ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΕΒ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ - ΒΟΥΝΟ ΤΟ 2019 ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

«Μας ενδιαφέρει περισσότερο η ταχύτερη δυνατή δημιουργία του Φορέα αλλά και το αδιάβλητο της λειτουργίας του. Ο θεσμός αυτός πρέπει να προστατευτεί από εξωτερικές παρεμβάσεις και να αφεθεί να δράσει ανεμπόδιστος», σημειώνει σε γραπτή συνέντευξή του στην κυριακάτικη «Σημερινή» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων, κ. Χρίστος Μιχαηλίδης.

Αναφέρεται ακόμη στις «ημιτελείς μεταρρυθμίσεις» στην Υγεία, στην Παιδεία και στους βασικούς τομείς της οικονομίας, στο αυξημένο κόστος που φέρνει το 2019 για το κυπριακό επιχειρείν, στις «αντικειμενικές δυσκολίες για εξασφάλιση χρηματοδότησης» από τις τράπεζες, «στο ενδεχόμενο να καταβάλλονται τεράστια ποσά -μη προϋπολογισθέντα και κοστολογηθέντα- για αόριστο χρόνο και χωρίς οι πολίτες να λαμβάνουν τις ανάλογες υπηρεσίες υγείας» και σχολιάζει την κρίση στην Παιδεία. «Το πιο ανησυχητικό είναι η απουσία οράματος. Τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρει τι θα πάρουν οι εκπαιδευτικοί, αλλά τι μέλλει γενέσθαι με την Παιδεία του τόπου»…

Με αφορμή την κρίση στον τομέα της Παιδείας, τι ακριβώς ζητά η ΟΕΒ σε σχέση με τη ρύθμιση των απεργιών σε νευραλγικούς κλάδους της οικονομίας;

Εκείνο για το οποίο απευθύναμε επανειλημμένα εκκλήσεις στην Κυβέρνηση είναι να προωθήσει αποτελεσματική νομοθεσία για ρύθμιση της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας σε όλες τις ουσιώδεις υπηρεσίες. Σκοπός είναι η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας και η αποφυγή φαινομένων ομηροποίησης του κράτους από οποιαδήποτε ομάδα εργαζομένων. Για το θέμα αυτό υποβάλαμε τον Μάιο του 2015 πρόταση για νομοθετική ρύθμιση του δικαιώματος της απεργίας στις ουσιώδεις υπηρεσίες, ώστε οι απεργίες να μη θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή, την προσωπική ασφάλεια ή την υγεία του συνόλου ή μέρους του πληθυσμού ένεκα της διακοπής μιας ουσιώδους υπηρεσίας.

Δεν έχω καμία αμφιβολία πως για υπηρεσίες όπως είναι η Υγεία και η Ασφάλεια, η συντριπτική πλειοψηφία των συμπολιτών μας υποστηρίζει αυτήν τη θέση της ΟΕΒ, χωρίς βέβαια να επηρεάζεται το δικαίωμα στην απεργία. Όσον αφορά τη συγκεκριμένη απεργία, το πιο ανησυχητικό είναι η απουσία οράματος. Τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρει τι θα πάρουν οι εκπαιδευτικοί, αλλά τι μέλλει γενέσθαι με την Παιδεία του τόπου.

Είχατε εκφράσει έντονες επιφυλάξεις για πρόνοιες του ΓεΣΥ (μονοασφαλιστικό, υψηλή συνεισφορά εργοδοτών) και δηλώσατε ότι πολλές ρυθμίσεις πάσχουν «δομικά, λειτουργικά και οικονομικά». Για ποιες ρυθμίσεις μιλάτε και γιατί υπάρχει ο κίνδυνος το ΓεΣΥ να μετατραπεί σε «μαύρη τρύπα» για την οικονομία;

Εκτιμούμε ότι στον τομέα της Υγείας η επικείμενη εφαρμογή του πρωτοβάθμιου σκέλους του ΓεΣΥ θα αποτελέσει ισχυρή δοκιμασία για τον σχεδιασμό και τις αντοχές της αρχιτεκτονικής ολόκληρου του συστήματος. Για εμάς, η πλήρης διοικητική, λειτουργική και οικονομική αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για επιτυχή εφαρμογή του ΓεΣΥ για αποφυγή δημιουργίας «μαύρης τρύπας» στην οικονομία. Ανησυχούμε στο ενδεχόμενο να καταβάλλονται τεράστια ποσά -μη προϋπολογισθέντα και κοστολογηθέντα- για αόριστο χρόνο και χωρίς οι πολίτες να λαμβάνουν τις ανάλογες υπηρεσίες υγείας.

Οι επιφυλάξεις και ενστάσεις της ΟΕΒ για το ΓεΣΥ συνοψίζονται στα ακόλουθα: Στην απόλυτη επικράτηση του κρατικού μονοασφαλιστικού Σχεδίου (με ταυτόχρονη εγκατάλειψη της ιδιωτικής ασφάλισης), στο ύψος της συνεισφοράς των εργοδοτών και των όποιων κινδύνων αύξησής της (καθώς δεν πραγματοποιήθηκε μελέτη επίδρασης του ΓεΣΥ στην οικονομία), στην έναρξη της καταβολής των συνεισφορών πριν από την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων και στο διάστημα καταβολής εισφορών μέχρι τη δυνατότητα πλήρους παροχής υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες.

Ειδικότερα, σε σχέση με την καταβολή των εισφορών, θεωρούμε ότι από τη στιγμή που το ΓεΣΥ τίθεται σε εφαρμογή τον Ιούνιο του 2019, τότε είναι που πρέπει να αρχίσει και η καταβολή των συνεισφορών σε αυτό και όχι από τον Μάρτιο.

Ποιες είναι οι ανάγκες της χώρας για μεταρρύθμιση και πού πιστεύετε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση;

Η χώρα χρειάζεται δραστικές τομές σε όλα τα επίπεδα. Η βασικότερη μεταρρύθμιση που δεν έγινε είναι αυτή του δημόσιου τομέα. Η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης, που ομοίως δεν άρχισε, η μεταρρύθμιση του κρατικού μισθολογίου που και πάλι βλέπουμε να ξεφεύγει και να επιστρέφουμε στις κακές πρακτικές του παρελθόντος. Η ψηφιοποίηση του Δημοσίου και της οικονομίας γενικότερα είναι αναγκαία.

Μείνανε ημιτελείς οι μεταρρυθμίσεις στην Υγεία, ενώ στην Παιδεία δεν παρουσιάστηκε καμία μεταρρύθμιση. Οι βασικοί τομείς της οικονομίας, που θα συμβάλουν στη μεσο-μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας του τόπου, δεν μεταρρυθμίστηκαν. Απουσιάζει, δυστυχώς, ο μακροχρόνιος σχεδιασμός.

Τι πρέπει να προσεχθεί στη λειτουργία του Φορέα για τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια;

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι με τη δημιουργία του Φορέα θα μπει, επιτέλους, μια τάξη στο μεγάλο πρόβλημα των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Με τη σωστή και συνετή λειτουργία του αναμένουμε ότι θα χαλιναγωγηθούν οι κακοπληρωτές και με τη δέουσα ευελιξία των τραπεζών θα αρχίσει επιτέλους να κλείνει η μαύρη τρύπα που μαστίζει την κυπριακή οικονομία. Οπωσδήποτε ο Φορέας αυτός θα πρέπει να αφεθεί σε ιδιωτικά χέρια και η διαχείρισή του να γίνει από εξειδικευμένο οίκο με σχετική εμπειρογνωμοσύνη και τεχνογνωσία.

Αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι η ταχύτερη δυνατή δημιουργία του Φορέα αλλά και το αδιάβλητο της λειτουργίας του. Ο θεσμός αυτός, για να λειτουργήσει σωστά και αποτελεσματικά, πρέπει να προστατευτεί από εξωτερικές παρεμβάσεις και να αφεθεί να δράσει ανεμπόδιστος τηρώντας αυστηρά τα εργαλεία και τα εφόδια που του παρέχουν οι νέες νομοθεσίες.

Βλέπουμε, επίσης, ότι η χρηματοδότηση από τράπεζες γίνεται πολύ πιο δύσκολα σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Ως ΟΕΒ κρίνετε ότι υπάρχει πρόβλημα χρηματοδότησης; Υπάρχουν δηλαδή καινοτόμες ιδέες ή καθυστερούν βιομηχανικές αναπτύξεις επειδή είναι υπέρ του δέοντος αυστηρό το πλαίσιο ή μήπως μετά από πολλά χρόνια «εύκολου δανεισμού» θα έπρεπε να τεθούν κανόνες;

Σαφώς, σήμερα η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων από τις τράπεζες είναι δυσκολότερη απ’ ό,τι συνέβαινε παλαιότερα, καθώς τέθηκαν αυστηρότεροι όροι από τις τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ωστόσο, η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων είναι αναγκαία για την ανάπτυξη των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και αναγκαίο συστατικό εργαλείο του επιχειρείν.

Σημειώνω ότι, όπως προκύπτει από αποτελέσματα ερευνών ανάμεσα στα Μέλη μας, παρόλο που οι τράπεζες μείωσαν το κόστος δανεισμού, εντούτοις εξακολουθούν να υφίστανται οι αντικειμενικές δυσκολίες για εξασφάλιση χρηματοδότησης. Αντιλαμβανόμαστε ότι η παραχώρηση δανεισμού θα πρέπει να γίνεται με σύνεση, αλλά ταυτόχρονα οι τράπεζες πρέπει να επιδείξουν την απαιτούμενη ευελιξία και να στηρίξουν την ανάπτυξη νέων βιώσιμων έργων από τις επιχειρήσεις μας προς όφελος της οικονομίας. Οικονομία χωρίς χρηματοδότηση δεν υπάρχει.

Ποια είναι η πρόκληση για τις κυπριακές επιχειρήσεις στα επόμενα χρόνια δεδομένου ότι στη μεγάλη τους πλειοψηφία μιλούμε για μικρές (κάτω των 10 ατόμων προσωπικού) και οικογενειακές επιχειρήσεις; Υπάρχουν τομείς όπου πρέπει να επικεντρωθούν περισσότερο οι επιχειρήσεις;

Πιστεύω πως αποτελεί τεράστια πρόκληση για τις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους η εξωστρέφεια και ο ψηφιακός μετασχηματισμός τους, θέμα για το οποίο η ΟΕΒ πρωτοστατεί και ανέλαβε πρωτοβουλίες. Απ’ εκεί και πέρα το κράτος, μέσω παροχής κινήτρων, μπορεί να δώσει τη δυνατότητα να αναπτυχθούν νέοι τομείς, όπως είναι ο ευρύτερος τομέας της ενέργειας, το περιβάλλον και συγκεκριμένα η διαχείριση αποβλήτων.

Εξάλλου, η ναυτιλία και η σωρεία επιχειρήσεων γύρω από αυτήν, όπως και οι υπηρεσίες γενικότερα, είναι τομείς στους οποίους πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο. Άλλος τομέας είναι η παιδεία, επενδύσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τόσο στα δημόσια πανεπιστήμια, όσο και στα ιδιωτικά.

Με ποιους άλλους τρόπους μπορεί να ενισχυθεί η προσφορά του κυπριακού επιχειρείν στην οικονομία, το οποίο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα τομέων και απασχολεί πέραν των 100 χιλιάδων ατόμων;

Κοιτάξτε, αυτήν τη στιγμή το κυπριακό επιχειρείν βρίσκεται, εκτός του σοβαρού προβλήματος της ρευστότητας, αντιμέτωπο και με επερχόμενες αυξήσεις στο κόστος του. Ειδικότερα, εντός του 2019, ως γνωστόν, αναμένεται η αύξηση στις εισφορές εργοδοτών και εργοδοτουμένων στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και η έναρξη καταβολής εισφορών για σκοπούς ΓεΣΥ από τους πρώτους μήνες του 2019. Για τους λόγους αυτούς η ΟΕΒ ζήτησε από την Κυβέρνηση φοροελαφρύνσεις για απορρόφηση του πρόσθετου κόστους.

Ειδικότερα, ζητήσαμε: κατάργηση της εργοδοτικής εισφοράς στο Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής ύψους 2%, σταδιακή επαναφορά του εταιρικού φορολογικού συντελεστή στο 10%, καθώς επίσης μείωση εισφοράς εργοδοτών στα Ταμεία Πλεονάζοντος Προσωπικού και Προστασίας Δικαιωμάτων των Εργοδοτουμένων σε περίπτωση Αφερεγγυότητας του Εργοδότη από 1,2% στο 0,6%, καθότι τα δύο ταμεία είναι οικονομικά εύρωστα και διασφαλισμένα έναντι μελλοντικών απαιτήσεων με αποθεματικό το οποίο ξεπερνά τα 540 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για ελαφρύνσεις, οι οποίες, εάν εφαρμοστούν, θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να καλύψουν μερικώς το πρόσθετο σημαντικό κόστος λειτουργίας τους, χωρίς να επηρεαστεί ακόμα πιο αρνητικά η ήδη εξασθενημένη ανταγωνιστικότητά τους και ενδεχομένως η απασχόληση. Ας μην ξεχνάμε ότι 4 στις 10 επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και μόλις 1 στις 4 επιχειρήσεις ξεπέρασε τα προβλήματα της κρίσης. Πρακτική ενίσχυση θα ήταν οι φορολογικές ελαφρύνσεις, η εισαγωγή κινήτρων για εξωστρέφεια, για συγχωνεύσεις εταιρειών και αναδιαρθρώσεις με τεχνολογικές αναβαθμίσεις των επιχειρήσεων.

Σημάδια δημοσιονομικής χαλάρωσης

Πώς κρίνετε την πορεία των δημοσιονομικών; Είναι σε σωστό δρόμο η οικονομική πολιτική;

Η επιστροφή της κυπριακής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα και η αναβάθμισή της την οποία ανακοίνωσαν οι Standard and Poor’s πριν από λίγες ημέρες είναι ίσως το καλύτερο νέο που είχαμε να ακούσουμε εδώ και περίπου εφτά χρόνια για την κυπριακή οικονομία, το οποίο βεβαίως σχετίζεται με σωστές αποφάσεις που πάρθηκαν στην οικονομική πολιτική.

Εντούτοις, διακρίνουμε σημάδια δημοσιονομικής χαλάρωσης και οφείλουμε προληπτικά να κάνουμε συνετή δημοσιονομική διαχείριση, η οποία τα προηγούμενα χρόνια τηρήθηκε. Είναι γι' αυτό που επικρίναμε την επιστροφή των περικοπών στον δημόσιο τομέα και εξηγήσαμε τους λόγους, όπως επίσης τα ποσά αποζημιώσεων για τους εργαζομένους του Συνεργατισμού αναφορικά με το Σχέδιο Εθελούσιας Εξόδου που για την ΟΕΒ είναι απαράδεκτα υψηλά. Θεωρούμε ότι είναι αναγκαία η δημιουργία ενός δημοσιονομικού μαξιλαριού και η διοχέτευση πόρων στην ανάπτυξη και παραγωγικούς τομείς, ούτως ώστε τα όποια οφέλη να διοχετεύονται στο σύνολο της κοινωνίας.

Τάδε έφη:

· ΠΑΙΔΕΙΑ: Τον κόσμο δεν τον ενδιαφέρει τι θα πάρουν οι εκπαιδευτικοί, αλλά τι μέλλει γενέσθαι.

· ΥΓΕΙΑ: Ανησυχούμε στο ενδεχόμενο να καταβάλλονται τεράστια ποσά για αόριστο χρόνο και χωρίς οι πολίτες να λαμβάνουν τις ανάλογες υπηρεσίες Υγείας.

· ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: Παρόλο που οι τράπεζες μείωσαν το κόστος δανεισμού, εντούτοις εξακολουθούν να υφίστανται οι αντικειμενικές δυσκολίες για εξασφάλιση χρηματοδότησης.

· ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ: Η βασικότερη μεταρρύθμιση, που δεν έγινε, είναι αυτή του δημόσιου τομέα. Επιστρέφουμε στις κακές πρακτικές του παρελθόντος με το κρατικό μισθολόγιο.

· ΦΟΡΕΑΣ: Μας ενδιαφέρει περισσότερο η ταχύτερη δυνατή δημιουργία του Φορέα αλλά και το αδιάβλητο της λειτουργίας του. Να προστατευτεί από εξωτερικές παρεμβάσεις.

· ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ: Εξωστρέφεια και ψηφιακός μετασχηματισμός, η πρόκληση για κάθε επιχείρηση. Να δοθούν κίνητρα για ανάπτυξη νέων τομέων.

· ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ: Αυτήν τη στιγμή το κυπριακό επιχειρείν, εκτός του σοβαρού προβλήματος της ρευστότητας, βρίσκεται αντιμέτωπο και με επερχόμενες αυξήσεις στο κόστος του.

· ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ: Αναγκαία η δημιουργία ενός δημοσιονομικού μαξιλαριού και η διοχέτευση πόρων στην ανάπτυξη και παραγωγικούς τομείς