Ένα βλέμμα πίσω στον χρόνο είναι απαραίτητο και χρήσιμο πότε-πότε. Σου δίνει την ευκαιρία να δεις πού βρισκόσουν, τι έκανες από τότε, πού βρίσκεσαι σήμερα, να εκτιμήσεις αν πέτυχες ή απέτυχες στους στόχους σου και γιατί.

Ένα τέτοιο βλέμμα στην έκδοση της «Σημερινής», στις 28 Οκτωβρίου 1983, πριν από 31 χρόνια, βλέπουμε, μεταξύ άλλων, διακήρυξη της Παγκύπριας Επιτροπής Αγωνιστών, με την ευκαιρία της εθνικής επετείου. Τι λένε στη διακήρυξή τους;

Όχι στις συνομιλίες υπό απειλή, όχι στη διχοτόμηση, αμυντική θωράκιση, σύσφιγξη δεσμών με την Ελλάδα και πορεία για απελευθέρωση των εδαφών μας. Ύστερα από τρεις δεκαετίες και ένα χρόνο, τα πιο πάνω συνθήματα-αιτήματα παραμένουν τα ίδια. Τουτέστιν, τίποτε από τα πιο πάνω δεν επετεύχθη και καμιά πρόοδος προς ικανοποίηση των αιτημάτων δεν έχει σημειωθεί.

Αντίθετα, μπορεί κανείς να πει ότι πιο κοντά στη διχοτόμηση έχουμε φτάσει παρά στην απελευθέρωση των εδαφών μας. Όπως μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι η απειλή και ο εκβιασμός σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας για αποδοχή των τετελεσμένων έχει πάρει διαστάσεις, η αμυντική θωράκιση παραμένει τρύπια και αντί σύσφιγξη δεσμών με την Ελλάδα, έχουμε αποδυνάμωση και χαλάρωση σχέσεων.

Πώς και γιατί φτάσαμε στο πισωγύρισμα αυτό δεν χρειάζεται πολλή ανάλυση. Πέρα από τους εξωγενείς παράγοντες και εκείνους που είναι πέραν από τον έλεγχό μας και τις δικές μας δυνατότητες, ασφαλώς υπάρχουν και λόγοι απόλυτα εξαρτημένοι και ελεγχόμενοι από εμάς.

Κι όπου εμάς, αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης ότι η παραπομπή πάει στους πολιτικούς και όσους διαχειρίστηκαν τις τύχες μας όλο αυτό το διάστημα. Πόσοι από αυτούς έκαναν αυτοκριτική, αναγνώρισαν και διόρθωσαν λάθη, επαναξιολόγησαν δεδομένα και δημιούργησαν προοπτικές για ρήξη του αδιεξόδου; Η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου προσφέρεται για τέτοιους αναστοχασμούς και αυτοκριτικές.

Άλλωστε, είναι μόνιμη επωδός όλων αυτών των μεγαλόσχημων σε κάθε σημαντική επέτειο. Μόνο που περιορίζονται στα λόγια μπροστά στα μικρόφωνα και τις τηλεοπτικές κάμερες. Λόγια προς κατανάλωση και τέρψη των ιθαγενών.

Οι ίδιοι φροντίζουν ακόμα και στο κλίμα εθνικών επετείων αναίτια να δίνουν αφορμές και να εφευρίσκουν προσχήματα για να επιτίθενται αλλήλων, επιτελώντας το πατριωτικό τους καθήκον. Έτσι, ύστερα από τριάντα χρόνια, θα είμαστε πάλι στο ίδιο σημείο στην καλύτερη περίπτωση ή, θα βρισκόμαστε στο πουθενά.