Ποιος μπορεί να τους καταλάβει καλύτερα, από έναν συμπατριώτη τους; Ο Adi Atassi, Σύρος κάτοικος Κύπρου για 26 χρόνια, παντρεμένος με Κυπρία και πατέρας δύο παιδιών, 22 και 17 χρονών, ήταν όλη τη χθεσινή μέρα, στον χώρο φιλοξενίας στην Κοκκινοτριμιθιά, ως μεταφραστής, εκ μέρους της μη κυβερνητικής οργάνωσης Future Worlds Center. Κουβέντιασε με τους πρόσφυγες - πρόσφυγας υπήρξε και ο ίδιος, για μεγάλο διάστημα της ζωής του- και προσπάθησε να τους δώσει κουράγιο.
Επιβεβαίωσε ότι οι περισσότεροι είναι Παλαιστίνιοι που ζουν στη Συρία, αλλά και το Λίβανο.
«Ανάμεσά τους», μου είπε, «υπάρχουν γιαγιάδες, παππούδες, γυναίκες με καρκίνο, βρέφη… Μια γυναίκα αρνήθηκε ακόμα και να γράψει το όνομά της και έπεσε κάτω και κτυπιόταν, φωνάζοντας ότι προτιμά να πάει πίσω στη Συρία. Κάποιος νεαρός γύρω στα 22 προσπάθησε να αυτοκτονήσει μόλις πάτησε το πόδι του στην Κοκκινοτριμιθιά. Μιλούσε μαζί μου λίγα λεπτά προηγουμένως και μου είπε “κύριε, δεν με νοιάζει τίποτε, άφησα πίσω μου έναν ανάπηρο πατέρα με δύο μικρότερα αδέλφια μου και έδωσα 6 χιλιάδες δολάρια για μένα και 6 χιλιάδες δολάρια για τον αδελφό μου για να πάμε στην Ιταλία. Τώρα έχασα τα πάντα και δεν έμεινε τίποτε, θα πάω ν’ αυτοκτονήσω”.
Δεν πήρα τα λόγια του στα σοβαρά και του είπα να καλμάρει…. Και λίγα λεπτά αργότερα, με φώναξαν να πάω πίσω από ένα λυόμενο σπιτάκι στον χώρο υποδοχής, όπου ο νεαρός αυτός προσπάθησε να πνιγεί, σφίγγοντας το λαιμό του με ένα πλαστικό καλώδιο που βρήκε στο έδαφος και το έδεσε σε πάσσαλο».
Μου είπε ο Adi ότι οι περισσότεροι «δεν θέλουν να κάνουν αίτηση ασύλου, γιατί ξέρουν ότι αν περάσουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα στην Κύπρο, δεν θα έχουν δικαίωμα να μεταφερθούν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό νόμο. Θα είναι τότε αναγκασμένοι να μείνουν εδώ, και αυτό τούς τρομοκρατεί. Αρνούμενοι όμως να κάνουν αίτηση ασύλου, δεν μπορούν να πάνε πουθενά, μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάστασή τους.
Κάποιοι μού είπαν ότι προτιμούν να πάνε πίσω στη Συρία και να σκοτωθούν, παρά να μείνουν στην Κύπρο… γιατί η Κύπρος έβγαλε κακό όνομα για τη μεταχείριση που επιφυλάσσει στους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Τη θεωρούν μιαν από τις χειρότερες ευρωπαϊκές χώρες, λόγω της οικονομικής κρίσης και της κακής διαχείρισης των μεταναστών...
»Στην Ιταλία, που ήταν ο προορισμός τους, μπορούν να κάνουν αίτηση ασύλου, αλλά έχουν την ελευθερία να μετακινηθούν σε άλλη χώρα, αν το θέλουν. Στην Κύπρο δεν μπορούν να το κάνουν. Για να φύγουν από το νησί, αφού θα έχουν πάρει το καθεστώς προστασίας, θα πρέπει να υπάρχει συναίνεση της Γερμανίας, της Σουηδίας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας προορισμού.
Σύμφωνα με τον νόμο, έχουν δικαίωμα να γραφτούν ως πρόσφυγες και αυτόματα μπορεί να πάρουν καθεστώς διεθνούς προστασίας, οπότε θα σταλούν σε χώρους φιλοξενίας αιτητών ασύλου, π.χ. στην Κοφίνου… αλλά νιώθουν ότι εκεί θα ζουν σαν φυλακισμένοι, με την κατάστασή τους επιβαρυμμένη από τα ψυχολογικά προβλήματα, το άγχος και την απουσία προοπτικής»…
