Άλλη μια Κυριακή με τον Γάλλο καθηγητή Eric Debarbieux, εμπειρογνώμονα σε θέματα νεανικής παραβατικότητας, Πρόεδρο του Διεθνούς Παρατηρητηρίου για τη Βία στο Σχολείο, μετά το νέο κρούσμα σχολικού εκφοβισμού, που αφορά 7χρονο παιδί της πρώτης τάξης δημοτικού σχολείου - οι γονείς του κατήγγειλαν στο Υπουργείο Παιδείας ότι πριν από λίγες μέρες, εξωσχολικοί μαθητές γυμνασίου μπήκαν στο σχολείο του σε ώρα διαλείμματος και κορόιδευαν τον γιο τους, ενώ τον άρπαξαν από το χέρι εμποδίζοντάς τον να φύγει.

Νομίζω δεν θα ήταν άτοπο να υπενθυμίσω τις Δέκα Εντολές κατά της βίας στο σχολείο, όπως τις κωδικοποίησε στο ομώνυμο βιβλίο του ο Eric Debarbieux και όπως αναμενόταν να τις υιοθετήσει το Υπουργείο Παιδείας της Κύπρου, στην προσπάθειά του για επιστημονική και αντικειμενική καταγραφή του φαινομένου της σχολικής βίας, με βάση τη σύγχρονη ερευνητική μεθοδολογία.

Αυτό τουλάχιστον φιλοδοξούσε, με τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου για τη Βία στο Σχολείο, με Επιστημονικό Συντονιστή τον ανώτερο εκπαιδευτικό ψυχολόγο Δρα Μιχάλη Παπαδόπουλο και μέλη τρεις εκπαιδευτικούς.

«Οι Δέκα Εντολές κατά της βίας στο σχολείο», όπως αποδίδονται στο βιβλίο του καθηγητή Debarbieux, είναι οι ακόλουθες:

Πρώτη Εντολή να είσαι επιφυλακτικός με τους ιδιοτελείς χειρισμούς που διογκώνουν το πρόβλημα της σχολικής βίας.

Δεύτερη Εντολή να αποφεύγεις την άρνηση του φαινομένου.

Τρίτη Εντολή να κάνεις επιστημονική διάγνωση.

Τέταρτη Εντολή να απορρίπτεις τη μια και μοναδική αιτιολογία (φταιν οι γονιοί, φταιν οι καθηγητές).

Πέμπτη Εντολή να τοποθετείσαι σε ένα πλαίσιο, που είναι το σχολείο.

Έκτη Εντολή να αποφεύγεις τη μοναξιά (αναφέρεται στους εκπαιδευτικούς που απομονώνονται και δεν έχουν πνεύμα κοινότητας και ομάδας μέσα στα σχολεία, και είναι εύκολα θύματα βίας. Σε ένα συνεργατικό σχολείο μειώνεται η βία γιατί επιτρέπει μια ισχυρή δέσμευση των μαθητών. Εδώ η Εγκληματολογία συναντά μερικές αρχές της Παιδαγωγικής, με την ομαδική συμμετοχή μαθητών να διαμορφώνει κανόνες και να τους υιοθετεί μέσα από τη συνεργατική μάθηση).

Έβδομη Εντολή να σκέφτεσαι την πρόληψη διότι η τιμωρία δεν αρκεί (από τις επίσημες έρευνες της αμερικανικής κυβέρνησης, φάνηκε ότι η μείωση της σωματικής τιμωρίας των μαθητών, οδηγεί στη μείωση της σωματικής βίας κατά των εκπαιδευτικών. Επίσης, έχει αποδειχτεί ότι στις Πολιτείες των ΗΠΑ όπου επιτρέπεται η σωματική τιμωρία στο σχολείο, ο κίνδυνος θανάτου από πυροβόλο όπλο, φόνο ή αυτοκτονία, διπλασιάζεται).

Όγδοη Εντολή να αξιολογείς τις δράσεις σου.

Ένατη Εντολή να εκπαιδεύεις το προσωπικό σου και να δρας μέσα από το σχολείο.

Δέκατη Εντολή να βοηθάς την κοινότητα, γιατί είναι σημαντικός ο ρόλος της κοινότητας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας στο σχολείο.

Το Παρατηρητήριο για τη Βία στο Σχολείο είχε μιαν αξιόλογη πορεία στη μέχρι σήμερα σύντομη ζωή του, με κυριότερη την πολύ σημαντική έρευνα που παρουσίασε (τον Ιανουάριο 2013), για «το σχολικό κλίμα και τη θυματοποίηση». Μου είχε πει τότε ο Δρ Παπαδόπουλος ότι «η όλη εργασία του Κυπριακού Παρατηρητηρίου για τη Βία στο Σχολείο, αναμένεται να συμβάλει στην προώθηση ενός νηφάλιου κοινωνικού διαλόγου, βασισμένου σε αντικειμενικά γεγονότα και δεδομένα, και απαλλαγμένου από ιδεολογήματα, αφορισμούς και υπερβολές, είτε προς την κατεύθυνση της εντυπωσιοθηρικής μεγέθυνσης του προβλήματος της βίας στο σχολείο, είτε αντιθέτως προς την εφησυχαστική αποσιώπηση και άρνησή του».

Στο μεταξύ, μεσολάβησε η πρόωρη αφυπηρέτηση του Δρα Μιχάλη Παπαδόπουλου (τον Ιούνιο 2013), αλλά παρόλο τούτο, μου είπε χθες (21 Ιουνίου 2014) ότι είναι πρόθυμος να εργαστεί αμισθί ως Σύμβουλος του Παρατηρητηρίου, για τους σκοπούς του.

Η εκπαίδευση έχει ακόμα πολλά να πάρει από τον πολύπειρο αυτόν επιστήμονα στα θέματα της σχολικής βίας και της νεανικής παραβατικότητας, καθώς η συνέχιση του έργου του Παρατηρητηρίου για τη Βία στο Σχολείο είναι, όσο ποτέ άλλοτε, απαραίτητη.