ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΚΑΝ ΟΙ ΕΚΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΤΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ
ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 2018 ΟΙ ΠΤΩΧΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΙΣ ΥΠΕΡΤΡΙΠΛΑΣΙΑΣΤΗΚΑΝ
Πέραν των 11,5 χιλιάδων εταιρειών στην Κύπρο αναγκάστηκαν να κηρύξουν πτώχευση μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια. Ο λόγος προφανής: η οικονομική κρίση είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι αφερέγγυοι, οπότε να αυξηθούν και οι πτωχεύσεις. Μόνο το έτος που μας πέρασε - δηλαδή το 2018- προχώρησαν σε εκκαθάριση, είτε εκούσια είτε με διάταγμα δικαστηρίου, συνολικά 2.509 νομικά και φυσικά πρόσωπα. Έτσι, φτάσαμε μέχρι το τέλος του 2018 το σύνολο των εγγεγραμμένων εταιρειών να ανέρχεται στις 216.572.
Υπερ-τριπλασιάστηκαν από το 2000
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύει το Γραφείο Εφόρου Εταιρειών και η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας, από το 2000 μέχρι και το τέλος του 2018 στο σύνολό τους οι πτωχεύσεις και οι εκκαθαρίσεις υπερ-τριπλασιάστηκαν, αφού το 2000 ήταν μόλις 707, ενώ το 2018 ήταν 2.509.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία, το φράγμα των χιλίων πτωχεύσεων και εκκαθαρίσεων έσπασε το 2006, ενώ από εκείνη τη χρονιά και έπειτα η τάση ήταν αυξητική. Απότομη αύξηση σημειώθηκε το 2008, όταν έφτασαν στο σύνολό τους τις 1.490, ενώ περαιτέρω αυξήθηκαν και την επόμενη χρονιά φτάνοντας τις 2.036. Το 2010 είχαμε 1.862 πτωχεύσεις και εκκαθαρίσεις εταιρειών, το 2011 είχαμε 2.012, το 2012 άλλες 1.838, το 2013 οι πτωχεύσεις/ εκκαθαρίσεις ήταν 2.031, ενώ το 2014 ήταν 1.963. Μέσα στην επόμενη τετραετία εκτοξεύτηκαν οι εκούσιες εκκαθαρίσεις με αποτέλεσμα οι πτωχεύσεις μαζί με τα διατάγματα να φτάσουν στο σύνολό τους το 2015 στις 2.329, το 2016 στις 2.582, το 2017 στις 2.626 και το 2018 στις 2.509.
Μειώθηκαν τα διατάγματα, αυξήθηκαν οι εκούσιες
Η αύξηση των εκούσιων εκκαθαρίσεων ξεκίνησε από το 2010 και μετά, η οποία συνδυάστηκε με την παράλληλη μεγάλη μείωση των διαταγμάτων του δικαστηρίου τόσο για τις πτωχεύσεις ατόμων όσο και για τις εκκαθαρίσεις εταιρειών, η οποία, όμως, ήρθε λίγο αργότερα, για να συνεχιστεί σταδιακά μέχρι και το 2018.
Ενδεικτικά να αναφέρουμε πως το 2009 οι εκούσιες εκκαθαρίσεις εταιρειών ήταν συνολικά 548, αριθμός οποίος αυξήθηκε στις 750 το 2010 και στις 981 το 2011, ενώ το 2012 σημείωσαν περαιτέρω αύξηση φτάνοντας τις 1.144, το 2013 στις 1.478 και το 2014 στις 1.674. Από το 2015 και έπειτα συνεχίστηκε η κατακόρυφη αύξηση, με τις εκούσιες εκκαθαρίσεις να φτάνουν τις 2.113 το προαναφερόμενο έτος, τις 2.426 το 2016 και τις 2.497 το 2017, ενώ ελαφριά μείωση σημείωσαν το 2018, που έφτασαν τις 2.378.
Την ίδια ώρα, τα διατάγματα εκκαθάρισης εταιρειών το 2009 ανήλθαν στα 159, το 2010 στα 171 και το 2011 στα 182. Αισθητή μείωση σημείωσαν το 2012, που έφτασαν τα 133, για να αυξηθούν το 2013 στα 189 και να πάρουν και πάλι την κατιούσα από το 2014 και έπειτα. Συγκεκριμένα, το 2014 μειώθηκαν στα 163, το 2015 στα 236, το 2016 στα 106 και το 2017 στα 92, ενώ μικρή αύξηση σημείωσαν το 2018, όταν ανήλθαν στα 97.
Όσον αφορά τα διατάγματα πτώχευσης ατόμων, το 2009 ανήλθαν στα 1329, το 2010 μειώθηκαν στα 941, το 2011 στα 849, το 2011 μειώθηκαν περαιτέρω στα 561, το 2013 στα 364, το 2014 στα 126, ενώ το 2015 ήταν 80, το 2016 ήταν 60, το 2017 ήταν μόλις 37 και το 2018 μειώθηκαν κι άλλο, φτάνοντας στα 34.
Σε δηλώσεις του στη «Σημερινή», ο Έφορος Εταιρειών, Σπύρος Κόκκινος, κληθείς να σχολιάσει γιατί παρατηρείται τόσο μεγάλη μείωση στα διατάγματα εκκαθάρισης και αύξηση στις εκούσιες εκκαθαρίσεις, εξήγησε ότι με την εκούσια εκκαθάριση επιτυγχάνεται ο σκοπός τον οποίο η ίδια η εταιρεία επιδιώκει και παράλληλα μένουν ικανοποιημένοι στον βαθμό που μπορούν οι πιστωτές.
11,5 χιλιάδες από την κρίση και μετά
Αξίζει να αναφέρουμε ότι, παρά τη μείωση που σημειώνεται στα διατάγματα δικαστηρίου για πτωχεύσεις εταιρειών, τα τελευταία πέντε χρόνια (από το 2014 μέχρι και το τέλος του 2018) έχουν κηρύξει πτώχευση συνολικά 11.682 εταιρείες, είτε με διάταγμα δικαστηρίου είτε εκούσια.
Ερωτηθείς για ποιο λόγο προχωρούν σε εκκαθαρίσεις οι εταιρείες, ο κ. Κόκκινος είπε πως ένας αριθμός -σίγουρα αρκετά μεγάλος- είναι οι λεγόμενες αναγκαστικές εκκαθαρίσεις, που εκδίδονται από το δικαστήριο. Οι εκούσιες, συνέχισε, γίνονται επειδή κρίνεται ότι δεν υπάρχει λόγος να υφίσταται η εταιρεία, ενώ υπενθύμισε πως για να γίνει μία εκούσια εκκαθάριση η εταιρεία πρέπει να είναι φερέγγυα. Στην περίπτωση, πρόσθεσε, που στην πορεία παρουσιαστούν πιστωτές, τότε δεν μπορεί να προχωρήσει η εκούσια εκκαθάριση και τίθεται υπό την επίβλεψη των δικαστηρίων.
Περαιτέρω, σε ερώτηση εάν αναμένεται να συνεχιστεί αυτή η αυξητική τάση και το 2019, ο κ. Κόκκινος είπε πως «πρέπει να περιμένουμε τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου για να μπορούμε να κάνουμε εκτιμήσεις». «Είναι πολύ νωρίς ακόμη», πρόσθεσε, ενώ σημείωσε πως τα πρώτα στοιχεία για το 2019 θα είναι έτοιμα στις αρχές Φεβρουαρίου.
Οι χρονιές ρεκόρ
Οι περισσότερες πτωχεύσεις εταιρειών με διατάγματα δικαστηρίου σημειώθηκαν το 2013 (189) και οι λιγότερες το 2017 (92), ενώ οι περισσότερες εκούσιες διαλύσεις προέκυψαν το 2017 (2.497) και οι λιγότερες το 2000 (98). Όσον αφορά τις πτωχεύσεις ατόμων, τη χρονιά που μας πέρασε είχαμε τις λιγότερες των τελευταίων 18 ετών (34), ενώ αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων που αναγκαστικά κήρυξαν πτώχευση ήταν το 2009 (1.329).
Πρώτες οι οικοδομικές εταιρείες
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Αφερεγγυότητας και τις στατιστικές διαταγμάτων εκκαθαρίσεων εταιρειών με βάση τη φύση εργασιών, τα οποία δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της (τελευταία πενταετία μέχρι το 2016), το 36% των εταιρειών που κήρυξαν πτώχευση ασχολούνταν με οικοδομικές και εργοληπτικές εργασίες, το 12% με γενικό εμπόριο, επίσης το 12% αφορούσε κέντρα αναψυχής, το 6% ήταν εταιρείες που ασχολούνταν με την κατασκευή επίπλων ή ρούχων, ενώ αντίστοιχο ποσοστό ήταν εταιρείες που ασχολούνταν με επενδυτικές εργασίες και ασφάλειες.
Οι υπόλοιπες εταιρείες ήταν τουριστικά ή κτηματομεσιτικά γραφεία, γραφεία στοιχημάτων, γαλακτοκομεία, υπεραγορές, μουσικά καταστήματα ή εταιρείες που ασχολούνταν με εγκαταστάσεις θερμάνσεων, κατασκευές σιδήρων ή κεραμικών, εμπόριο ηλεκτρονικών ειδών ή ζωοτροφών ή με την εκτροφή πουλερικών.
Γιατί αυξάνονται οι εκούσιες εκκαθαρίσεις
Τι λέει ο ειδικός Μ. Πελεκάνος
Για τους λόγους που οδήγησαν στην αύξηση των εκούσιων εκκαθαρίσεων και στην παράλληλη μείωση των εκκαθαρίσεων από πιστωτές, μίλησε στη «Σ» ο Σύμβουλος Αφερεγγυότητας και νεοδιορισμένος πρόεδρος του Κυπριακού Οργανισμού Αναπτύξεως Γης (ΚΟΑΓ), Μάριος Πελεκάνος. Όπως μας εξήγησε ο κ. Πελεκάνος, πλέον οι πιστωτές αντιλαμβάνονται ότι με το να προχωρήσουν σε εκκαθάριση μίας εταιρείας που δεν έχει περιουσία, ούτε καν εισοδήματα, δεν κερδίζουν κάτι. Αντιθέτως, συνέχισε, πρόκειται για μία ακριβή και χρονοβόρα διαδικασία.
Την ίδια ώρα, σημείωσε, οι ίδιοι οι δανειολήπτες και αυτοί που αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, βλέπουν την πτώχευση ως λύση ή μία διέξοδο και σε αυτό, όπως πρόσθεσε, συνεισέφερε η αλλαγή της νομοθεσίας, που επήλθε το 2015, η οποία προνοεί ότι τρία χρόνια μετά την πτώχευση κάποιος μπορεί να αποκατασταθεί και να απαλλαχθεί από τα χρέη του, με κάποιες εξαιρέσεις που αφορούν σε ποινικές υποθέσεις και χρέη προς το κράτος.
Σύμφωνα με τον κ. Πελεκάνο, σημαντικό είναι και το γεγονός ότι μετά την αποκατάσταση κάποιος μπορεί να επαναδραστηριοποιηθεί κανονικά και να επανεκκινήσει την οικονομική του δραστηριότητα. Περαιτέρω, όπως είπε, πλέον υπάρχει στην αγορά ένας μεγάλος αριθμός συμβούλων αφερεγγυότητας, οι οποίοι έχουν την τεχνογνωσία και την εξειδίκευση να αναλύσουν στον κόσμο τα υπέρ και τα κατά τού να πτωχεύσει κανείς, οπότε οι δανειολήπτες έχουν αναλυτικά δεδομένα πριν κάνουν την επιλογή τους.
Τέλος, κληθείς να δώσει εναλλακτικές λύσεις ούτως ώστε να αποφευχθούν οι εκκαθαρίσεις εταιρειών, αναφέρθηκε στον θεσμό του εξεταστή (examinership), ο οποίος θεσπίστηκε με την νομοθεσία του 2015 και δίνει τη δυνατότητα στις εταιρείες μέσω μίας διαδικασίας να αναδιαρθρώσουν τις υποχρεώσεις τους, ώστε να καταστούν βιώσιμες. Άλλος τρόπος, όπως είπε, είναι η κατευθείαν διαπραγμάτευση με τους πιστωτές για να καταρτιστεί ένα πλάνο βιωσιμότητας της εταιρείας.
ΠΙΝΑΚΑΣ
ΠΤΩΧΕΥΣΕΙΣ/ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΙΣ
ΕΤΟΣ ΑΤΟΜΑ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΚΟΥΣΙΕΣ
2014 126 163 1674
2015 80 236 2113
2016 60 106 2426
2017 37 92 2497
2018 34 97 2378
