Δεν έμεινα ξάγρυπνος από αγωνία, προψές, στη διάρκεια της καταμέτρησης των ψήφων, του δημοψηφίσματος στη Σκοτία, όμως παρακολούθησα την πορεία του. Τα βασικά, δηλαδή, για έναν Ευρωπαίο που δεν του είναι αδιάφορη η πολιτική κατάσταση στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης - και βέβαια σε ένα εμβληματικό έθνος, όπως το βρετανικό.

Και τα βασικά, είναι σίγουρα η γλώσσα του σώματος. Παρατήρησα λιγότερο αυτά που έλεγαν και περισσότερο τον τρόπο που τα έλεγαν. Τη διαλογική ανάπτυξη των επιχειρημάτων, ανάμεσα στις δύο αντίθετες μεταξύ τους παρατάξεις. Την παρουσία του πάθους, στους λόγους των ηγετών και των απλών ψηφοφόρων, αλλά την απουσία της επιθετικότητας και του πολιτικού κανιβαλισμού.

Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Η Σκοτία ψήφισε να μείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά που οι ψηφοφόροι στη χώρα απέρριψαν το αίτημα για ανεξαρτησία: 2.001.926 οι ψήφοι του «Όχι», 1.617.989 οι ψήφοι του «Ναι».

«Οι άνθρωποι της Σκοτίας μίλησαν και έδωσαν ένα ξεκάθαρο αποτέλεσμα. Κράτησαν τη χώρα μας των τεσσάρων εθνών, ενωμένη», σχολίασε ο Βρετανός Πρωθυπουργός, David Cameron. «Είμαι ευχαριστημένος. Θα ράγιζε η καρδιά μου αν έβλεπα το Ηνωμένο Βασίλειο να φτάνει στο τέλος του. Και τώρα τα εκατομμύρια φωνές στην Αγγλία, δεν πρέπει να αγνοηθούν. Έχουμε τη μεγάλη ευκαιρία να αλλάξουμε τον τρόπο που οι Βρετανοί κυβερνώνται, προς το καλύτερο. Τώρα πρέπει να μετατρέψουμε αυτό το αποτέλεσμα, σε μία στιγμή που όλοι μαζί θα οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Αγγλία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία θα πρέπει να είναι σε θέση να ψηφίσουν επί των φόρων, των δαπανών και των εσόδων».

Ο Πρώτος Υπουργός της τοπικής κυβέρνησης στη Σκοτία Alex Salmond παραδέχθηκε την ήττα και κάλεσε τους ψηφοφόρους του «Ναι» να σεβαστούν την ετυμηγορία της πλειοψηφίας.

Ο επικεφαλής της εκστρατείας υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο Alistair Darling είπε πως οι Σκοτσέζοι επέλεξαν «τη θετική αλλαγή, αντί του αχρείαστου χωρισμού».

Έχω την εντύπωση ότι το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία δεν αφορούσε οποιαδήποτε απαίτηση της Σκοτίας για απελευθέρωση από την καταπίεση, γιατί καταπίεση δεν υπάρχει. Αυτό που ήθελαν, ήταν να αναδείξουν την εθνική τους περηφάνια και την ικανότητά τους να επιτύχουν μόνοι τους, την ευημερία που επιδιώκουν.

Όμως, καθοριστικό ρόλο για την επικράτηση της επιθυμίας για παραμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο, φαίνεται να έπαιξε η υπόσχεση των τριών κυριότερων κομμάτων του βρετανικού κατεστημένου, να παραχωρήσουν στη Σκοτία μεγαλύτερη αυτονομία, καθώς έπεισε αρκετούς αναποφάσιστους να πουν «Όχι», αφού έκριναν περιττή την ανεξαρτησία.

Έτσι κι αλλιώς το κοινοβούλιο της Σκοτίας έχει ήδη το δικαίωμα να καθορίζει τις πολιτικές που αφορούν σοβαρούς τομείς όπως την υγεία και την παιδεία και αναμένεται μετά το δημοψήφισμα να επεκτείνει την εξουσία του - πέρα από τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικής άμυνας, που παραμένουν στη δικαιοδοσία του βρετανικού κοινοβουλίου στο Westminster.

Σε κάθε περίπτωση, το δημοψήφισμα έφερε στην επιφάνεια τις πολιτικές διαφορές μεταξύ της φιλελεύθερης Σκοτίας και της συντηρητικής Αγγλίας, αλλά και εδραίωσε την εικόνα του Ηνωμένου Βασιλείου, ως μιας από τις σημαντικότερες εστίες της πραγματικής δημοκρατίας στον σύγχρονο κόσμο.