Επιστροφή στην ηθική βάση του καπιταλισμού και στον σεβασμό του κάθε ανθρώπου, ζήτησε ο (Καναδός) Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας Mark Carney, παγκόσμια γνωστή προσωπικότητα στον κόσμο της οικονομίας, σε μιαν αξιομνημόνευτη ομιλία του σε προχθεσινή εκδήλωση στο Λονδίνο, με θέμα το μέλλον του καπιταλιστικού συστήματος: «Τhe Inclusive Capitalism Conference».

Και ασφαλώς, οι σκέψεις του έχουν κρίσιμη σημασία σε μια περίοδο πανευρωπαϊκής και σε μεγάλο βαθμό παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και αμφισβήτησης της ίδιας της δημοκρατίας στον δυτικό κόσμο, που είναι σύμφυτη στο σύστημα.

Άρχισε τον λόγο του με την αναφορά ότι «ο καπιταλισμός προσφέρει ουσιαστικά ένα βασικό κοινωνικό συμβόλαιο, που το αποτελούν η σχετική ισότητα των αποτελεσμάτων, η ισότητα των ευκαιριών και η αμεροληψία διά μέσου των γενεών. Διαφορετικές κοινωνίες θα προσδώσουν διαφορετικό βάρος σε αυτά τα στοιχεία, αλλά ελάχιστες θα μπορούσαν να παραλείψουν οποιοδήποτε από αυτά».

Ο Καναδός οικονομολόγος επεσήμανε ότι «ο οικονομικός καπιταλισμός δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για την προαγωγή της επένδυσης, της καινοτομίας, του πλούτου και της ευημερίας. Η δουλειά των τραπεζών αφορά ουσιαστικά τη διαμεσολάβηση - συνδέοντας δανειστές και δανειζόμενους στην πραγματική οικονομία».

Αναγνώρισε ότι αμέσως πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση, «το τραπεζικό σύστημα υπήρχε για να εξυπηρετεί τις τράπεζες και όχι τις επιχειρήσεις, τις συναλλαγές και όχι τις σχέσεις, τους αντισυμβαλλόμενους και όχι τους πελάτες».

Παρατήρησε ότι «όταν οι τραπεζίτες αποσυνδέονται από την πραγματική αποστολή τους, η μοναδική τους ανταμοιβή είναι το χρήμα και όχι αυτό που έπρεπε να είναι, δηλαδή η ικανοποίηση που θα έπαιρναν, βοηθώντας τον πελάτη ή τον συνάδελφό τους».

Πρόσθεσε ότι «αυτή η μειωτική άποψη της ανθρώπινης κατάστασης είναι μια φτωχή βάση για ηθικούς οικονομικούς οργανισμούς απαραίτητους για μια μακροπρόθεσμη ευημερία. Για να βοηθήσουμε να ξανακτιστεί αυτή η βάση, οικονομικοί παράγοντες όπως εμείς, πρέπει να αποφεύγουμε τη “διαμερισματοποίηση” (compartmentalisation) - τον διαχωρισμό της ζωής μας σε διαφορετικά μέρη, το καθένα με τους δικούς του κανόνες, όπως το σπίτι ξεχωριστά από τη δουλειά, την ηθική ξεχωριστά από τον νόμο και το άτομο ξεχωριστά από το σύστημα».

Να σημειώσω ότι στο ίδιο πνεύμα του Mark Carney, είναι γραμμένο και το εξαιρετικό άρθρο του πρώην καθηγητή του Πανεπιστημίου Κύπρου Παναγιώτη Περσιάνη («Φιλελεύθερος» 19.5.2014), με τίτλο «Μια καπιταλιστική κοινωνία», όπου ο Κύπριος καθηγητής επισημαίνει μεταξύ άλλων τα εξής: «Η συμπεριφορά μας, από το 1960 μέχρι σήμερα, αποδεικνύει πως είμαστε μια καπιταλιστική κοινωνία, χωρίς τις βασικές, εγγενείς αρετές του καπιταλισμού: τη συστηματικότητα, την τάξη, την ακρίβεια, τον συνεχή έλεγχο, την υπευθυνότητα, την προνοητικότητα και την τιμιότητα. Αυτή η έλλειψη είναι εκείνη που οδήγησε στα σημερινά οικονομικά ερείπια.

»Οι διευθυντές και τα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών έδειξαν εγκληματική αδιαφορία για τα χρήματα των καταθετών τους και αγνόησαν ξεδιάντροπα κάθε νομική και ηθική δέσμευσή τους να αποφεύγουν να δημιουργούν καταστάσεις που να καθιστούν δύσκολη ή αδύνατη τη διασφάλιση ισοσκελισμένων λογαριασμών. Πολλοί οικογενειάρχες δεν έδειξαν την αναγκαία αίσθηση ευθύνης έναντι των μελών της οικογένειάς τους και παρασύρθηκαν από τον πειρασμό του καταναλωτισμού. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για τους πολιτικούς κυβερνώντες, που σε μια προσπάθεια να φανούν γενναιόδωροι και αρεστοί στους ψηφοφόρους, κατασπατάλησαν τα λεφτά του Δημοσίου και οδήγησαν τη χώρα σε μια φοβερή περιπέτεια»…