Με αφορμή την αποκάλυψη της "Σ" της πρόθεσης της Κυβέρνησης Αναστασιάδη να διδάσκεται, με τον έναν ή άλλο τρόπο, στα σχολεία μάθημα για την Ομοσπονδία, φούντωσε και πάλι ο δημόσιος διάλογος για την επιδιωκόμενη λύση και το περιεχόμενό της. Ασφαλώς το κύριο και ουσιαστικό στο όλο ζήτημα είναι το περιεχόμενο της λύσης, χωρίς όμως να υποβαθμίζεται εντελώς και η ονοματολογία, αφού πάντα θα δημιουργεί συνειρμούς.

Είναι σπουδαίο να το έχουν υπόψη όχι μόνο οι δικοί μας πολιτικοί αλλά και όσοι άλλοι τρίτοι σπεύδουν καλοπροαίρετα ή μη, να προσφέρουν τη συμβολή τους για την εξεύρεση λύσης. Αν πάμε πίσω στη Ζυρίχη και τη συμφωνία που προέκυψε για την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας διαπιστώνουμε, όχι σήμερα, αλλά από τότε, ότι μεγάλο μέρος του κυπριακού πληθυσμού, Ελληνοκυπρίων καιι Τουρκοκυπρίων, δεν ήταν ευχαριστημένοι κι ούτε συμβιβάστηκαν ποτέ με το περιεχόμενο της λύσης εκείνης.

Στη στάση αυτή της μερίδας εκείνης των κατοίκων του νησιού αποδίδεται εν πολλοίς η κατάρρευση του κράτους, που δημιούργησαν οι συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου. Είναι κάτι που διατυπώνουν ως πόρισμα πολιτικοί αναλυτές και ιστορικοί στην έρευνά τους για τους λόγους που δεν επέτρεψαν στο νεοσύστατο κράτος να στεριώσει. Οι Ελληνοκύπριοι είδαν ότι ο στόχος της Ένωσης δεν επετεύχθη. Ομοίως και οι Τουρκοκύπριοι είδαν το δικό τους όραμα για, τουλάχιστον, ταξίμ-διχοτόμηση, επίσης να ματαιώνεται. Ποιος θα έτρεχε, την κρίσιμη ώρα, να υπερασπιστεί ένα κράτος, στο οποίο δεν πίστευε;

Ο Τουρκοκύπριος ακαδημαϊκός Νιαζί Κιζίλγιουρεκ, στις δημόσιες ομιλίες και συζητήσεις στις οποίες παίρνει μέρος, δεν παραλείπει ποτέ να κάνει αναφορά σε τούτο το γεγονός. Αυτό λοιπόν ήταν το πάθημα του 1960. Ερχόμαστε στο σήμερα. Σαν μάθημα, σαν άσκηση πρέπει να έχουμε κατά νουν το πάθημα εκείνο για να μη την ξαναπάθουμε, ανεπανόρθωτα αυτήν τη φορά.

Δεν ξέρω αν η λύση που θα βρούμε, αν βρούμε, γιατί και αυτό είναι αμφιλεγόμενο, θα ονομάζεται Ομοσπονδία ή κάτι άλλο. Αυτό που πρωτίστως πρέπει να εξασφαλιστεί είναι η υποστήριξη της συγκεκριμένης λύσης και στις δυο πλευρές, όχι από το 50% συν ένα, αλλά από πολύ μεγαλύτερη πλειοψηφία. Διαφορετικά η τύχη της λύσης θα είναι προδιαγεγραμμένη και το τέλος ορατό.