βέμπερ - ξέρεις, με είπαν πολλοί Βεμπεριανό, επειδή ο Βέμπερ ήταν αντικομφορμιστής… ήταν πλούσιος, δεν ήξερε πού να τα βάλει και όμως πλήρωσε τρομερό τίμημα τη ζωή του, γιατί δεν προσκύνησε ποτέ το σύστημα (κι όταν λέμε σύστημα, δεν εννοούμε τον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας, αλλά το διεφθαρμένο κομμάτι του συστήματος).
Έκανα λοιπόν μια ερμηνεία πάνω στο θέμα της πολιτικής ως επάγγελμα, για το οποίο ο Βέμπερ είχε μιλήσει το 1918, μπροστά από ένα ακροατήριο φοιτητών. Στην τελευταία παράγραφο, αναφέρω τα εξής, βάσει και των όσων είπε: Ο γνήσιος πολιτικός διακρίνεται κατανικώντας την προστυχιά της ματαιοδοξίας… όταν υπερβαίνει την ηθική εξαχρείωση των κυκλωμάτων, τη βία της εξουσίας και τις τοξικές αναθυμιάσεις της φαύλης πολιτικής... Ο Βέμπερ δηλώνει ότι για να το κάνει αυτό ένας άνθρωπος, χρειάζεται να είναι ηγέτης… και όχι μόνο ηγέτης, αλλά και ήρωας, με την ακριβή έννοια της λέξης….
»Αναφέρω, παρακάτω, ότι ένας τέτοιος μεταμορφωτικός ηγέτης δεν απογοητεύεται, ακόμη και όταν τα όνειρά του θρυμματίζονται από τη μικρότητα του πολιτικού πολιτισμού, την ένδεια, τη χυδαιότητα του κόσμου που αρνείται να τα χωρέσει, που δεν μπορεί να κατανοήσει όσα θέλει να του προσφέρει… και περιμένει την κάθαρση, γιατί ο ώριμος άνθρωπος δεν καθορίζεται ηλικιακά, αλλά από τη συνείδησή του. Και ο Βέμπερ τελειώνει λέγοντας ότι "μόνο όποιος αντιμετωπίζοντας όλα αυτά, μπορεί να πει, παρόλα αυτά, προορίζεται για την πολιτική"».
Τι να πω τελειώνοντας κι εγώ; Ευχαριστώ τον Νεκτάριο Παρτασίδη… αλλά και τον γέρο Μαξ Βέμπερ, γι’ αυτό το φωτεινό πεντάλεπτο που μου έφτιαξε τη μέρα.
