Σήμερα 9 Νοεμβρίου, 25η επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου το 1989, της επανένωσης της Γερμανίας και της αρχής του τέλους της κομμουνιστικής δικτατορίας στις υπόδουλες χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ο Joachim Gauck κυριαρχεί στη σκέψη μου. Ο 74χρονος Γερμανός Πρόεδρος, που γεννήθηκε και έζησε πίσω από το Τείχος, στην πολιτική σκοτεινιά της Ανατολικής Γερμανίας, ενσαρκώνει ό,τι ήταν ωραίο, στα άσχημα χρόνια της καταπίεσης και της καταδίωξης όσων διαφωνούσαν και όσων είχαν προσωπική άποψη.

Δηλωμένος εχθρός του καθεστώτος και πολιτικός ακτιβιστής για τα καταπατημένα ανθρώπινα δικαιώματα των συμπολιτών του, υπήρξε ιερέας της Προτεσταντικής Εκκλησίας στην Ανατολική Γερμανία, καταδικασμένος από το αντικληρικό σοβιετικό σύστημα να ζει στιγματισμένος στο περιθώριο, σαν πολιτικός λεπρός, μέχρι την επανάσταση του 1989, όταν ίδρυσε με άλλους το αντιπολιτευόμενο Νέο Φόρουμ, που άνοιξε τον δρόμο για την επικράτηση της δημοκρατίας.

Και -τι μεγάλη ιστορική ειρωνεία!- ενώ υπήρξε στο στόχαστρο της βάρβαρης Στάζι, της μυστικής Αστυνομίας του καθεστώτος, που τον παρακολουθούσε και τον φακέλωνε για δεκαετίες, εκλέγηκε το 1990 από την Ομοσπονδιακή Βουλή της Γερμανίας, ως ο πρώτος Ομοσπονδιακός Επίτροπος για τα Αρχεία της Στάζι. Για δέκα χρόνια, μέχρι το 2000, κέρδισε πανεθνική αναγνώριση ως «κυνηγός της Στάζι» και ακούραστος υπερασπιστής της δημοκρατίας, αποκαλύπτοντας τα εγκλήματα της κομμουνιστικής μυστικής Αστυνομίας.

Όμως κοντοστέκομαι στην περίπτωση του Joachim Gauck, γιατί πέρα από την αντικαθεστωτική δράση που ανέπτυξε ο ίδιος, τρεις γενιές της οικογένειάς του, δηλαδή ο πατέρας του πριν από αυτόν και τα παιδιά του μετά από αυτόν, βίωσαν την απόγνωση και έσπασαν τα μούτρα τους πάνω στο Τείχος της κομμουνιστικής εποχής.

Το 1951, στη διάρκεια της σοβιετικής κατοχής της Ανατολικής Γερμανίας και ενώ ο Joachim ήταν εννιά χρονών, ο πατέρας του συνελήφθη, καταδικάστηκε από ρωσικό στρατιωτικό δικαστήριο για… κατασκοπία (επειδή έλαβε ένα γράμμα από τη Δύση!) και για… κατοχή δυτικού εντύπου με «αντισοβιετική δημαγωγία» και εξορίστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης σε ένα σοβιετικό Γκουλάγκ στη Σιβηρία. Απελευθερώθηκε το 1955, μαζί με χιλιάδες άλλους Γερμανούς πολίτες και αιχμάλωτους πολέμου, μετά από επίσκεψη του Konrad Adenauer, του πρώτου μεταπολεμικού Καγκελαρίου της Δυτικής Γερμανίας στη Μόσχα.

Όταν επέστρεψε στο σπίτι του, ο πατέρας του ήταν ανάπηρος σωματικά και συντριμμένος ψυχολογικά, από τα τέσσερα χρόνια κακομεταχείρισης, λιμοκτονίας και βίας που έζησε στα κολαστήρια του απώτατου σοβιετικού Βορρά. Ο Joachim Gauck δήλωσε απερίφραστα ότι η πολιτική του σκέψη και δράση διαμορφώθηκε από τις κακουχίες του πατέρα του.

Αλλά και τα τέσσερα παιδιά του, γεννημένα το 1960, το 1962, το 1966 και το 1979, βίωσαν τις απάνθρωπες διακρίσεις του καθεστώτος, αφού τους απαγορεύτηκε η ανώτατη παιδεία, επειδή είχαν πατέρα ιερέα! Τα τρία μεγαλύτερα αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ανατολική Γερμανία τη δεκαετία 1980 και να μεταναστεύσουν στη Δυτική, για να σπουδάσουν.

«Από την ηλικία των εννιά χρονών, ήξερα ότι ο υπαρκτός σοσιαλισμός είναι ένα άδικο σύστημα», παρατήρησε κάποτε ο Joachim Gauck.