Μια τρυφερή, αλλά και σκληρή ταυτόχρονα, νότα Ριζοκαρπάσου, Αγίας Τριάδας και όλης της σκλαβωμένης χερσονήσου χθες στη Βουλή, με τη συζήτηση των καθημερινών δεινών των λιγοστών Ελλήνων που ζουν στην τουρκοκρατία - των ανθρώπων στην όγδοη ή ένατη δεκαετία της ζωής τους, αλλά και των παιδιών, των εγγονιών και των δισέγγονών τους, που δεν έφυγαν ποτέ, ή που επέστρεψαν από την ελευθερία μέσα στην κατοχή, για να κρατήσουν ζωντανή την ελπίδα.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη δράση των δέκα μαθητών του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου, παιδιών 13-18 χρονών, που πριν από λίγους μήνες ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του ψυχιατρικού νοσοκομείου Αθαλάσσας, για να ζωγραφίσουν μέρος του διαδρόμου και άλλους χώρους, ενός από τους θαλάμους του, στο πλαίσιο της βδομάδας εθελοντισμού.

Μου είπε, τότε, ο εκπαιδευτικός που τους συνόδευσε, ο Φάνης Σεργίου, Βοηθός Διευθυντής στο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου, καθηγητής Τέχνης και εικαστικός από την Αμμόχωστο: «Οι μαθητές-μαθήτριες του Γυμνασίου και Λυκείου Ριζοκαρπάσου παράγουν έργα ώριμα και στοχευμένα, μέσα από τα βιώματά τους, με υλικά της φύσης και ανακυκλώσιμα. Κι αυτό γιατί είναι παιδιά που ωριμάζουν γρήγορα, μέσα στις συνθήκες που γεννιούνται και μεγαλώνουν… Παίρνω πολλά κάθε μέρα από τους μαθητές μου… πάω σπίτι και είμαι γεμάτος ιδέες γιατί με εμπνέουν… Έχουν πραγματικές εικόνες από τη φύση, τους ανθρώπους, τις ανθρώπινες σχέσεις και εξωτερικεύουν τον εσωτερικό κόσμο τους, μέσω της τέχνης και άλλων δραστηριοτήτων. Τα παιδιά στις ελεύθερες περιοχές μεγαλώνουν με το σύνθημα “δεν ξεχνώ”. Τα παιδιά στο Ριζοκάρπασο ζουν εκεί, που οι άλλοι “δεν ξεχνούν”»…

Μεταφέρω εδώ και τη μαρτυρία της φιλολόγου Μαρίας Στεφάνου, που υπηρέτησε στο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου από το 2004, μέχρι το 2011: «Όταν το φθινόπωρο του 2004 βρέθηκα στην αυλή του σχολείου, ένιωσα ότι ανήκω εκεί. Ότι αυτό ήταν το σχολείο μου. Κι ας μην είχα ούτε συγγενικούς, ούτε δεσμούς καταγωγής. Δίδαξα σε τάξεις του ενός, δύο, τεσσάρων, δέκα μαθητών. Αυθεντική σχέση δασκάλου - μαθητή, ουσιαστική, αληθινή. Έζησα από κοντά τη συγκλονιστική εμπειρία της λογοκρισίας βιβλίων. Σχίζονταν και αφαιρούνταν ανεπιθύμητες από το κατοχικό καθεστώς σελίδες από τα σχολικά βιβλία. Ήμουν κι εγώ εκεί όταν το κουδούνι του σχολείου κτύπησε και έσπασε τη σιωπή τριάντα χρόνων.

Ένιωσα ότι ευλογήθηκα να ζήσω από κοντά ένα μικρό κομμάτι της ιστορίας του τόπου μου. Το ταξίδι προς την Καρπασία δεν είναι μόνο ταξίδι στον χώρο, αλλά και στον χρόνο. Πίσω στον χρόνο, όπου τα σπίτια, οι δρόμοι, τα παλιά λεωφορεία, μας πήγαιναν μοιραία πίσω στην Κύπρο των παιδικών μας χρόνων. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, κάποιες ξεχασμένες ελληνικές επιγραφές στη Γιαλούσα, η μετέωρη καμπάνα στα Γαστριά, το εγκαταλειμμένο σχολείο της Αγίας Τριάδας, η μαγευτική Κώμα του Γιαλού, η πανέμορφη θάλασσα της Καρπασίας, τα βουνά της τραχιάς Κιλικίας στα βόρεια, τόσο καθαρά και τόσο κοντινά, όταν ο καιρός το επέτρεπε».

Αξέχαστη θα μου μείνει και η κουβέντα της 26χρονης δασκάλας Ελένης Κοτσιεκκά, που πριν από δύο χρόνια επιδίωξε να διοριστεί και να επανεγκατασταθεί στο κατεχόμενο χωριό της: «Όταν επισκέπτομαι το Ριζοκάρπασο, φεύγουν όλα από το νου μου και ηρεμώ… επειδή εκεί δεν πιάνει ούτε ελληνικό τηλέφωνο… είσαι σε άλλον πλανήτη...».