Με ένα σφίξιμο στο στομάχι, έκανα χθες μια πρώτη ανάγνωση της παγκύπριας έρευνας που δημοσιοποίησε αυτόν τον μήνα η Συμβουλευτική Επιτροπή για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια με θέμα την έκταση, τη συχνότητα, τις μορφές και τις επιπτώσεις της ενδοοικογενειακής βίας κατά των γυναικών στην Κύπρο.

Είναι μια ενδελεχής και κοπιαστική εργασία τριών καθηγητών του Πανεπιστημίου Frederick - της Μάρθας Αποστολίδου, της Πετρούλας Μαυρικίου και του Σταύρου Πάρλαλη - που φωτίζει σε μεγάλο βαθμό τον σκοτεινό κόσμο της πιο στενής, προσωπικής σχέσης… αυτής που θεωρείται αγάπη… συζυγική και συντροφική ζωή… ακόμα και αυτού που θεωρείται έρωτας…

Δεν θα πω πολλά, αντιγράφω μόνο πράξεις βίας που αναφέρθηκαν σε βάρος των γυναικών που συμμετείχαν στην έρευνα, από τον σύζυγο ή σύντροφό τους: Σπρώξιμο, τράνταγμα, τράβηγμα μαλλιών, κάψιμο με ζεστό νερό, κόψιμο με μαχαίρι, εκφοβισμός με φωνές, απειλητικά βλέμματα, προσβολή μπροστά σε τρίτους, απομόνωση σε κλειστό χώρο, απειλή ότι θα με εγκαταλείψει, οικονομικός έλεγχος, οικονομική αποστέρηση, κτύπημα στο σώμα ή το πρόσωπο, απαγόρευση εξόδων με φίλες/φίλους, εκφοβισμός κατά της ζωής μου, εκφοβισμός κατά της σωματικής ακεραιότητάς μου, παρεμπόδιση κάλυψης αναγκών (π.χ. ύπνος, ιατρική περίθαλψη, φάρμακα), εκφοβισμός ότι θα αυτοτραυματιστεί, ρίξιμο αντικειμένων, γροθιά/κλοτσιά, χαστούκι, κάψιμο με τσιγάρο, βρισιές, χρήση άσχημων επιθέτων, απειλή ότι θα με σκοτώσει, απαγόρευση να μιλάω σε τρίτους, εξαναγκασμός να μην εργάζομαι, απειλή ότι θα με κτυπήσει, απαγόρευση επικοινωνίας με φίλες/φίλους, κακοποίηση του κατοικίδιού μου ζώου, εξαναγκασμός σε σεξουαλική επαφή, έλεγχος αλληλογραφίας, κινητού, τσάντας, παραμέληση συναισθηματικών αναγκών, αποφυγή επικοινωνίας (δεν μου μιλά), εκφοβισμός ότι θα τραυματίσει τα παιδιά.

Ένα κοινό χαρακτηριστικό που παρουσιάζουν οι άντρες που τείνουν να κακοποιούν, είναι η αρνητική αυτοεικόνα και η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Επιπλέον, τείνουν να ρίχνουν το φταίξιμο για τις βίαιες πράξεις και συμπεριφορά τους στους άλλους και συχνά στις γυναίκες που κακοποιούν. Όπως και οι γυναίκες θύματα, έτσι και οι άντρες που ασκούν βία, αναπτύσσουν σχέση εξάρτησης με τη σύντροφό τους.

Σημειώνω ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που έλαβαν μέρος στην έρευνα είναι Κύπριοι πολίτες και μάλιστα τόσο τα θύματα όσο και οι θύτες είναι χριστιανοί, με τους περισσότερους από αυτούς να έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο ή να έχουν τελειώσει κολέγιο ή λύκειο, και μόνο ένα μικρό ποσοστό είναι του δημοτικού. Δεν μιλάμε δηλαδή για αμόρφωτους… μουσουλμάνους, που ζουν σε κάποια χώρα που κυβερνάται από τον ισλαμικό νόμο της σαρία, αλλά για συνηθισμένους, σύγχρονους συμπολίτες μας στην… ευρωπαϊκή Κύπρο!

Η βία κατά των γυναικών είναι το θέμα της έρευνας. Αλλά το πραγματικό της αντικείμενο είναι το φρικαλέο ταμπού ενός απάνθρωπου μισογυνισμού.