Εκτιμήσεις για την κυπριακή οικονομία και στοιχεία της Εurostat
Έκθεση του «Economist» προβλέπει οριακή ανάπτυξη το 2016 και όχι το 2015, όπως εκτιμά το Υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου

Σημαντικές κι ενδιαφέρουσες εκτιμήσεις για την κυπριακή οικονομία είδαν χθες το φως της δημοσιότητας, προερχόμενες από το Υπουργείο Οικονομικών και τον «Economist». Ταυτόχρονα, χθες δημοσιοποιήθηκαν τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας για το δημόσιο χρέος της Κύπρου, τα οποία δεν είναι ενθαρρυντικά, αφού δείχνουν πως αυτό αυξήθηκε το τρίτο τρίμηνο του 2013 και ανήλθε στο 109,6%, λόγω κυρίως του δανείου που πήραμε από την Τρόικα.

Το Υπουργείο Οικονομικών, στην έκθεσή του για τις μακροοικονομικές προοπτικές της κυπριακής οικονομίας, σημειώνει ότι παρ' όλες τις δύο θετικές αξιολογήσεις της Τρόικας, οι προκλήσεις παραμένουν λόγω των αδύναμων προοπτικών ανάπτυξης και σημειώνει ότι η οικονομία θα ανακάμψει το 2015-2016. Από τη δική του πλευρά, ο «Economist» προβλέπει οριακή ανάπτυξη το 2016 και όχι το 2015, όπως εκτιμά το Υπουργείο Οικονομικών.

Βλέπει ανάκαμψη το 2015 το Υπουργείο
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών, το ΑΕΠ της Κύπρου αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5,5%, παρόλο που το μνημόνιο προβλέπει μείωση του ΑΕΠ κατά 8,7%. Σχετικά καλύτερα εκτιμάται ότι είναι και τα δεδομένα σε ό,τι αφορά την ιδιωτική κατανάλωση, με το πλήγμα να είναι μικρότερο από τις αρχικές προβλέψεις και τα έσοδα από τον τουρισμό να βρίσκονται σε θετικά επίπεδα. Σταθερές παραμένουν και οι δραστηριότητες των ξένων εταιρειών στην Κύπρο.

Ταυτόχρονα, οι εκτιμήσεις είναι πως η ανεργία θα συνεχίσει να αυξάνεται, ωστόσο η αύξηση αναμένεται να σταθεροποιηθεί εντός του 2014. Σε ό,τι αφορά τους μισθούς, υπάρχει σημαντική μείωση, κάτι που αυξάνει την ανταγωνιστικότητα.

Στα θετικά το Υπουργείο εντάσσει την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αφού πλέον κρίνονται ικανές να αντεπεξέλθουν στο «shock», ενώ σημειώνεται και το ξένο ενδιαφέρον για την Ελληνική Τράπεζα. Επιπλέον, σύμφωνα πάντοτε με την έκθεση, υπάρχει μείωση των εκροών από τις τράπεζες, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και το ζήτημα της επίλυσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ισχυρή δέσμευση εφαρμογής του μνημονίου
Στα συμπεράσματα της έκθεσης το Υπουργείο αναφέρει ότι η Κύπρος είναι σε θέση να αναγνωρίσει τις προκλήσεις που έχει μπροστά της, οι οποίες θα αντιμετωπιστούν με την ισχυρή δέσμευση εφαρμογής του μνημονίου και το πακέτο ανάπτυξης για τόνωση του τομέα των επενδύσεων και της εργοδότησης.

Ωστόσο, σημειώνεται ότι το αρνητικό περιβάλλον που αφορά την ανάπτυξη θα βελτιωθεί με τις επενδύσεις που θα γίνουν σε θέματα υποδομών που αφορούν τους υδρογονάνθρακες, τη μείωση της τιμής της ενέργειας και τη βελτίωση του τομέα των εξαγωγών.

Η αναδιάρθρωση των μισθών εκτιμάται ότι θα έχει θετικά αποτελέσματα στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, ενώ σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό ακολουθεί πτωτική πορεία.
Ο στόχος για επιστροφή στις αγορές είναι ορατός σε μεσοπρόθεσμο διάστημα, καταλήγει η έκθεση.

Κυριότερο πρόβλημα η διαχείριση των επιπτώσεων της κρίσης
Σε έκθεση για την Κύπρο εξάλλου, που ετοίμασε το κλιμάκιο πληροφοριών του «Economist», σημειώνεται ως κυριότερο πρόβλημα της κυπριακής κυβέρνησης η διαχείριση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης. Παράλληλα, στην έκθεση σημειώνεται ότι η συγκυβέρνηση ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ θα δοκιμασθεί μετά την εκλογή του Νικόλα Παπαδόπουλου στην ηγεσία του ΔΗΚΟ, ενώ για το Κυπριακό αναφέρεται ότι λίγα μπορούν να επιτευχθούν, ενόσω συνεχίζεται η πολιτική κρίση στην Τουρκία. Σε αντίθεση με τις προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών, ο «Economist» προβλέπει οριακή ανάπτυξη το 2016 και όχι το 2015. Αναφερόμενος στις ειρηνικές διαδηλώσεις του περασμένου Μαρτίου, ο συντάκτης της έκθεσης John Bowler υποστηρίζει ότι το Τμήμα Πληροφοριών του «Economist» δεν αναμένει ιδιαίτερες αντιδράσεις από την κοινωνία.

Για τις σχέσεις της Κύπρου με άλλες χώρες, αναφέρεται ότι μετά την ανεύρεση φυσικού αερίου και την εμπλοκή εταιρειών αμερικανικών και ισραηλινών συμφερόντων, η χώρα θα εξακολουθήσει να διατηρεί στενές σχέσεις με το Ισραήλ και τη Δύση. Αναφορά γίνεται και στην πρόθεση του Προέδρου Αναστασιάδη για ένταξη στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη, κάτι που θεωρείται από τον «Economist» σχεδόν αδύνατο, από τη στιγμή που η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το 2016 τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης
Οι προβλέψεις του «Economist» για τη μείωση του ΑΕΠ είναι παρόμοιες με αυτές του Υπουργείου Οικονομικών. Κατά το 2013, αναφέρεται, η μείωση ήταν της τάξης του 5,7%, ενώ το 2014 αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σε ποσοστό 5,3%. Τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης προβλέπονται το 2016, σε αντίθεση με τις προβλέψεις του Υπουργείου Οικονομικών που μιλούν για το 2015. Για τον πληθωρισμό εκτιμάται ότι παρόλο που υπήρξε σημαντική αύξηση των φορολογιών, η μειωμένη ζήτηση στην αγορά οδήγησε σε οριακή μείωση του πληθωρισμού το 2013. Το 2016-18 ο πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί στο 1,6%.

Ανεργία στο 20% επί πολλά χρόνια
Οι μισθοί εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να έχουν πτωτική τάση, ενώ η ανεργία αναμένεται ότι το 2014 θα σημειώσει νέο ιστορικό ρεκόρ. Οι προβλέψεις αναφέρουν ότι η ανεργία θα φτάσει το 20% και θα παραμείνει εκεί για αρκετά χρόνια. Τονίζεται, επίσης, ότι η ανεργία θα ήταν υψηλότερη, εάν οι Κύπριοι φοιτητές που σπουδάζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποφάσιζαν να παραμείνουν εκεί και μετά τις σπουδές τους, ή να μεταναστεύσουν σε άλλες χώρες.

Πέμπτο μεγαλύτερο χρέος η Κύπρος
Όπως προαναφέρθηκε χθες, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) έδωσε στη δημοσιοτητα τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου του 2013 για το δημόσιο χρέος, τα οποία δείχνουν αύξησή του στην Κύπρο και την Ελλάδα, μικρή υποχώρηση σε τριμηνιαία βάση στην Ευρωζώνη και καμία μεταβολή στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τα στοιχεία της Εurostat φαίνεται ότι στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2013 το δημόσιο χρέος της Κύπρου ανήλθε στο 109,6% του ΑΕΠ, από 98,6% που ήταν το δεύτερο τρίμηνο του 2013 και 84% το τρίτο τρίμηνο του 2012. Σε απόλυτους αριθμούς έφτασε τα 18,4 δισ. ευρώ, από 15 δισ. ευρώ που ήταν το τρίτο τρίμηνο του 2012.
Σύμφωνα με τη Εurostat, η αύξηση του κυπριακού χρέους οφείλεται κατά κύριο λόγο στο δάνειο που λαμβάνει η Κύπρος από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.

Την ίδια περίοδο, το χρέος στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 171,8% του ΑΕΠ, από 168,8% το δεύτερο τρίμηνο του 2013 και 151,9% το τρίτο τρίμηνο του 2012. Σε απόλυτους αριθμούς ανήλθε στα 317,3 δισ. ευρώ, από 300,1 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο του 2012.

Στην Ευρωζώνη το χρέος υποχώρησε στο 92,7% του ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο του 2013, από 93,4% το δεύτερο, ενώ αυξήθηκε σε σχέση με το τρίτο τρίμηνο του 2012, που ήταν 90,0%. Στο σύνολο της ΕΕ το χρέος παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο (αύξηση 0,1% σε ένα τρίμηνο) στο 86,8%, άλλα αυξήθηκε σε σχέση με το τρίτο τρίμηνο του 2012 που ήταν 84,9%.

Σε ετήσια βάση, δηλαδή το τρίτο τρίμηνο του 2013 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2012, το δημόσιο χρέος στην Κύπρο αυξήθηκε κατά 25,3 ποσοστιαίες μονάδες, στην Ελλάδα 19,9, στην Ισπανία 14,3, στην Πορτογαλία 8,2 και στην Ιρλανδία 7,7 μονάδες.

Στην πρώτη θέση η Ελλάδα
Η Ελλάδα εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση όχι μόνο στην Ευρωζώνη αλλά και στο σύνολο της ΕΕ, στο δημόσιο χρέος σε ποσοστό του ΑΕΠ με 171,8%, ενώ ακολουθούν η Ιταλία με 132,9%, η Πορτογαλία με 128,7% και η Ιρλανδία με 124,8% του ΑΕΠ.

Το συνολικό δημόσιο χρέος των χωρών της Ευρωζώνης ανήλθε το Β’ τρίμηνο τρίμηνο του 2013 σε 8.841 δισ. ευρώ και στο σύνολο της ΕΕ στα 11.310 δισ. ευρώ.

Το ύψος του δημόσιου χρέους που καταγράφηκε στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2013 ήταν σε κάθε κράτος μέλος η εξής (% του ΑΕΠ): Ελλάδα 171,8%, Ιταλία 132,9%, Πορτογαλία 128,7%, Ιρλανδία 124,8%, Κύπρος 109,6%, Βέλγιο 103,7%, Ισπανία 93,4%, Γαλλία 92,7%, Γερμανία 78,4%, Αυστρία 77,1%, Μάλτα 76,6%, Ολλανδία 73,6%, Σλοβενία 62,6%, Σλοβακία 57,2%, Φινλανδία 54,8%, Λουξεμβούργο 27,7%, Εσθονία 10,0%.