Μετά την ιστορική απόφαση για την τραπεζική ενοποίηση
Διασφαλίζονται οι καταθέσεις κάτω των 100 χιλ. ευρώ, καθώς και άλλες πέραν των 100 χιλ. ευρώ, και μπαίνει τάξη στο τραπεζικό σύστημα

Οι Υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε. αποφάσισαν τις πρώτες πρωινές ώρες χθες, και μετά από μια μαραθώνια συνεδρίαση δώδεκα ωρών, τους γενικούς πυλώνες της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ενοποίησης, επί τη βάσει της οποίας θα είναι δυνατό να τεθεί στα επόμενα χρόνια περισσότερη τάξη στην αταξία που παρατηρήθηκε στα προηγούμενα χρόνια στον τραπεζικό τομέα.

Συστημικές τράπεζες
Η απόφαση αυτή, η οποία έχει χαρακτηριστεί από τους ηγέτες της Ε.Ε. ως ιστορική, δημιουργεί θεσμικά εργαλεία πρόληψης και αντιμετώπισης κρίσεων, τα οποία δεν υπήρχαν στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Στηρίζεται, μάλιστα, στους εξής πυλώνες: Πρώτο, όλες οι λεγόμενες συστημικές τράπεζες της Ε.Ε., που αριθμούν ώς τώρα 128, μεταξύ των οποίων και οι κυπριακές τράπεζες θα τελούν υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και έτσι θα υπάρχουν έλεγχοι οι οποίοι θα διενεργούνται σε συνεργασία με τις εθνικές Κεντρικές Τράπεζες και, ως εκ τούτου, θα περιορίζονται τα προβλήματα του παρελθόντος.

Η εγγύηση που θα δίνει η εποπτεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα αυξάνει την αξιοπιστία του συστήματος και τη δυνατότητα δανεισμού μιας τράπεζας από την άλλη. Ως αποτέλεσμα τούτου, θα είναι η μεγαλύτερη ρευστότητα στην αγορά και δη στην πραγματική οικονομία. Δεύτερο, στον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης, ο οποίος θα στηρίζεται στο λεγόμενο Συμβούλιο Εξυγίανσης, όπου θα συμμετέχουν και οι Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες με δικαίωμα βέτο κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, ως προ την απόφαση εάν θα εξυγιανθεί ή όχι μια τράπεζα.

Εξυγίανση
Ως προς τη διαδικασία εξυγίανσης, σημαντικά είναι τα ακόλουθα: Από το 2016, όταν μια τράπεζα τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης, για να μπορέσει να ζητήσει εξωτερική βοήθεια θα πρέπει με ίδια μέσα να καλύψει τουλάχιστον το 8% των υποχρεώσεών της. Στο πλαίσιο αυτό θα καλούνται να συνεισφέρουν πρώτοι οι μέτοχοι της τράπεζας, ενώ θα ακολουθούν οι πιστωτές. Οι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ θα είναι συνεισφορείς, αλλά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαιτεί να προβλεφθεί μια ιδιαίτερη μεταχείριση για τα φυσικά πρόσωπα και τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, κατά τρόπον ώστε η συνεισφορά τους να έπεται αυτής των εθνικών και του ευρωπαϊκού ταμείου εξυγίανσης.

Εξαιρούνται από το κούρεμα
Από το «κούρεμα» θα εξαιρούνται οι ακόλουθες κατηγορίες:
α) Οι καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων ευρώ.
β) Οι εξασφαλισμένες υποχρεώσεις και οι υποχρεώσεις με αρχική διάρκεια μικρότερη του ενός μηνός, που αφορούν υποχρεώσεις οι οποίες σχετίζονται:
1) Με δεδουλευμένο μισθό, συνταξιοδοτικά δικαιώματα ή άλλες σταθερές αποδοχές, εκτός από μεταβλητές αποδοχές οποιασδήποτε μορφής.
2) Με εμπορικό πιστωτή ή προμηθευτή και αφορούν στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών απαραίτητων για την καθημερινή λειτουργία ενός ιδρύματος, όπως είναι οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας και η ενοικίαση, η συντήρηση και η φροντίδα των χώρων.
3) Με φορολογικές αρχές και αρχές κοινωνικής ασφάλισης, εφόσον οι υποχρεώσεις αυτές είναι προνομιούχες, σύμφωνα με το ισχύον πτωχευτικό δίκαιο.

Χρηματοδοτικός Μηχανισμός
Η ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση θα οικοδομηθεί σταδιακά σε μια τριετία, ενώ ο Χρηματοδοτικός της Μηχανισμός, δηλαδή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εξυγίανσης, θα είναι σε πλήρη ετοιμότητα από άποψη ρευστότητας μέσα σε μια δεκαετία. Στο μεσοδιάστημα οι κρίσεις στο τραπεζικό σύστημα θα αντιμετωπίζονται με μέσα από τις ίδιες τις τράπεζες και με πόρους που θα προέρχονται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ), δηλαδή το ταμείο διάσωσης της Ευρωζώνης. Το εν λόγω ταμείο θα δανείζει τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

Μηχανισμός Εξυγίανσης
O ΕΝΙΑΙΟΣ Μηχανισμός Εξυγίανσης θα συσταθεί το 2015, ενώ σημαντικό είναι το δίκτυ ασφαλείας που θα δημιουργηθεί στον τραπεζικό τομέα μέσω της σταδιακής συνεισφοράς πόρων στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Εξυγίανσης. Βεβαίως, μέχρι να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, είναι πρόδηλη η δημιουργία πρακτικών προβλημάτων ρευστότητας. Τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας. Η λύση δόθηκε μετά από υποχώρηση της Γερμανίας και αφορά στην εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, δηλαδή του ταμείου διάσωσης της Ευρωζώνης, το οποίο θα δανείζει την ενδιαφερόμενη χώρα κατά τρόπον ώστε η τελευταία να δανείζει, με τη σειρά της, την υπό εξυγίανση τράπεζα. Η εμπλοκή του ΕΜΣ είναι προσωρινό μέτρο. Όταν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Διάσωσης προικοδοτηθεί με τα 55 δισ. ευρώ και αποκτήσει πανευρωπαϊκή μορφή, θα διευκολύνει με τους πόρους του τη διαδικασία της εξυγίανσης.