Ο Μάνος Χατζιδάκις δεν υπήρξε μόνο σπουδαίος δημιουργός. Ήταν το ίδιο ξεχωριστός ως άνθρωπος, βαθιά φιλοσοφημένο και σώφρον άτομο, με εκπληκτικές προσεγγίσεις στα προβλήματα και ερωτήματα της καθημερινότητας και του δημόσιου βίου. Η εισαγωγή αυτή γίνεται με αφορμή συνέντευξη που ο θετός γιος του Χατζιδάκι έδωσε σε αθηναϊκή εφημερίδα, από την οποία ξεχώρισα ένα απόσπασμα που μπορεί να φανεί χρήσιμο σε πολλούς από μας. Απόψεις χρήσιμες σαν στάση ζωής διαχρονικά. Αλλά ιδιαίτερα τις μέρες μας.

Είπε ο θετός γιος: «Ο Μάνος ήταν πέραν ιδεολογικών σχημάτων. Τα μελετούσε, έπαιρνε από κάθε περιοχή τα ορθά και τα δίκαια στοιχεία και συνέθετε ένα χρήσιμο αποτέλεσμα». Αν στην εποχή που έζησε, δημιούργησε και πολιτεύτηκε, γιατί με το παράδειγμά του ο Μάνος πολιτεύτηκε κι ας μην εντάχθηκε σε κόμματα ή ανέλαβε πολιτειακά αξιώματα και θέσεις, ήταν σημαντικό να συνθέτεις απόψεις και θέσεις, πολύ περισσότερο απαραίτητο είναι να γίνεται αυτό σήμερα.

Σήμερα που οι μύθοι κατέρρευσαν, οι ιδεολογίες ξέφτισαν και τα πολιτικά συστήματα ξεγυμνώθηκαν, μπορούμε εύκολα να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Μάνου. Δεν μπορεί κανένας να μηδενίσει ούτε τις ιδεολογίες, ούτε τα κόμματα. Όμως παρήλθαν οι εποχές που όλα αυτά ήταν για τους πολλούς ευαγγέλια και θέσφατα. Σήμερα όλοι και όλα έχουν δοκιμαστεί. Έχουμε αποτελέσματα και εμπειρίες. Μπορούμε ψύχραιμα και νούσιμα, κυρίως χωρίς φανατισμούς, να αξιολογήσουμε και να ιεραρχήσουμε.

Μπορούμε να κάνουμε αυτό που δίδαξε ο Μάνος. Να συνθέτουμε. Να προσεταιριζόμαστε τα καλά, να απορρίπτουμε τα κακά, τα εσφαλμένα, τα βλαπτικά και τα ανεφάρμοστα και να προχωρούμε. Χωρίς δογματισμούς και απολυτότητα. Ο κάθε χώρος και η κάθε ιδεολογία έχουν να προσφέρουν.

Φτάνει να είμαστε σε θέση να ανθολογούμε το ωφέλιμό τους. Οι καιροί αλλάζουν. Το ίδιο απαιτήσεις και ανάγκες. Η κάθε μέρα που ξημερώνει είναι διαφορετική. Διαφορετικοί και οι άνθρωποι μέσα στον συγκεκριμένο χώρο και χρόνο που ζουν και δραστηριοποιούνται. Η εξέλιξη και η αλλαγή είναι σύμφυτη με τη ζωή. Κι εμείς μέρος αυτής της αέναης διαδικασίας.

Ως εκ τούτου είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθούμε, αλλά και να συμβάλλουμε στην αλλαγή και την εξέλιξη. Αυτό μπορεί να γίνει με τον διάλογο. Μακριά από δογματισμούς, ιδεοληψίες και πείσματα. Να ασπαζόμαστε τα θετικά και να συνθέτουμε.