«Ο προϋπολογισμός της Τουρκίας για την άμυνα είναι ίσος με ολόκληρη την οικονομία της Κύπρου, κάτι που προκαλεί την ίδια αμηχανία στους Κυπρίους, όπως η επιθετικότητα του Ιράν για τους Ισραηλινούς. Συνεπώς, μια στρατηγική σχέση της Κύπρου με το ισχυρό στρατιωτικά Ισραήλ ενδιαφέρει και την Κύπρο»

Κυπριακή Δημοκρατία και Ισραήλ είναι οι μόνες δημοκρατικές χώρες στην πιο ασταθή και φλεγόμενη περιοχή του κόσμου. Συγκυρίες, εξελίξεις, προπάντων κοινά συμφέροντα και στόχοι έχουν φέρει τις δύο χώρες πάρα πολύ κοντά, σε σημείο που τώρα γίνεται λόγος για στρατηγική, πλέον, συνεργασία. Η πρόσφατη δεύτερη επίσημη επίσκεψη του Προέδρου Αναστασιάδη, σε διάστημα δύο χρόνων, στο Ισραήλ, σηματοδοτεί και αναδεικνύει τις άριστες σχέσεις των δύο χωρών που αναβαθμίστηκαν από την εποχή του μ. Τάσσου, Δ. Χριστόφια και σήμερα επί Ν. Αναστασιάδη. Ο Ισραηλινός Πρόεδρος Ριβλίν, με τον οποίο συναντήθηκε ο Κύπριος Πρόεδρος, ορθά επισήμανε:

«Αυτή η σχέση είναι ριζωμένη σε μια βαθιά κατανόηση και κοινές αξίες. Το Ισραήλ και η Κύπρος είναι δύο μικρές χώρες και αντιμετωπίζουν κοινές απειλές στη μορφή του ‘ριζοσπαστικού Ισλάμ’, το Ιράν και η συνεχιζόμενη διένεξη στη Συρία». Εξάλλου, κατά τη συνάντησή του με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Νετανιάχου, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης υπογράμμισε: «Οι σχέσεις Κύπρου και Ισραήλ έχουν βαθιές ρίζες και η συνεργασία μας εκτείνεται σε όλους τους τομείς: Πολιτικό, οικονομικό, ενέργεια, υγεία, ασφάλεια και πολλούς άλλους. Ο στόχος μου εδώ είναι να επαναβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας στη δυναμική κυπρο-ισραηλινή φιλία και να μελετήσουμε τρόπους για την πρακτική περαιτέρω ανάπτυξή της».

Ασφάλεια και ενέργεια

Στις συνομιλίες που ακολούθησαν, Νετανιάχου και Αναστασιάδης επικεντρώθηκαν στο θέμα της ενέργειας, της ασφάλειας και στην αναζωογόνηση της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ. Όσον αφορά την ασφάλεια, οι δύο χώρες εμφανώς την εννοούν υπό την ευρεία και περιφερειακή αλλά και τη στενή έννοιά της. Είναι γεγονός πως το Ισραήλ και η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πυλώνες σταθερότητας και ασφάλειας στην ταραγμένη περιοχή μας, που σπαράζεται από τον «αραβικό χειμώνα», τις ηγεμονικές βλέψεις διαφόρων χωρών και τις αντιπαραθέσεις μεγάλων δυνάμεων.

Από την άλλη, όμως, Κύπρος και Ισραήλ αντιμετωπίζουν σοβαρότατο πρόβλημα ασφάλειας των ενεργειακών πόρων και εγκαταστάσεών τους εξαιτίας πολεμικών απειλών (Τουρκίας εναντίον Κύπρου - Ιράν με τις εξαρτώμενες τρομοκρατικές οργανώσεις εναντίον του Ισραήλ), ή ασύμμετρων απειλών. Τους ίδιους κινδύνους ενδέχεται να αντιμετωπίσει και η Κυπριακή Δημοκρατία, πρώτα από την Τουρκία και ύστερα από ισλαμικές τρομοκρατικές οργανώσεις. Το Ισραήλ έχει ήδη διαθέσει 700 εκ. δολάρια και σχημάτισε ειδικές δυνάμεις θαλάσσιας και εναέριας επιτήρησης και ελέγχου των ενεργειακών πόρων του. Η Κυπριακή Δημοκρατία ασκείται σε… έρευνες και διασώσεις. Ακόμα να αποκτήσει τουλάχιστον στοιχειώδη πλωτά και εναέρια μέσα για την επιτήρηση και έλεγχο της κυπριακής και ευρωπαϊκής ΑΟΖ.

Παραμέληση

Το Ισραήλ έχει πλείονες του ενός λόγους να ενδιαφέρεται σήμερα για την Κυπριακή Δημοκρατία, ειδικά στο θέμα της ασφάλειας, που είναι στενότατα συνυφασμένο με την επίλυση του Κυπριακού και την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού.

Την περ. Κυριακή, παραμονή της επίσκεψης Αναστασιάδη στο Ισραήλ, στην ηλεκτρονική έκδοση της γνωστής ισραηλινής εφημερίδας «Χααρέτζ», δημοσιεύτηκε ανάλυση του Αμερικανού Gal Luft, ο οποίος είναι συν-διευθυντής του Ινστιτούτου Ανάλυσης Διεθνούς Ασφάλειας, με έδρα την Ουάσιγκτον. Ο τίτλος της ανάλυσής του ήταν ενδεικτικός: «Το Ισραήλ να σταματήσει να παραμελεί την Κύπρο». Έγραψε:

«Το Ισραήλ παραμελούσε την Κύπρο, επικεντρώνοντας τις προσπάθειές του στο να γίνει αποδεκτό από τους Άραβες γείτονές του, αλλά και την Τουρκία, μια εχθρική χώρα για την Κύπρο. Αυτές οι προσπάθειες, όμως, τα τελευταία χρόνια έχουν κολλήσει, οι σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία έχουν χαλάσει, με την Ιορδανία και την Αίγυπτο είναι στον πάγο, ενώ δεν υπάρχει καμία θετική εξέλιξη στο Παλαιστινιακό. Η Κύπρος είναι η μόνη γειτονική χώρα του Ισραήλ που δεν είναι στην πλειοψηφία της μουσουλμανική».

Στρατηγικό βάθος

Στη συνέχεια, ο Αμερικανός αναλυτής παρέθετε σημαντικούς λόγους για τους οποίους το Ισραήλ οφείλει να τερματίσει την παραμέληση της Κύπρου:

Πρώτον, η Κύπρος μπορεί να προσφέρει στο Ισραήλ στρατηγικό βάθος όχι μόνο για ασκήσεις της πανίσχυρης ισραηλινής αεροπορίας, αλλά και ασφάλεια σε περίπτωση πυραυλικών επιθέσεων εναντίον αεροδρομίων της χώρας. Στις 22 Ιουλίου 2014, κατά την επιχείρηση εναντίον της Γάζας, μια ρουκέτα κατέπεσε κοντά στο αεροδρόμιο Ben-Gurion και έγινε η αιτία το Ισραήλ να αποκλειστεί από τον υπόλοιπο κόσμο για τέσσερεις μέρες. Δεν αποκλείεται σε μια νέα ενδεχόμενη εμπόλεμη κατάσταση, τα ισραηλινά αεροδρόμια να αποτελέσουν στόχο της «Χαμάς».

Δεύτερον, ο Αμερικανός αναλυτής υποστηρίζει πως «το Ισραήλ πρέπει να αναζητήσει εναλλακτικό αεροδρόμιο, μακριά από το βεληνεκές των πυραύλων, ώστε ανά πάσα στιγμή να μεταφέρει προμήθειες και πολίτες έξω και μέσα στη χώρα. Έτσι θα μπορούσε η Κύπρος να αποτελέσει διέξοδο για το Ισραήλ. Τέτοιες συμφωνίες θα μπορούσαν να επεκταθούν και σε θέματα επίταξης καυσίμων και στρατιωτικού εξοπλισμού, σε περίπτωση που η χώρα βρεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης».

Κύπρος, Ισραήλ, Κίνα

Τρίτον, η Κίνα έχει μεγάλες επιδιώξεις στην ενέργεια και στη ναυτιλία. Η Κύπρος και το Ισραήλ θα μπορούσαν, υποστηρίζει ο αναλυτής της «Χααρέτζ», να αξιοποιηθούν ως ενεργειακοί και ναυτιλιακοί κόμβοι για την επέκταση της Κίνας στη Μεσόγειο. Να σημειωθεί ότι η Κίνα λειτουργεί το λιμάνι του Πειραιά.

Τέταρτον, η Κύπρος και η σταδιακά ανακάμπτουσα οικονομία της προσφέρουν επενδυτικές ευκαιρίες για τους Ισραηλινούς, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνολογίας και της ενέργειας, όπως και του τουρισμού και των ακινήτων.

Πέμπτον, όσον αφορά την ασφάλεια, η ανάλυση της «Χααρέτζ» επισημαίνει «ότι ο προϋπολογισμός της Τουρκίας για την άμυνα είναι ίσος με ολόκληρη την οικονομία της Κύπρου, κάτι που προκαλεί την ίδια αμηχανία στους Κυπρίους, όπως η επιθετικότητα του Ιράν για τους Ισραηλινούς. Συνεπώς, μια στρατηγική σχέση της Κύπρου με το ισχυρό στρατιωτικά Ισραήλ ενδιαφέρει και την Κύπρο». Απορία: Η Κύπρος ενδιαφέρεται για μια τέτοια στρατηγική και αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ; Δεν έπρεπε ο Υπουργός Άμυνας να συνοδεύσει πρώτος τον Πρόεδρο Αναστασιάδη στο Ισραήλ, αφού καθημερινά αναφέρεται στην Κύπρο ως πυλώνα ασφαλείας;

Αμυντική συνεργασία

Όμως και η Κύπρος έχει λόγους να επιδιώκει περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.

Πρώτον, στο θέμα της ενέργειας. Ο Υπουργός Ενέργειας Γ. Λακκοτρύπης συναντήθηκε με τον Ισραηλινό ομόλογό του και συμφώνησαν περαιτέρω δράσεις στον σημαντικό αυτόν τομέα, μέχρι την παραγωγή ηλεκτρισμού.

Δεύτερον, στο θέμα της ασφάλειας. Αυτή συναρτάται προς τη στρατιωτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αντιμετωπίσει νέες τουρκικές προκλήσεις στην περιοχή ερευνών και εξεδρών φυσικού αερίου. Μια αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ θα επέβαλλε στους νταήδες της Άγκυρας να κάνουν δεύτερες σκέψεις.

Τρίτον, η εμβάθυνση των σχέσεων με το Ισραήλ συναρτάται και προς τις σχέσεις του εβραϊκού κράτους και λόμπι με τις ΗΠΑ, με το αντίστοιχο ελληνικό λόμπι και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σημαντική δήλωση Κασουλίδη

Τέταρτον, το Ισραήλ έχει διαμηνύσει ή υποβάλει με διάφορους τρόπους προς τη Λευκωσία ότι μια λύση του Κυπριακού, που θα διαιώνιζε στρατιωτική παρουσία ή άλλη εμπλοκή της Τουρκίας στο νησί θα του προκαλούσε δυσφορία. Με άλλα λόγια: Το Ισραήλ, που είναι περικυκλωμένο από έναν ωκεανό μουσουλμάνων και απειλείται με εξαφάνιση από τρομοκρατικές ισλαμικές οργανώσεις και από το Ιράν, ενώ η Τουρκία επιδιώκει να αμφισβητήσει την υπεροχή του στη Μέση Ανατολή, δεν θα ήθελε μια Κύπρο ελεγχόμενη με οποιονδήποτε τρόπο από την Άγκυρα.

Πέμπτον, το Ισραήλ δεν θα ήθελε συμφωνίες που συνάπτει με την Κύπρο, και αιτιολογημένα αξιώνει να έχουν βάθος χρόνου, αίφνης να ανατραπούν και να καταργηθούν από μιαν οποιαδήποτε λύση του Κυπριακού.

Έκτον, γι’ αυτό έχει σημασία μια δήλωση που ο Υπουργός Εξωτερικών Ι . Κασουλίδης έκανε την περ. Κυριακή, 14/6/2015, στον Αντέννα, πριν αναχωρήσει για το Ισραήλ. Ο Υπουργός αναφέρθηκε στη γεωστρατηγική σημασία της συνεργασίας Κύπρου-Ισραήλ. Παράλληλα, έστειλε ηχηρό μήνυμα προς την Τουρκία, τονίζοντας πως «η λύση του Κυπριακού δεν θα αναιρεί όσα κτίζονται με γειτονικές χώρες». Ευθεία επιχείρηση καθησυχασμού οποιωνδήποτε ισραηλινών ανησυχιών και παράλληλα διαβεβαίωση πως τίποτε δεν θα αλλάξει, εάν και εφόσον εξευρεθεί λύση στο Κυπριακό.

Πρόκειται για σημαντική δήλωση, που άπτεται της ουσίας του Κυπριακού και της πιθανής λύσης του, εάν, φυσικά, και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ενστερνίζεται την ίδια πεποίθηση. Οι συνομιλίες που ξανάρχισαν, με βάση την τουρκοφρενή διζωνική ομοσπονδία, δεν προοιωνίζονται όσα ο Ι. Κασουλίδης διαβεβαιώνει ότι θα συμβούν.