Μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς -δηλαδή πριν από 3 περίπου μήνες- ανακοινώθηκε από τον Δήμο Λευκωσίας η υπογραφή του συμβολαίου κατασκευής του διώροφου υπόγειου υποστηρικτικού χώρου στάθμευσης κάτω από τη Λεωφόρο Ομήρου στη Λευκωσία, η οποία εκτείνεται παράλληλα και νότια του περιβάλλοντος χώρου της Νέας Πλατείας Ελευθερίας.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, το έργο αφορά θέσεις στάθμευσης για 160 οχήματα (εκ των οποίων οι 7 θέσεις είναι για οχήματα ΑΜΕΑ) και θα εκτείνεται υπογείως κάτω από τη Λεωφόρο Ομήρου στο τμήμα μεταξύ της Πλατείας Σολωμού και της Λεωφόρου Ευαγόρου. Η πρόσβαση των χώρων θα γίνεται με ράμπες πρόσβασης από τη Λεωφόρο Ομήρου - η οποία και θα ανακατασκευαστεί πλήρως. Σημειώνω πως στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου γίνεται αναφορά για 157 χώρους στάθμευσης και όχι για 160, αλλά ας δεχτούμε τους 160 χώρους.

Η συνολική δαπάνη

Πέρα από τον χώρο στάθμευσης, θα κατασκευαστούν δημόσια αποχωρητήρια στο επίπεδο της Τάφρου Ντ'Αβίλα (Δυτικά), καθώς και κλιμακοστάσιο και ανελκυστήρες που να συνδέουν τον χώρο στάθμευσης με την τάφρο και τη Λεωφόρο. Έχω την εντύπωση πως μεγάλο ποσοστό από αυτά τα έργα έχουν ήδη κατασκευαστεί σαν μέρος της Φάσης Α’ της ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας. Στο πλαίσιο του έργου η Λεωφόρος Ομήρου θα διαπλατυνθεί και θα κατασκευαστούν νέα πεζοδρόμια, νέο οδόστρωμα, οδικός εξοπλισμός/ φωτισμός και σήμανση.

Και επειδή όλα καταλήγουν σε κάποιο ουσιαστικό κομμάτι συζήτησης, έρχομαι στη συνολική δαπάνη αυτής της φάσης του έργου, μη λαμβάνοντας υπόψη το κόστος της Φάσης Α’ που ήδη έχει κατασκευαστεί και η οποία έχει στοιχίσει επίσης κάποια εκατομμυριάκια. Σύμφωνα λοιπόν με την ανακοίνωση, το κόστος του νέου συμβολαίου ανέρχεται στα €5.137.000 πλέον ΦΠΑ, δηλαδή στα €6.113.030 περιλαμβανομένου του ΦΠΑ.

Αίσθηση του μέτρου

Ο κάθε χώρος στάθμευσης είναι πολύτιμος επειδή είναι δυσεύρετος - καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Όμως δεν έπρεπε να υπάρχει συνάμα και η αίσθηση του μέτρου; Νομίζω πως δεν είμαι παράλογος αν ισχυριστώ πως το μέτρο έπρεπε να αποτελεί φάρο σε δημόσια έργα αυτής της μορφής, στα οποία ο φορολογούμενος καλείται να συνεισφέρει. Δεν μπορεί να αρκεί η δικαιολογία πως το έργο «δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης της Ε.Ε., τον Κρατικό Προϋπολογισμό και τον Δήμο Λευκωσίας στο πλαίσιο της Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020/ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: Ανταγωνιστικότητα και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020».

Και δεν αρκεί σαν δικαιολογία επειδή πρώτον, στη δική μου αντίληψη η λέξη «δύναται» δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην πως εγκρίθηκε ήδη (ας μας διαφωτίσει κάποιος αρμόδιος επί τούτου), και δεύτερον ούτε οι Ευρωπαίοι πολίτες, αλλά ούτε και οι Κύπριοι-Ευρωπαίοι πολίτες είναι κάφροι για να επωμίζονται τέτοια πολυδάπανα έργα, που καμία σχέση δεν έχουν με ανταγωνιστικότητα και αειφόρο ανάπτυξη. Τώρα θα μου πείτε, καλά, τόσα εκατομμύρια δίνουμε δεξιά-αριστερά, σε ενόχλησαν τα έξι-τόσα εκατομμύρια που θα μας κάτσει το πάρκινγκ; Αυτά είναι peanuts...

Απλώς μου ήρθε μια αναλαμπή να προβώ σε μια διαίρεση και από το φρέντο που έπινα το γύρισα με τρόπο στο ουίσκι… Διαίρεσα, λοιπόν, τα €6.113.030 διά των 160 χώρων στάθμευσης, και το ρημάδι τόλμησε να μου βγάλει ένα νούμερο €38.206. Δηλαδή ο κάθε χώρος στάθμευσης κατ’ ουσίαν μάς στοιχίζει σχεδόν σαράντα χιλιάρικα για να κατασκευαστεί.

30 χιλιάρικα το κάθε πάρκινγκ

Θα μου πείτε, καλά ρε φίλε, είσαι άδικος. Σε αυτό το κόστος είναι και η νέα επίστρωση της Ομήρου, τα νέα πεζοδρόμια και ο νέος φωτισμός. Δεκτό. Πόσα να αφαιρέσω γι’ αυτά τα αναγκαία καλούδια που χρειάζονταν έτσι κι αλλιώς; Το 25% του συμβολαίου; Νομίζω είμαι δίκαιος. Άρα τριάντα χιλιάρικα το κάθε πάρκινγκ. Για να σταθμεύουν αυτοκίνητα μέσης αξίας είκοσι χιλιάρικων. Not bad για business model, χωρίς να μπαίνω καν στη συζήτηση για το πόσα θα χρεώνει ο Δήμος για τη χρήση αυτού του πάρκινγκ - του τύπου €3 για 6 ώρες…

Και πραγματικά δεν θέλω να μπω στη συζήτηση για το κόστος των δημόσιων αποχωρητηρίων και για το πώς θα είναι η εμπειρία του πιο ακριβού κατουρήματος που θα κάνετε στη ζωή σας. Και θέτω τον ακόλουθο συλλογισμό για προβληματισμό. Η ανατολική πλευρά της Τάφρου Ντ'Αβίλα εξυπηρετεί σαν χώρος στάθμευσης 314 αυτοκινήτων. Όπως γνωρίζετε, αυτός είναι αίθριος χώρος στάθμευσης. Και όταν είναι να γίνει καμιά συναυλία με τον Πλούταρχο ή με τον Έλτον Τζον, η χωρητικότητα είναι μηδέν και στους πέριξ δρόμους το αδιαχώρητο.

Βυθισμένο πάρκινγκ

Αν μπαίναμε στη διαδικασία να βυθίσουμε το πάρκινγκ, το κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο για την κατασκευή υπογείου με το ζόρι θα ξεπερνούσε τα €600. Ο χώρος της τάφρου αγγίζει περίπου τις 6.000μ². Εγώ λέω το ωφέλιμο υπόγειο θα έχει εμβαδόν γύρω στις 5.000μ². Άρα τα δύο υπόγεια θα έχουν εμβαδόν 10.000μ². Με μέσο κόστος κατασκευής τα €600/ μ², το κόστος ανέρχεται στα €6εκ. Με €6εκ. αποκτούμε γύρω στους 600 υπογειοποιημένους χώρους στάθμευσης, που αν κάνουμε τη διαίρεση, τότε το κόστος ανά χώρο στάθμευσης ανέρχεται στις €10.000.

Και μετά έχουμε και την ακόλουθη επιλογή: είτε να έχουμε επιπλέον 300 χώρους στάθμευσης στο επίπεδο της επιφάνειας, ή να γίνει και αυτό δημόσιος χώρος πρασίνου. Στην περίπτωση που θέλουμε τους επιπλέον 300 χώρους στάθμευσης στο επίπεδο της επιφάνειας, τότε η συνολική δαπάνη δεν αναμένεται να ξεπερνά τα €7,5εκ. για 900 χώρους στάθμευσης, δηλαδή σχεδόν €8.500 ανά χώρο στάθμευσης. Στην περίπτωση που επιλέξουμε τον δημόσιο χώρο πρασίνου, τότε με μια συνολική δαπάνη και πάλι όχι πέραν των €7,5εκ. θα έχουμε 600 χώρους στάθμευσης (δηλαδή €12.500 ανά χώρο στάθμευσης), αλλά και ένα πάρκο 6.000μ².

Δημόσιος χώρος πρασίνου

Προσωπικά θα επέλεγα τη δημιουργία δημόσιου χώρου πρασίνου, επειδή λατρεύω το πράσινο, έχουμε σαν πόλη πραγματική έλλειψη τέτοιων πάρκων και δημιουργούμε έναν ενιαίο ανοικτό χώρο πρασίνου έκτασης πέραν των 45.000μ², στη μέση του οποίου θα ξεπροβάλλουν η νέα Πλατεία Ελευθερίας - η οποία θα είναι ένα κόσμημα από μόνη της, και το υφιστάμενο διατηρητέο κτήριο του Δημαρχείου. Συνάμα θα εξέλιπε και η ακαλαισθησία που προκαλείται από την όψη της ύπαρξης σταθμευμένων οχημάτων σε έναν τόσο ιστορικό χώρο. Άστε δε που το real estate που θα έχει θέα σε όλο αυτό θα αποκτήσει σοβαρή υπεραξία. Cost/ Benefit Analysis anyone?

ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΝΔΡΕΟΥ
MRICS,
CEO APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors