Ώστε λοιπόν από τώρα και στο εξής, αντί «άγνωστη αιτία θανάτου» στα πιστοποιητικά που παραλάμβαναν οι συγγενείς, θα γράφεται μια έκθεση με τα λεπτομερή γεγονότα και τις αιτίες που οδήγησαν στον θάνατο τον κάθε αγνοούμενο ξεχωριστά. Είτε Ελληνοκύπριος είναι και τον σκότωσαν Τούρκοι, είτε Τουρκοκύπριος και τον σκότωσαν Έλληνες.

Πιστοποιητικά θανάτου με αυτές τις προδιαγραφές θα δοθούν για όλους τους συγγενείς αγνοουμένων, ακόμα και γι’ αυτούς που έχουν ήδη ταυτοποιηθεί, όπως αναφέρθηκε στη χθεσινή (26.2.2014) συνεδρία της Επιτροπής Προσφύγων της Βουλής.

Είμαστε έτοιμοι για τη μεγάλη απόφαση που θα αποκαλύψει το άσχημο πρόσωπό μας; Πέρα από το άσχημο πρόσωπο του εχθρού; Αυτό που είναι επίσης αγνοούμενο και θαμμένο για μισό αιώνα πίσω από το βολικό αίτημα των διεθνών μεσολαβητών για αποφυγή ανάξεσης των παλιών πληγών και του μίσους; Το επόμενο διάστημα θα δείξει.

Τα οστά 358 Ελληνοκυπρίων και 123 Τουρκοκυπρίων έχουν ταυτοποιηθεί μέχρι τώρα, πληροφόρησε η Πρόεδρος της Επιτροπής, βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά. Είπε ότι σήμερα δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα εφτά συνεργεία για εντοπισμό οστών.

Ένα συνεργείο σκάβει στις ελεύθερες περιοχές - στα λατομεία της Παρεκκλησιάς, όπου εντοπίστηκαν κόκκαλα των 84 εν ψυχρώ εκτελεσμένων από Ελληνοκυπρίους, Τουρκοκυπρίων αντρών, του μαζικού εγκλήματος της Τόχνης.

Υπάρχουν ακόμα περίπου 30 περιοχές με μαζικούς τάφους στα κατεχόμενα και γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία να υπάρξει πρόσβαση σε αυτές, είπε η Επίτροπος για Ανθρωπιστικά Θέματα Καίτη Κληρίδου.
Εκεί είναι θαμμένοι κυρίως νεαροί εθνοφρουροί, έφεδροι, αλλά και άμαχοι Ελληνοκύπριοι που έπεσαν στη μάχη ή δολοφονήθηκαν άνανδρα ενώ ήταν αιχμάλωτοι, από άντρες του στρατού εισβολής ή Τουρκοκύπριους ενόπλους.

Μου έκανε εντύπωση η τολμηρή διατύπωση του βουλευτή του ΔΗΣΥ Κυριάκου Χατζηγιάννη: «Aπό πλευράς της η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να προχωρήσει σε απόλυτη διερεύνηση όλων των συνθηκών και την ανεύρεση όλων των εγκληματιών, που έχουν σκοτώσει αυτά τα άτομα. Oφείλουμε να ανοίξουμε διαδικασία, για κάθε περίπτωση χωριστά. Βρισκόμαστε σε ένα κράτος δικαίου και ένα κράτος τέτοιο δεν μπορεί, από τη στιγμή που λαμβάνει οστά ως τεκμήριο είτε δολοφονίας είτε ακόμη θανάτου, να μην προβαίνει στη λήψη περαιτέρω μέτρων διερεύνησης»
.
Μια ακόμα τολμηρή παρέμβαση, αυτή του βουλευτή της ΕΔΕΚ Γιώργου Βαρνάβα, να καλέσει την Κυβέρνηση και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας «στη βάση του κοινού ανακοινωθέντος και μέσα στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η παράγραφος ότι οι δύο πλευρές θα πρέπει να προχωρήσουν σε βήματα κοινής εμπιστοσύνης, να θέσουν προς την τουρκική πλευρά το ζήτημα των αγνοουμένων, ως ένα αίτημα της ελληνοκυπριακής πλευράς, ώστε να αντικριστεί από την τουρκική πλευρά μέσα στο πλαίσιο της δημιουργίας κοινής εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών».

Φαίνεται οξύμωρη -αλλά δεν είναι- η παρατήρηση να στοχεύεις στην εμπιστοσύνη, μέσα από την εξιχνίαση και τη δημόσια έκθεση των εγκλημάτων που την αφάνισαν. Βέβαια, με σεβασμό στην ιστορία και την ορθή κρίση και την αντικειμενικότητα που χρειάζεται.

Δεν υπάρχει άλλος δρόμος απ’ τη ξεκάθαρη αλήθεια. Που θα αποδώσει στους αγνοουμένους και των δύο πλευρών ό,τι τους στερήσαμε για σαράντα και πενήντα χρόνια: Την προσωπική τους ιστορία, την ταυτότητά τους, τη ζωή τους.