Δημοσιονομικό Συμβούλιο θα αξιολογεί την πορεία των δημοσίων οικονομικών
Αν υπήρχε τέτοιος νόμος πριν, θα αποφεύγαμε τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, εκτιμά ο Χάρης Γεωργιάδης

Τη δημιουργία τριμελούς «Δημοσιονομικού Συμβουλίου», το οποίο θα αποτελείται από ακαδημαϊκούς, μη δημόσιους υπαλλήλους, θα παρακολουθεί την πορεία των δημοσίων οικονομικών και θα εκφράζει προληπτικά άποψη, θα αξιολογεί τις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις και θα παρέχει εκτιμήσεις για τη δημοσιονομική πολιτική της Κυβέρνησης μέσω της εκ των προτέρων αξιολόγησης των δημοσιονομικών προβλέψεων και της εκ των υστέρων αξιολόγησης των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων, προβλέπει ο νόμος «περί της Δημοσιονομικής Ευθύνης και του Δημοσιονομικού Πλαισίου».

Ο νόμος που κατατέθηκε στη Βουλή συζητήθηκε χθες στην Επιτροπή Οικονομικών στην παρουσία του Υπουργου Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη, αλλά και της Γενικής Ελέγκτριας, Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, η οποία εξέφρασε προβληματισμό σε σχέση με τον καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων αναφορικά με τη διενέργεια ελέγχων από την Υπηρεσία της λόγω υποστελέχωσης αλλά και στενών χρονικών περιθωρίων.
Ο νόμος ομπρέλα, όπως χαρακτηρίσθηκε, θα ενδυναμώνει τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, καθορίζοντας ένα ευρύ πλαίσιο δημοσιονομικών κανόνων για δημοσιονομική πειθαρχία και διαφάνεια στη βάση βέλτιστων πρακτικών.

Μνημονιακό και σημαντικό
Σύμφωνα μάλιστα με τον Χάρη Γεωργιάδη, ο προτεινόμενος νόμος δημιουργεί το θεσμικό πλαίσιο «για πολύ πιο νοικοκυρεμένη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών».
«Το μνημονιακό αυτό νομοσχέδιο», είπε ο Υπουργός, «είναι σημαντικό και εκσυγχρονιστικό. Αν οι πρόνοιές του ίσχυαν τα προηγούμενα χρόνια, θα είχαμε ίσως αποφύγει τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Αποτελεί έναν ολοκληρωμένο νόμο, που καλύπτει το όλο νομικό και θεσμικό πλαίσιο της δημοσιονομικής πολιτικής και δημιουργεί πρόσθετα επίπεδα ελέγχου και διαφάνειας».

Αναφερόμενος στις βασικές πρόνοιες του νομοσχεδίου, ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι καθορίζουν με σαφήνεια την αρμοδιότητα των διαφόρων θεσμών που έχουν ρόλο σε σχέση με τα δημόσια οικονομικά, όπως το Υπουργείο Οικονομικών, τα Υπουργεία, το Υπουργικό Συμβούλιο και η Βουλή. Πρόσθεσε ότι προβλέπει τη σύσταση ανεξάρτητου Δημοσιονομικού Συμβουλίου, το οποίο θα παρακολουθεί την πορεία των δημοσίων οικονομικών και θα εκφράζει προληπτικά άποψη.

Τριετές το πλαίσιο
«Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο», είπε, «θεσμοθετείται το τριετές Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ), το οποίο θα καθορίζει οροφή και για τον συνολικό κρατικό προϋπολογισμό, αλλά και για τους προϋπολογισμούς των Υπουργείων. Η οροφή θα είναι δεσμευτική για την πρώτη χρονιά από τα τρία χρόνια του ΜΔΠ, σε σχέση με το ύψος των συνολικών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού αλλά και των δαπανών των Υπουργείων, ενώ για τη δεύτερη χρονιά του ΜΔΠ η οροφή θα είναι δεσμευτική μόνο για το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού και ενδεικτική για την τρίτη χρονιά. Με αυτόν τον τρόπο, ο ετήσιος προϋπολογισμός δεν θα είναι αποκομμένος από τις υπόλοιπες δύο χρονιές, αλλά θα υπάρχει ένας σχεδιασμός», σημείωσε.

Ο Υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι ο προτεινόμενος νόμος αποτελεί μια «ομπρέλα», κάτω από την οποία συγκεντρώνονται διάφορες πρόνοιες, οι οποίες βρίσκονταν σε διάφορες νομοθεσίες και χαρακτήρισε ως σημαντική την πρόνοια για τη διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης επενδυτικών σχεδίων δημοσίων έργων είτε αυτά θα υλοποιούνται μέσω της συμβατικής μεθόδου είτε μέσω συμπράξεων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Ανέφερε, τέλος, ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει πρόνοιες που αφορούν τη Γενική Κυβέρνηση (Τοπική Αυτοδιοίκηση, ημικρατικούς οργανισμούς, κρατικές επιχειρήσεις) και σημείωσε ότι «χωρίς έλεγχο, αυτοί οι πυλώνες της γενικής Κυβέρνησης μπορεί να εκτροχιάσουν τα δημόσια οικονομικά».

«Αδύνατο να προλάβουμε», λέει η Χρυστάλλα
Η Γενική Ελέγκτρια Χρυστάλλα Γιωρκάτζη τάχθηκε εναντίον των «αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων» που τίθενται στο νομοσχέδιο για τον έλεγχο που διενεργεί η Υπηρεσία της, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές πρόνοιες του νομοσχεδίου ως ανέφικτες.

«Υπάρχουν πρόνοιες», τόνισε, «που αφορούν την Ελεγκτική Υπηρεσία, που είναι εντελώς ανέφικτο, είναι αδύνατο να μπορέσουν να υλοποιηθούν. Είναι ανέφικτο όλοι οι οργανισμοί που ελέγχει ο Γενικός Ελεγκτής να ελέγχονται εντός έξι μηνών».

Είπε πως το προσωπικό της Υπηρεσίας της έχει μειωθεί στα 80, από 110 άτομα που ήταν παλαιότερα, ενώ έχει επιφορτιστεί με διπλάσια εργασία σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Για την υποβολή δημοσιονομικής έκθεσης, η κ. Γιωρκάτζη είπε ότι είναι ανέφικτο να υποβληθεί εντός τριών μηνών και διερωτήθηκε πότε αυτή θα υποβληθεί από τον Γενικό Λογιστή και πότε η Ελεγκτική Υπηρεσία θα ελέγξει όλα τα Υπουργεία, ώστε να διατυπωθεί γνώμη για την έκθεση.

Σημείωσε, επίσης, ότι στο Σύνταγμα δεν υπάρχει χρονικό περιθώριο για κατάθεση της έκθεσης, η οποία συνήθως υποβάλλεται το φθινόπωρο.
«Θεωρώ ότι η υποβολή της δημοσιονομικής έκθεσης εντός τριών μηνών είναι ανέφικτη ακόμη και εάν υπερδιπλασιαστεί το προσωπικό», είπε η κ. Γιωρκάτζη, ενώ σε σχέση με τον έλεγχο των οργανισμών εντός έξι μηνών ανέφερε ότι αυτό «είναι ανέφικτο γιατί δεν έχουμε το προσωπικό».

Μιλώντας με παραδείγματα η Ελέγκτρια, είπε ότι «η Αρχή Λιμένων δεν έχει ακόμη υποβάλει οικονομικές καταστάσεις στην Υπηρεσία της για το 2011 και το 2012», ενώ το προσωπικό του λογιστηρίου της Αρχής «μπορεί να είναι το 20% του προσωπικού της Ελεγκτικής Υπηρεσίας».

Ανέφερε, επίσης, ότι το νομοσχέδιο επεκτείνεται και σε μια σειρά άλλων κρατικών οργανισμών (κρατικές επιχειρήσεις), τους οποίους θα ελέγχει η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Απαντώντας ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι αναγνωρίζει το πρόβλημα μη ικανοποιητικής στελέχωσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, είπε ότι θα εξετάσει το θέμα των χρονοδιαγραμμάτων με τους συνεργάτες του και σημείωσε ότι δεν βλέπει λόγο να μην μπορούν να προσαρμοστούν ώστε να διευκολύνεται η όλη διαδικασία.
Είπε, επίσης, ότι πολύ σύντομα το Υπουργείο Οικονομικών θα μπορέσει να ικανοποιήσει σε κάποιο βαθμό τα αιτήματα της Υπηρεσίας, υλοποιώντας κάποιες από τις εισηγήσεις που περιλαμβάνονται σε επιστολή της.

Ποιους 13 ζητά η Ελέγκτρια
Να σημειωθεί ότι στην επιστολή της προς την Επιτροπή Οικονομικών, η κ. Γιωρκάτζη εισηγείται την απόσπαση 13 ατόμων από άλλα τμήματα στην Ελεγκτική Υπηρεσία. Οι 13 είναι:
Αναστασίου Χρυστάλλα, Συμεωνίδου Σταυρούλα και Ευθυμίου Χαρά (από την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου), Ιωαννίδης Σοφοκλής από την Υπηρεσία Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών, Παναγιώτου Έλενα, Παπαδοπούλου Κλέλια και Σταύρου Χαρά από το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων, Πιτσιλλίδου Αθηνά και Σταύρου Σταύρος από το Γενικό Λογιστήριο, Παφίτης Κίκης από το Υπουργείο Οικονομικών, Στόκκου Ευτυχία από την Πολιτική Άμυνα, Τσιάππας Γιώργος από το Τμήμα Αλιείας και Χριστοδούλου Άντρια από το Συμβούλιο Αμπελοοινικών Προϊόντων.

Σε περιπτώσεις διαφωνίας
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρός της Νικόλας Παπαδόπουλος είπε ότι ο προτεινόμενος νόμος έχει στόχο τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών.
«Επιχειρείται», ανέφερε, «να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα καθορίζει όλες τις πτυχές διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών, ώστε να επιτευχθεί καλύτερος έλεγχος της διαχείρισής τους, να βελτιωθεί η διαφάνεια σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις της εκτελεστικής εξουσίας και να ακολουθείται μια καλύτερη πρακτική στη διαχείριση των κονδυλίων που έχουν στη διάθεσή τους τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα και Υπουργεία».
Για το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι με τη δημιουργία του «εισάγεται ένα θετικό στοιχείο σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια του ελέγχου, αφού οι γνωματεύσεις του Συμβουλίου θα είναι δημόσιες και σε περίπτωση διαφωνίας ο Υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να αιτιολογεί τη διαφωνία του».

Ανέφερε, επίσης, ότι θα καθοριστεί με τον νόμο, οροφή για τις δαπάνες των Υπουργείων και θα περιλαμβάνονται προϋποθέσεις σε ό,τι αφορά την κατάθεση συμπληρωματικών προϋπολογισμών, ώστε να μη δίνεται η ευκαιρία στα αρμόδια τμήματα να ζητούν από τη Βουλή περισσότερα χρήματα απ' όσα αρχικά είχαν υπολογισθεί για τις δαπάνες του Υπουργείου.
Επίσης είπε ότι θα θεσμοθετηθούν διαδικασίες αξιολόγησης των δημοσίων έργων και των αναπτυξιακών δαπανών.

Ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι από τα μέλη της Επιτροπής διατυπώθηκαν διάφορες επιφυλάξεις και προβληματισμοί σε ό,τι αφορά τον κοινοβουλευτικό έλεγχο του προϋπολογισμού, ενώ τονίστηκε η ανάγκη για τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών.

Χρειάζεται μελέτη
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιάννος Λαμάρης χαρακτήρισε «κρίσιμο» το νομοσχέδιο και είπε ότι χρειάζεται μελέτη.
«Για παράδειγμα, πρέπει», είπε, «να διευκρινιστεί περαιτέρω τι είναι τα δεσμευτικά ανώτατα όρια δαπανών, δεδομένου ότι και σήμερα τα Υπουργεία έχουν στους προϋπολογισμούς τους συγκεκριμένα κονδύλια για συγκεκριμένους τομείς και το ποσόν που αναφέρεται στον προϋπολογισμό είναι η οροφή».

Σημείωσε, επίσης, ότι με τη ρύθμιση που υπάρχει ότι σε περίπτωση διαφωνίας του Υπουργού με το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, ο πρώτος να πρέπει να τεκμηριώνει επαρκώς τη διαφωνία του και σε αντίθετη περίπτωση θα ισχύει η άποψη των τεχνοκρατών, μεταφέρεται η άσκηση πολιτικής σε τεχνοκράτες.
Ο κ. Λαμάρης συμφώνησε με τις θέσεις της Γενικής Ελέγκτριας, λέγοντας ότι είναι «χρονικά αδύνατο», ακόμα και με την ενίσχυση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σ’ ένα τρίμηνο να έχουν κατατεθεί οι ενοποιημένοι λογαριασμοί και η Ελεγκτική Υπηρεσία να κάνει τον έλεγχο εντός έξι μηνών.