Ζούμε στον τόπο του μόνιμου αιφνιδιασμού. Οι ηγήτορές του, πολιτικοί, κρατικοί, πολιτειακοί, οικονομικοί, σταθερά αιφνιδιάζονται: Από τους ξένους, από τους εχθρούς, από εξελίξεις, από θανάτους, από αυτοκτονίες. Όλοι κάνουν τους απορημένους και διερωτώνται γιατί να συμβαίνουν αυτά που καθημερινά παρατηρούμε. Όπως ακριβώς τώρα με τις Κεντρικές Φυλακές. Ακόμα και οι πέτρες γνωρίζουν ότι το καθεστώς των Φυλακών έμεινε 50 χρόνια πίσω. Όλοι ξέρουν εδώ και χρόνια ότι ο σωφρονιστικό σύστημα πάσχει από ανίατες παθογένειες.
Και όλοι, κυβερνήσεις, κόμματα, καθ’ ύλην αρμόδιοι υπουργοί, κρατικοί και πολιτειακοί αξιωματούχοι και δικαστικοί είναι ενήμεροι για κοντραμπάντα, για συμμορίες εγκληματιών, για ναρκωτικά, βιασμούς, κακοποιήσεις φυλακισμένων και για κατά συρροήν απόπειρες αυτοκτονίας. Όλοι έχουν πλήρη συνείδηση των κινδύνων που συνεπάγεται η μόνιμα εκρηκτική κατάσταση τις Κεντρικές Φυλακές. Κατά καιρούς, τα ΜΜΕ αποκάλυψαν πράγματα και τραγωδίες, αλλά και πάλιν οι αρμόδιοι τα παράχωναν κάτω από το χαλί.
Ουδέποτε εκδηλώθηκε εύτολμη πολιτική βούληση να ανοίξει το απόστημα του σωφρονιστικού συστήματος και να ληφθούν δραστικά μέτρα, κατά τα ξένα πρότυπα. Ιδιαίτερα μετά την ένταξή μας στην ΕΕ. Όλα αφέθηκαν στο κουτουρού, στο περίπου και στον γνωστό κυπριακό ερασιτεχνισμό. Και ιδού το τραγικό αποτέλεσμα. Όπως η φούσκα του Χρηματιστηρίου και της οικονομίας έσκασαν και διαχύθηκαν από μέσα όλη η σαπρία, η δυσωδία και η απατεωνιά, έτσι και με τη φούσκα των Φυλακών.
Για χρόνια η παρανομία, η ανεπάρκεια, τα ημίμετρα, η ασχετοσύνη, η αδιαφορία και η κομματοκρατία τεχνούργησαν το σημερινό ηφαίστειο. Ήταν ζήτημα χρόνου να εκραγεί. Ο νυν Υπουργός Δικαιοσύνης ήταν από τους καλούς γνώστες της κατάστασης στις Φυλακές. Με κάθε ευκαιρία απαιτούσε την παραίτηση των προκατόχων του. Προχθές παραδέχθηκε ότι από την αρχή της υπουργίας του λήφθηκαν μέτρα, αλλ’ είτε δεν εφαρμόστηκαν από τους εντεταλμένους υφιστάμενους είτε υπονομεύθηκαν. Πώς αντέδρασε ο Ι. Νικολάου; Η παραδοχή του συνιστά ομολογία αποτυχίας της πολιτικής του.
Τώρα εξαγγέλθηκαν μέτρα. Επιχειρούνται κάποιες αλλαγές, αλλά δεν τίθεται ισχυρός δάκτυλος εις τον τύπον των ήλων: Ριζική και επιστημονική αναδιάρθρωση του σωφρονιστικού συστήματος με τα σημερινά δεδομένα και τις προοπτικές του μέλλοντος. Θα αναμείνουμε να δούμε τις περαιτέρω ενέργειες και το αποτέλεσμά τους. Όμως, με αφορμή και το κατάντημα στις Κεντρικές Φυλακές, τίθενται ξανά επί τάπητος τρία μέγιστα ηθικά ζητήματα εν ανεπαρκεία: Η έμπρακτη ανάληψη ευθύνης, ο σεβασμός προς τους θεσμούς και τους νόμους, και η ευθιξία.
Η εικόνα που εκπέμπεται και από τις Φυλακές είναι εκείνη ενός τόπου όπου σχεδόν τίποτε δεν λειτουργεί. Το κράτος και οι δομές του πάσχουν σε βαθμό ανήκεστο, επειδή εκείνοι που διορίστηκαν να το υπηρετούν και, δι’ αυτού, τον πολίτη, απέτυχαν λόγω ασύγγνωστης ανευθυνότητας, ανεπάρκειας, ανικανότητας και ασέβειας προς τους θεσμούς, που εύορκα κλήθηκαν να υπηρετούν και να θωρακίζουν.
Παρατηρείται, όμως, και ασέβεια προς το κοινωνικό σύνολο, επειδή δεν ιερουργεί εκείνη η αψεγάδιαστη αρχή της ευθιξίας. Την περ. Κυριακή, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, με οργίλο ύφος, δεσμεύτηκε ότι θα «ξηλώσει ολόκληρα σώματα», θα στείλει πολλούς στα σπίτια τους και όλοι θα νιώσουν τι σημαίνει επιβολή του νόμου.
Πού βρίσκεται αυτό το ξήλωμα; Ούτε μία παραίτηση για λόγους ευθιξίας. Απλώς κάποιες πειθαρχικές υποθέσεις, με συνήθως γνωστή κατάληξη. Τα αποστήματα και τα εγκλήματα δεν αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακές εκρήξεις θυμού, αλλά με εύτολμες αποφάσεις θεραπείας των κακώς εχόντων.
