Δεν θα μπορούσε να γιορταστεί καλύτερα η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα του Βιβλίου, όπως καθιέρωσε η ΟΥΝΕΣΚΟ την 23η Απριλίου κάθε έτους, από την προγραμματισμένη ανάγνωση του μυθιστορήματος του μεγάλου Κολομβιανού συγγραφέα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες «Ο Συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράψει», σε δημόσιους χώρους, βιβλιοθήκες, πάρκα και σχολεία της πατρίδας του.

Θα αναγνωσθούν επίσης δημοσίως και άλλα βιβλία του όπως το πασίγνωστο «Εκατό χρόνια μοναξιάς» και «Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας», που καθιέρωσαν στην παγκόσμια λογοτεχνία τον «μαγικό ρεαλισμό» του «Γκάμπο», όπως τον αποκαλούσαν χαϊδευτικά οι φίλοι του, δηλαδή το αριστοτεχνικό πάντρεμα της δημοσιογραφίας με τον μύθο.

Προχθές Δευτέρα, μια δημόσια επιμνημόσυνη τελετή στο Μέγαρο των Καλών Τεχνών στην πόλη του Μεξικού, για τον Γκαρσία Μάρκες, που πέθανε από καρκίνο στα 87 του χρόνια στην πόλη αυτή την περασμένη εβδομάδα, ανέδειξε τη λογοτεχνία, μια αξία το ίδιο ισχυρή και σημαντική με την πολιτική. Δύο χώρες, το Μεξικό όπου ζούσε από τη δεκαετία 1960 και η Κολομβία, όπου γεννήθηκε, έζησε και έγραψε τα πρώτα του άρθρα ως δημοσιογράφος και τα πρώτα του μυθιστορήματα ως συγγραφέας, ενώθηκαν πάνω από το πνευματικό του έργο, ενώ οι πρόεδροι των δύο χωρών, μαζί με χιλιάδες πολίτες, πέρασαν μπροστά από το βάθρο με την τέφρα του, τοποθετημένη σε τεφροδόχο στολισμένη με κίτρινα τριαντάφυλλα - τα αγαπημένα του λουλούδια.

Οι Πρόεδροι της Κολομβίας Χουάν Μανουέλ Σάντος και του Μεξικού Ενρίκε Πένια Νιέτο επιδαψίλευσαν μέσα σε κλίμα έντονης συγκίνησης, εντυπωσιακά εγκώμια στο ταλέντο του. «Ενωμένοι, τιμούμε εκείνον που μια ημέρα του Δεκεμβρίου 1982, από την παγωμένη Στοκχόλμη, συγκλόνισε τον κόσμο μιλώντας για τη μοναξιά της Λατινικής Αμερικής. Αιώνια δόξα σε εκείνον που μας έδωσε μεγαλύτερη δόξα», είπε ο Κολομβιανός Πρόεδρος.

«Απευθύνω χαιρετισμό στον μεγαλύτερο λογοτέχνη όλων των εποχών της Λατινικής Αμερικής, τον πρωτοπόρο της παγκόσμιας λογοτεχνίας», είπε ο πρόεδρος του Μεξικού Ενρίκε Πένια Νιέτο. Στη συνέχεια οι δύο Πρόεδροι, με τα μέλη των υπουργικών συμβουλίων τους, σχημάτισαν τιμητική φρουρά γύρω από την τεφροδόχο.

Στο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι χιλιάδες άνθρωποι παρέλασαν υπό τις μελωδίες του Μπάρτοκ και του Μπετόβεν, ενώ η χήρα του, Μερσέντες Μπάρτσα, οι γιοι του και οι εγγονοί του, όλοι ντυμένοι στα μαύρα, σχημάτισαν την πρώτη τιμητική φρουρά στο Μέγαρο των Καλών Τεχνών. Στη γενέτειρά του, την Κολομβία, ετοιμάστηκε τελετή για τον συγγραφέα στον καθεδρικό ναό της πρωτεύουσας Μπογκοτά, όπου η εθνική συμφωνική ορχήστρα αναμενόταν ότι θα ερμηνεύσει το Ρέκβιεμ του Μότσαρτ.

Δεν είμαι σίγουρος αν ο «Γκάμπο» θα κολακευόταν από όλη αυτή την τελετουργική μορφή και την επισημότητα που πήρε ο θάνατός του, γιατί ήταν ένας άντρας με λιτή και απέριττη ζωή και με ελάχιστες απαιτήσεις, απαλλαγμένος από κάθε ίχνος ναρκισσισμού και ματαιοδοξίας, σίγουρα όμως θα ήταν ευχαριστημένος γιατί οι ιστορίες του έφεραν κοντά τους λαούς της αγαπημένης του Λατινικής Αμερικής.

Ήταν από την αρχή ένας πολιτικός συγγραφέας, αλλά και ακτιβιστής, είτε ως μεσολαβητής μεταξύ της κολομβιανής κυβέρνησης και αριστερών ανταρτικών κινημάτων της χώρας, αλλά και σαν προσωπικός φίλος ηγετών τόσο διαφορετικών μεταξύ τους όπως ο Φιντέλ Κάστρο και ο Μπιλ Κλίντον.

Το μοναδικό του επίτευγμα ήταν ότι έδωσε στην πολιτική το πρωταρχικό της νόημα, αυτό που έχει και η λογοτεχνία - ο τρόπος να επικοινωνείς με τον άλλο, όχι να επιβάλλεσαι στον άλλο.