ΧΩΡΙΣ ΑΥΤΗN Η ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΔΕΝ ΘΑ ΥΦΙΣΤΑΤΟ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΗΤΑΝ ΙΔΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΑΥΤΟ

«Ένας καλλιτέχνης δεν έχει άλλη πατρίδα στην Ευρώπη εκτός από το Παρίσι», δήλωσε ο Γερμανός φιλόσοφος Friedrich Nietzsche. Πράγματι (άλλωστε είναι ευρέως διαδεδομένο), ολόκληρη η πόλη αυτή αποτελεί τρανό παράδειγμα τέχνης και πολιτισμού. Δικαιολογημένα, λοιπόν, η είδηση πυρκαγιάς σε έναν από τους πολυτιμότερους θησαυρούς της πόλης ταρακούνησε ολόκληρη τη Γαλλία και απασχόλησε ενδελεχώς τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης. Ο λόγος για τον ναό της Παναγίας των Παρισίων, έναν από τους θεμέλιους λίθους του γαλλικού πολιτισμού.

Το πάθημα αυτό έρχεται να τονίσει το πόσο εύκολα μέσα σε μια νύχτα, ένα ατύχημα ή ένα λάθος, συνειδητό ή μη συνειδητό, μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή. Φυσικά, σε κάθε περίπτωση η βαρύτητα που δίδεται σε κάθε καταστροφή εξαρτάται από τον αντίκτυπο που θα έχει αυτή στο σύνολο. Επομένως, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς πως όταν μια καταστροφή συνδέεται με έναν θεμέλιο λίθο, όπως ένα ιστορικό μνημείο, οι συνέπειες είναι ανυπολόγιστες. Και φυσικά το συμπέρασμα αυτό δεν περιορίζεται μόνο σε πολιτισμικά ζητήματα αλλά επεκτείνεται και στον οικονομικό τομέα και πιο συγκεκριμένα στο ελεγκτικό επάγγελμα.

Κατά διαστήματα βγαίνουν στην επιφάνεια διάφορα οικονομικά σκάνδαλα, τα οποία, αναμφίβολα, αποτελούν πλήγμα για ένα οικοσύστημα, για τον επενδυτικό κόσμο. Ουκ ολίγες φορές διάφοροι επενδυτές έγιναν θεατές στο ολοκαύτωμα εταιρειών μετά τη δημοσίευση παράνομων δραστηριοτήτων των διοικητικών στελεχών. Εταιρείες στις οποίες οι επενδυτές κατέθεσαν τα χρήματά τους αναμένοντας κάποιαν απόδοση. Και αντ’ αυτού, έγιναν θύματα μιας απάτης. Καλό είναι να τονιστεί ότι η απόφασή τους αυτή δεν ήταν αυθαίρετη, αλλά έγινε μετά από μελέτη και ανάλυση της οικονομικής κατάστασης της στοχευμένης εταιρείας. Κύρια πηγή πληροφόρησης φυσικά η εικόνα των δημοσιευμένων και μη οικονομικών καταστάσεων.

Οι επενδυτές τότε έχασαν την εμπιστοσύνη τους και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, προκειμένου να την ανακτήσουν, χρειάζονταν μια δεύτερη γνώμη. Μη θέλοντας να γίνουν στο ίδιο έργο θεατές, αναζητούσαν μιαν ανεξάρτητη γνώμη που θα λειτουργούσε γι’ αυτούς ως δικλείδα ασφαλείας. Από εκείνο το σημείο, γεννήθηκε και αναδείχθηκε το ελεγκτικό επάγγελμα.

Η λέξη κλειδί είναι ο όρος ανεξαρτησία. Ανεξαρτησία ορίζεται ως η ανυπαρξία πιέσεων και άλλων παραγόντων, οι οποίοι πιθανόν να επηρεάσουν ή επηρεάζουν τη βούληση του Ελεγκτή να διενεργήσει τον εξωτερικό έλεγχο αντικειμενικά και με ακεραιότητα. Η ανεξαρτησία είναι έννοια ζωτικής σημασίας για τον ελεγκτικό κόσμο και θεμέλιος λίθος του ελεγκτικού επαγγέλματος. Για χάρη παραλληλισμού και για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, παρομοιάζουμε την έννοια αυτή με τη «Notre Dame του ελεγκτικού επαγγέλματος», εφόσον χωρίς αυτήν η υπόσταση του επαγγέλματος δεν θα υφίστατο, όπως και η ιστορία της Γαλλίας δεν θα ήταν ίδια χωρίς το μνημείο αυτό.

Ευαγγέλιο για κάθε ορκωτό ελεγκτή είναι ο Κώδικας Δεοντολογίας Λογιστών, που εκδίδεται από το Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Λογιστές («Κώδικας ΔΣΠΣΕΛ»), ο οποίος είναι αυτός που ορίζει το περιεχόμενο της ανεξαρτησίας καθώς επίσης και τα ασυμβίβαστα και τους περιορισμούς της. Κάθε ελεγκτική εταιρεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο συγκεκριμένο παράρτημα του Κώδικα ΔΣΠΣΕΛ και οφείλει να εμποτίζει καθημερινά τους υπαλλήλους της με τη σημασία της ανεξαρτησίας για το ελεγκτικό επάγγελμα.

Συγκεκριμένες, απαράβατες διαδικασίες ακολουθούνται από όλα τα ελεγκτικά γραφεία με στόχο την ανεξαρτησία τους, τόσο κατά την περίοδο που καλύπτεται από τις υπό έλεγχον οικονομικές καταστάσεις, όσο και κατά την περίοδο διενέργειας του ελέγχου. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, πριν ακόμη αποδεχθεί μια εργασία, ο κάθε ελεγκτής αξιολογεί και καταγράφει εάν ενυπάρχουν απειλές για την ανεξαρτησία του, καθώς επίσης και δυνητικές ασφαλιστικές δικλείδες προς αποδοχή για τη μείωση των απειλών αυτών.

Πιθανές απειλές προκύπτουν στις περιπτώσεις αυτοανασκόπησης, ιδίου συμφέροντος, προάσπισης, οικειότητας ή εκφοβισμού κατά την οικονομική, προσωπική, επιχειρηματική, εργασιακή ή άλλη σχέση, μεταξύ της ελεγχόμενης οντότητας και του ορκωτού ελεγκτή. Επίσης, περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ελεγκτής λαμβάνει μέρος στη διαδικασία λήψης οποιασδήποτε απόφασης της ελεγχόμενης οντότητας. Χρηματικά και μη χρηματικά δώρα ή διευκολύνσεις από την ελεγχόμενη εταιρεία, εξαιρουμένων δώρων και διευκολύνσεων μικρής αξίας, κατατάσσονται στη λίστα απειλών της ανεξαρτησίας του ελεγκτή.

Κατά τον εντοπισμό οποιασδήποτε απειλής, τα ελεγκτικά γραφεία λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τον τερματισμό τυχόν υφιστάμενων συμφερόντων ή σχέσεων που ενδέχεται να διακυβεύσουν την ανεξαρτησία τους. Η σπουδαιότητα και διαβεβαίωση της ανεξαρτησίας τονίζεται και μέσω της ελεγκτικής γνώμης, η οποία συμπεριλαμβάνεται στις οικονομικές καταστάσεις της ελεγχόμενης οντότητας.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλοι οι ορκωτοί ελεγκτές και όλα τα ελεγκτικά γραφεία υπόκεινται σε αρχές επαγγελματικής δεοντολογίας, οι οποίες καλύπτουν τουλάχιστον την ιδιότητά τους ως προασπιστών του δημοσίου συμφέροντος, την ακεραιότητα και την αντικειμενικότητά τους, καθώς και την επαγγελματική τους ικανότητα με τη δέουσα επιμέλεια. Βαδίζουν πάντοτε με γνώμονα το κοινό συμφέρον και γνωρίζουν ότι πιθανό σκάνδαλο υπονόμευσης της ανεξαρτησίας θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του επαγγέλματος. Ας μην ξεχνάμε ότι η εμπιστοσύνη εύκολα χάνεται και δύσκολα κατακτιέται.

Ο Albert Einstein κάποτε δήλωσε το εξής: «Όποιος είναι απρόσεκτος με την αλήθεια στα μικρά ζητήματα, δεν μπορεί να είναι αξιόπιστος στα μεγάλα ζητήματα». Επομένως, εάν ο ίδιος ο ελεγκτής τυχόν παραβιάσει τον Κώδικα ΔΣΠΣΕΛ και το παράρτημα της ανεξαρτησίας, πλήττει την ίδια την αξιοπιστία του. Αυτό είναι εις γνώσιν των ελεγκτικών γραφείων και αυτός είναι ο λόγος που κάνουν και θα συνεχίζουν να κάνουν τα πάντα για να διασφαλίζουν την ανεξαρτησία τους. Ας μη γελιόμαστε, ανθρώπινα λάθη συμβαίνουν. Μια όχι και τόσο σωστή γνώμη μπορεί να δοθεί. Το σημαντικό, όμως, είναι η βάση να παραμένει πάντοτε άτρωτη. Η ανεξαρτησία του ελεγκτικού γραφείου να παραμένει πάντοτε άτρωτη.

ΜΥΡΩ ΣΤΑΥΡΟΥ
[email protected]
Senior II, KPMG Limited.
Τηλ. 22209000