Γόνιμος διάλογος για προστασία της πρώτης κατοικίας
Πρόνοια από την ΕΔΕΚ για προστασία της κατοικίας όχι μόνο των ανέργων, αλλά και των οφειλετών, των οποίων τα εισοδήματα έχουν μειωθεί

Γόνιμος προβληματισμός και κατάθεση και συζήτηση εισηγήσεων από τις Aρχές εκείνες οι οποίες έχουν δικαίωμα παρέμβασης διεξάγεται στην Επιτροπή Νομικών της Βουλής σε σχέση με την προστασία της πρώτης κατοικίας, την ανακούφιση των οφειλετών και την αποτροπή πτωχεύσεων.

Η συζήτηση διεξάγεται επί πρότασης νόμου, την οποία κατέθεσαν ΑΚΕΛ και ΕΔΕΚ για τα πιο πάνω θέματα, τα οποία κρίνονται από τους βουλευτές αλλά και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ως ύψιστης σημασίας για την προστασία των οφειλετών εκείνων οι οποίοι είτε έχουν χάσει την εργασία τους είτε έχουν απoλέσει μέρος των εισοδημάτων τους.

Η συζήτηση θα συνεχισθεί σε δεκαπέντε ημέρες με την κατάθεση ενώπιον της Επιτροπής γνωμάτευσης και της Νομικής Υπηρεσίας για τον σαφή καθορισμό του όρου πρώτη κατοικία.
Στη συζήτηση ενεπλάκη και η Κεντρική Τράπεζα, η οποία με επιστολή της αλλά και υπόμνημα στην Επιτροπή Νομικών παραθέτει εισηγήσεις προς όφελος τόσο των οφειλετών όσο και των τραπεζών, ώστε και οι πρώτοι να βοηθηθούν αλλά και οι δεύτερες να μη χρειασθούν περαιτέρω ανακεφαλαιοποίηση σε περίπτωση που συσσωρευθούν περισσότερα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Οι εισηγήσεις, όπως σημειώνεται στην επιστολή, στοχεύουν στην επίτευξη αμοιβαία αποδεκτών βιώσιμων λύσεων αναδιάρθρωσης των δανείων, οι οποίες αναστέλλουν και την έναρξη δικαστικών διαδικασιών.

Διατάγματα και δικλίδες ασφαλείας
Στην επιστολή της η Κεντρική εισηγείται όπως διαμορφωθεί η υπό συζήτηση πρόταση ενώπιον της Επιτροπής Νομικών, ώστε να αφορά αναστολή διατάγματος εκποίησης κύριας κατοικίας ή εμπορικού ακινήτου για μικρές επιχειρήσεις ή έκδοση προστατευτικού διατάγματος για καθορισμένη χρονική διάρκεια αντί για αναστολή είσπραξης οφειλών.

«Με αυτόν τον τρόπο», τονίζεται, «οι οφειλέτες θα δύνανται να προβαίνουν σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης και, όπου χρειαστεί, επίλυσης διαφορών με τις τράπεζες, ώστε να καθορίζονται προγράμματα αποπληρωμής με βάση την παρούσα οικονομική τους κατάσταση, τα οποία δυνατόν να περιλαμβάνουν περίοδο χάριτος και συνάμα να δύνανται να αποταθούν στο δικαστήριο για έκδοση διατάγματος προστασίας της περιουσίας τους».

Για να υπάρξει εξισορρόπηση των δικαιωμάτων τόσο των οφειλετών όσο και των τραπεζών, η Κεντρική εισηγείται να προστεθούν στην υπό συζήτηση πρόταση για την προστασία της πρώτης κατοικίας αντίστοιχες πρόνοιες για έκδοση διατάγματος έναντι των οφειλετών για μη αποξένωση της περιουσίας τους, καθώς και ασφαλιστικές δικλίδες, όπως για παράδειγμα επιμερισμό τυχόν εσόδων πώλησης περιουσίας στους πιστωτές.
Στο υπόμνημα της Κεντρικής, το οποίο συνοδεύει την επιστολή, γίνεται επεξήγηση για την αλλαγή του όρου από «πρώτη κατοικία» σε «κύρια κατοικία» και την ερμηνεία ότι πρώτη κατοικία θεωρείται αυτή η οποία χρησιμοποιείται «επί αδιαλείπτου βάσεως» από τον ιδιοκτήτη-οφειλέτη. Κι αυτό διότι είναι δυνατόν ένας οφειλέτης να ενοικιάζει την κατοικία του για να αυξήσει τα εισοδήματά του ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί το δάνειό του.

Αποτελεσματικές διαδικασίες
Εντός της Επιτροπής Νομικών χθες η Κεντρική Τράπεζα εξήγησε ότι θα πρέπει να περιληφθούν στην πρόταση νόμου πρόνοιες, πέραν της προστασίας της πρώτης κατοικίας, και για προστασία των περιουσιών μικρών επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών μέχρι 2 εκατομμύρια.

Εκ μέρους της Κεντρικής η εκπρόσωπός της, Μαίρη Κυριακίδου, ανέφερε πως πρέπει να αποφεύγονται στρατηγικές για μη εξυπηρέτηση των οφειλών, ενώ τόνισε την ανάγκη για γρήγορες και αποτελεσματικές διαδικασίες, σημειώνοντας πως οι επιπρόσθετες διαδικασίες δεν ωφελούν.

Άλλη εκπρόσωπος της Κεντρικής, εξάλλου, υπέβαλε τον προβληματισμό για το χρονικό διάστημα για το οποίο θα δίνεται παράταση για εξυπηρέτηση των οφειλών, διερωτώμενη, ταυτόχρονα, ποιος τελικά θα προστατευθεί.

Έξι χιλιάδες υποθέσεις εκποιήσεων
Η εκ των ανωτέρων στελεχών του Συνδέσμου Τραπεζών Δήμητρα Βαλιαντή Πλατή τόνισε ότι πρέπει να εξευρεθούν ορθοί τρόποι για στήριξη των πολιτών, επισημαίνοντας πως η τακτική των τραπεζών είναι να αποφεύγουν να εκποιούν τις πρώτες κατοικίες. Είπε ακόμα ότι εκκρεμούν έξι χιλιάδες υποθέσεις για εκποίηση και πρόσθεσε ότι οι τράπεζες έχουν ζητήσει από το Κτηματολόγιο να τους ενημερώνει εάν πρόκειται για την πρώτη κατοικία του οφειλέτη και εάν στην περιοχή έχουν εκποιηθεί και άλλες κατοικίες, γεγονός που μειώνει αυτόματα την αξία τους.

Σημείωσε, επίσης, πως η νομοθετική απαγόρευση στην εκτέλεση διαταγμάτων αποπληρωμής χρεών έστω και με κριτήρια δημιουργεί ηθικό κίνδυνο, προειδοποιώντας πως σε περίπτωση ψήφισης της πρότασης θα προκληθούν προβλήματα στην οικονομία, θα αυξηθούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και ενδεχομένως θα οδηγηθούν οι τράπεζες σε νέες κεφαλαιακές ανάγκες.

Τέλος διαβεβαίωσε την Επιτροπή Νομικών πως οι τράπεζες έχουν προχωρήσει στη σύσταση ειδικών επιτροπών, που θα εξετάζουν τις αναδιαρθρώσεις δανείων, σημειώνοντας πως συμφέρει στις τράπεζες να γίνονται επιτυχείς αναδιαρθρώσεις.

Τραγική η κατάσταση των τραπεζών
Εκπρόσωπος της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας ζήτησε την παράθεση στοιχείων για τον αριθμό των οφειλετών που θα επωφεληθούν του μέτρου, επισημαίνοντας πως θα αυξηθεί ο φόρτος εργασίας των δικαστηρίων.

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εμπορίου προειδοποίησε πως εάν ψηφιστεί η πρόταση τότε θα επηρεαστεί η κατάσταση των τραπεζών, η οποία είναι ήδη τραγική, γεγονός που θα τις οδηγήσει σε ενδεχόμενη ανακεφαλαιοποίηση.

Είπε, επίσης, πως το Υπουργείο ετοιμάζει το νομοσχέδιο για τον τραπεζικό διαμεσολαβητή.

Εκ μέρους της Νομικής Υπηρεσίας, αναφέρθηκε πως πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια ο ορισμός της πρώτης κατοικίας, επισημαίνοντας πως η αξία της κατοικίας δεν μπορεί να είναι κριτήριο, γιατί θα εισαχθούν άνισα κριτήρια.

Πρώτα οι διαδικασίες, μετά ο νόμος
Σε δηλώσεις ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, βουλευτής του ΔΗΣΥ, Σωτήρης Σαμψών, δήλωσε πως το κείμενο της πρότασης θα εμπλουτιστεί με τις εισηγήσεις της Κεντρικής, επισημαίνοντας πως η πρόταση είναι ένας μοχλός πίεσης προς τις τράπεζες για να καταλήγουν σε εύλογο χρονικό διάστημα σε αναδιάρθρωση των δανείων.
Το νομοθέτημα, εξήγησε, θα έπεται των εσωτερικών διαδικασιών των τραπεζών για αναδιάρθρωση των δανείων καθώς και του θεσμού του τραπεζικού διαμεσολαβητή.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιάννος Λαμάρης, δήλωσε πως με την προτεινόμενη πρόταση θα προστατευθούν οι οφειλέτες που έχασαν την πηγή των εισοδημάτων τους και πραγματικά αδυνατούν να αποπληρώνουν τις οφειλές τους.

Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Αντώνης Αντωνίου, εξέφρασε την αντίθεση τού κόμματός του για την εκποίηση της πρώτης κατοικίας και ζήτησε στοιχεία από την ΚΤ για τον αριθμό των οφειλετών που αδυνατούν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους.

Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Νίκος Νικολαΐδης, σημείωσε πως η Κυβέρνηση θα πρέπει να ζητήσει από την Τρόικα να αφαιρεθεί η πρόνοια των εκποιήσεων από το μνημόνιο.

Υπέδειξε, επίσης, πως αναστολή του διατάγματος εκποίησης ή των δόσεων θα μπορούν να ζητήσουν άνεργοι και αυτοί που έχουν υποστεί μείωση των εισοδημάτων τους, έστω κι αν έχει αρχίσει η διαδικασία εκποίησης.

Πιάνουν τα αμπελοπούλια κι αφήνουν τα όρνεα
Ο βουλευτής των οικολόγων, Γιώργος Περδίκης, αφού τόνισε την ανάγκη για προστασία της πρώτης κατοικίας, κάλεσε τις τράπεζες «να κυνηγήσουν τους μεγαλοκαρχαρίες που χρωστούν εκατομμύρια στις τράπεζες και να μην κυνηγούν τους μικρούς οφειλέτες».

«Ρωτήσαμε», ανέφερε ο κ. Περδίκης, «ποιο είναι το συνολικό ποσό που αντιστοιχεί στα προβληματικά δάνεια και δεν γνώριζαν να απαντήσουν. Θα έπρεπε να γνωρίζουν την απάντηση για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε το ποσό αυτό με τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ που χρωστούν οι 22 μεγαλοεπιχειρηματίες. Δυστυχώς, οι νομοθεσίες είναι όπως τα βερκά: πιάνουν τα αμπελοπούλια και αφήνουν τα όρνεα να κυκλοφορούν ελεύθερα». Τέλος, ο κ. Περδίκης ανέφερε ότι οι Οικολόγοι θα βοηθήσουν και θα συμβάλουν στη διαμόρφωση μίας νομοθεσίας, που να αποτελεί ασφαλιστικό δίχτυ και προστασία για την πρώτη κατοικία.

Πρόταση και από Συμμαχία
Στην επιτροπή συζητήθηκε και πρόταση νόμου του βουλευτή της Συμμαχίας Πολιτών, Νίκου Κουτσού, για την αναστολή της εκτέλεσης ενταλμάτων φυλάκισης ή ενταλμάτων εκτέλεσης επί της κινητής ή της ακίνητης ιδιοκτησίας που εκδίδονται για την είσπραξη χρηματικής ποινής.

Εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας εξέφρασε επιφυλάξεις επί της πρότασης, αφού, όπως υποστήριξε, υπάρχει ήδη διαδικασία από την υπηρεσία για αναστολή εκτέλεσης ενταλμάτων για έξι μήνες και ενδεχομένως η πρόταση να είναι αχρείαστη.