Χθες ήταν μια μεγάλη μέρα για τη δημοκρατία στην Κύπρο. Μια μεγάλη μέρα για την αποκατάσταση της πολιτικής και ψυχικής ενότητας που έγινε κομμάτια στον δολοφονικό διχασμό του 1974 και ακόμα είναι κομματιασμένη. Αν θέλετε, ήταν και μια μεγάλη μέρα για τον Σωκράτη Χάσικο που, ως υπουργικό στέλεχος της παρούσας Κυβέρνησης, ανέλαβε το τεράστιο ρίσκο να περπατήσει στο απόκρημνο μονοπάτι της αλήθειας, που βγάζει στο ξέφωτο της συμφιλίωσης.
Οι αναγνώστες της στήλης ξέρουν ότι δεν έχω καμιά σχέση προσωπικής φιλίας ή εξυπηρέτησης οποιουδήποτε ανθρώπου της εξουσίας. Και ότι επιπρόσθετα, με τον συγκεκριμένο Υπουργό, μας χωρίζουν πολλές διαφορές σε σημαντικά ζητήματα.
Όμως κοντοστέκομαι με εγκαρδίωση στη χθεσινή του παρουσία και τον επικήδειο λόγο του στην κηδεία των οστών δώδεκα «καταραμένων» λοκατζήδων και στρατιωτών άλλων μονάδων, που σκοτώθηκαν στις 15 Ιουλίου 1974, στη διάρκεια του πραξικοπήματος και της ένοπλης επίθεσης εναντίον του Προεδρικού Μεγάρου - αυτών που ήταν μέχρι τώρα πεταμένοι σε περιφρονημένους τάφους, θαμμένοι στα σκουπίδια της Ιστορίας, στιγματισμένοι «πραξικοπηματίες».
Ξεχωρίζω τα εξής, απ' όσα είπε ο Σ. Χάσικος: «Η συμφορά της αδελφοκτόνου 15ης Ιουλίου 1974 έπληξε πρώτα τους Καταδρομείς, ιδιαίτερα, δε, τη δύσμοιρη 32η Μοίρα Καταδρομών: Δικοί της διατεταγμένοι άνδρες έπεσαν επιτιθέμενοι εναντίον του Προεδρικού Μεγάρου και δικοί της διατεταγμένοι άνδρες έπεσαν την ίδια στιγμή υπερασπιζόμενοι το Προεδρικό Μέγαρο: Μονίμως στο Προεδρικό Μέγαρο υπήρχε διμοιρία της 32ης Μοίρας Καταδρομών, ως τιμητική φρουρά. Διατεταγμένη υπηρεσία των μελών της διμοιρίας ήταν και η υπεράσπιση του Προεδρικού».
Πρόσθεσε και τα εξής συγκλονιστικά: «Η οφειλόμενη στάση μας απέναντι στους θυσιασθέντες στο πραξικόπημα καταδρομείς και οπλίτες, σε καμία περίπτωση και με καμία προέκταση δεν συνεπάγεται την αθώωση του πραξικοπήματος. Η οφειλόμενη στάση μας πηγάζει από την άφοβη αντιμετώπιση της αλήθειας. Και επιβάλλεται από όσα ορίζει από τα βάθη των αιώνων, ο δοκιμασμένος σε φοβερές συμπληγάδες ζων ελληνικός πολιτισμός: Το ήθος και το χρέος απέναντι στους νεκρούς, ακόμα και στην εμφύλια και αδελφοκτόνο λαίλαπα, το ανέδειξε 2500 χρόνια πριν, ο ελληνικός πολιτισμός από την εποχή που ο Σοφοκλής συνέγραψε την Τραγωδία της Αντιγόνης:
Είναι το χρέος και το ήθος για τους αλληλοσκοτωμένους -υπέρ και εναντίον της Θήβας- αδελφούς της, τον Πολυνείκη και τον Ετεοκλή, που αντέταξε η Αντιγόνη στην ανάλγητη εξουσία του Κρέοντα, αψηφώντας ακόμα και τη δική της θανατική καταδίκη. Την ίδια οφειλή χρωστούμε και εμείς στους νεκρούς μας. Την ίδια στάση, τη στάση της Αντιγόνης, οφείλει πρώτη η Πολιτεία απέναντι στους πεσόντες στρατιώτες της».
Πέρα από την ευρύτερη πολιτική και ηθική σημασία της, η χθεσινή πρωτοβουλία Χάσικου, νιώθω ότι βοηθά θετικά τον δικό μου εσωτερικό διχασμό. Σαν να γιατρεύει αναδρομικά, το τραυματισμένο μου «πνεύμα της μονάδας». Γιατί υπηρέτησα κι εγώ στη «δύσμοιρη» 32η Μοίρα Καταδρομών - μετά την εισβολή. Πολιτικά, συντασσόμουν με τους λοκατζήδες που υπεράσπισαν το Προεδρικό. Ήμουν απέναντι σε κείνους που του επιτέθηκαν. Σαράντα χρόνια μετά, νιώθω επιτέλους την πληγή μου να επουλώνεται.
