ΤΡΙΠΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΟ 2019 ΓΙΑ ΧΡΕΟΣ, ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΥΠΟΙΚ: ΒΙΩΣΙΜΟ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΔΙΕΞΑΧΘΕΙ. ΣΤΟ ΜΙΣΟ ΔΙΣ. ΤΟ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ

Η κυπριακή οικονομία διάγει την εποχή των πλεονασμάτων, λόγω και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, που καταγράφονται. Η διόγκωση του δημοσίου χρέους της χώρας, που προήλθε από τις πρόσφατες εξελίξεις στην πρώην Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Ο πολλά υποσχόμενος κρατικός προϋπολογισμός για το 2019 έλαβε την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου την περασμένη Πέμπτη και πλέον αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για να τεθεί στη βάσανο της Βουλής, η οποία θα κληθεί να τον ψηφίσει λίγο πριν από τα Χριστούγεννα.

Πρώτος στόχος

Το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης έχει θέσει στην προμετωπίδα των πολιτικών του τον στόχο της εδραίωσης της ανάπτυξης και της δημιουργίας συνθηκών πλήρους απασχόλησης. Από τα τέλη του 2015, οπότε και ο «παλμογράφος» της κυπριακής οικονομίας κατέγραψε την πρώτη διακύμανση, έχουν έρθει χρόνια με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 4%.

Οι εκτιμήσεις φέρουν τον ρυθμό ανάπτυξης να κινείται πλησίον του 4% και το 2019. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Οικονομικών αυξάνει τις προσδοκίες του για τον επόμενο χρόνο αναθεωρώντας προς τα πάνω, στο 3,8%, την εκτίμησή του για τον ρυθμό ανάπτυξης, από 3,6%, που προέβλεπε τον περασμένο Μάιο. Η ανεργία έχει υποχωρήσει αισθητά, αφού σε σύγκριση με το υψηλό 16% του 2014 έχει μειωθεί, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, στο 7,3%.

Το Υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι η επίτευξη του στόχου που έχει θέσει είναι εφικτή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τις οποίες απαριθμεί:

· Διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας.

· Βιώσιμη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών.

· Εύρυθμη λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

· Διατήρηση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις.

· Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω συνεχούς μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.

Η εξίσωση που βγάζει πλεόνασμα

Η οικονομική ανάπτυξη δίδει ώθηση στα έσοδα του κράτους, τα οποία αναμένεται να αφήσουν πλεονάσματα-«χρυσάφι». Προβλέπονται έσοδα €8,5 δις και δαπάνες €7.9 δις, ενώ υπολογίζεται ότι το δημοσιονομικό πλεόνασμα θα προσεγγίσει για δεύτερη συνεχή χρονιά το 3% του ΑΕΠ. «Είχαμε το 2016 ένα πλεόνασμα των €60 εκ., περίπου, είχαμε, πέρυσι, το 2017 ένα πλεόνασμα των €350 εκ. περίπου και αναμένουμε φέτος και το 2019 ένα πλεόνασμα €0,5 δις περίπου», λέγει ο Υπουργός Οικονομικών.

Το μεγάλο στοίχημα του δημόσιου χρέους

Το δημόσιο χρέος της Κύπρου σκαρφάλωσε άνω του 100% του ΑΕΠ, λόγω της υπόθεσης της πρώην Συνεργατικής. Η μείωσή του είναι μονόδρομος και τα πλεονάσματα συμβάλλουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις, που ανέβαζαν τον δείκτη του χρέους πλησίον του 110% του ΑΕΠ, το 2018 αναμένεται ότι θα κλείσει με το δημόσιο χρέος να διαμορφώνεται στο 104,2%. Το 2019 το χρέος αναμένεται να υποχωρήσει, έστω και οριακά, κάτω από το 100% του ΑΕΠ και συγκεκριμένα στο 99,5%.

«Κρίνεται βιώσιμο κάτω απ' όλα τα σενάρια της άσκησης ευαισθησίας του χρέους, που έχουν διεξαχθεί», σημειώνει ο Χάρης Γεωργιάδης. Οι εισπράξεις, που θα προκύψουν από τον Φορέα διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της πρώην Συνεργατικής, δεν έχουν συνυπολογιστεί στις δημοσιονομικές παραμέτρους, παρά ταύτα, το Υπουργείο Οικονομικών αναμένει ότι θα ενισχύσουν τα ρευστά διαθέσιμα του κράτους και τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.

Σε πρώτο πλάνο οι μεταρρυθμίσεις

Οι δαπάνες είναι αυξημένες κατά €214 εκ. σε σύγκριση με τον προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους, εξ ου και ο Χάρης Γεωργιάδης έκανε λόγο για αναπτυξιακού χαρακτήρα προϋπολογισμό, που προβλέπει νέα έργα και πολιτικές.

Οι πλέον σημαντικές μεταρρυθμίσεις χρονολογούνται από τη μνημονιακή εποχή.

1 Σύσταση Εμπορικού Δικαστηρίου για επίλυση διαφορών εμπορικής/οικονομικής φύσης, με σημαντικό όφελος για τον τομέα των υπηρεσιών.

2 Εφαρμογή του ΓΕΣΥ, από 1/6/2019.

3 Προώθηση θεμάτων οριζόντιας μεταρρύθμισης στη δημόσια υπηρεσία. Διαδικασίες πρόσληψης, αξιολόγησης και ανέλιξης προσωπικού.

4 Προώθηση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

5 Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

6 Δημιουργία Υφυπουργείου Τουρισμού και ενίσχυση του Υφυπουργείου Ναυτιλίας.

7 Δημιουργία υποδομών για χρήση φυσικού αεριού και ψήφιση του πλαισίου διαχείρισης των μελλοντικών εσόδων.

8 Βελτίωση της διακυβέρνησης σε έρευνα και καινοτομία, με νέους θεσμούς όπως του Επικεφαλής Επιστήμονα.

9 Διασύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας στα δημόσια πανεπιστήμια με την αγορά.

10 Νέο νομοθετικό πλαίσιο για τη διαχείριση Επενδυτικών Ταμείων.

11 Μερική αποκρατικοποίηση της CYTA, με προσέλκυση στρατηγικού συνεργάτη επενδυτή. Αποκρατικοποίηση ΧΑΚ και Κρατικού Λαχείου.

12 Εμπορική αξιοποίηση του Λιμανιού της Λάρνακας.

13 Μεταρρύθμιση δομών διακυβέρνησης Κεντρικής Τράπεζας, ενίσχυση Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και σύσταση νέας Ανεξάρτητης Εποπτικής Αρχής για τον Ασφαλιστικό Τομέα και τα Ταμεία Προνοίας.

14 Σύσταση Ταμείου Προνοίας για τους νεοεισερχόμενους δημοσίους υπαλλήλους, που δεν καλύπτονται από σχέδιο σύνταξης.

15 Νέες ρυθμίσεις στα τέλη κυκλοφορίας για μηχανοκίνητα οχήματα, που εγγράφονται για πρώτη φορά στη Δημοκρατία και κατάργηση των φόρων κατανάλωσης όλων των οχημάτων.

· Υλοποίηση έργων υποδομής στα οποία περιλαμβάνονται μεγάλα οδικά έργα (Α’ Φάση του Περιμετρικού Αυτοκινητόδρομου Λευκωσίας, Α' Φάση του Αυτοκινητόδρομου Λεμεσού-Σαϊτά, Δρόμος Πάφου - Πόλης), πανεπιστημιακές και ερευνητικές υποδομές, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, το νέο κτήριο της Βουλής, το νέο Κρατικό Χημείο, το νέο Γήπεδο Λεμεσού, η Τεχνική Σχολή Αγίου Λαζάρου Λάρνακας, έργα ενεργειακής υποδομής στο Βασιλικό, έργα αναβάθμισης Αστικών Κέντρων και άλλα ώριμα αναπτυξιακά έργα, που έχουν τροχοδρομηθεί για όλες τις επαρχίες, περιλαμβανομένων και συγχρηματοδοτούμενων έργων.

Το δώρο στους καταθέτες

Ο Υπουργός Οικονομικών εξήγγειλε την 18η φοροελάφρυνση, η οποία αφορά στην τροποποίηση του περί της Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμου, έτσι ώστε να μειωθεί ο συντελεστής αμυντικής εισφοράς που επιβάλλεται στην πηγή επί των τόκων από 30%, που ισχύει σήμερα, στο 17% από την 1/1/2019. Η κίνηση αυτή θα μειώσει τα κρατικά έσοδα κατά €45 εκ. ή 0,22% του ΑΕΠ.

Εάν, για παράδειγμα, τα έσοδα από τους τόκους μιας κατάθεσης ανέρχονται στα χίλια ευρώ, απορροφούνται από τη συγκεκριμένη φορολογία €300. Από το 2019 ο ίδιος καταθέτης θα χάνει €170, από τη φορολογία, άρα το όφελός του ανέρχεται στα €130.

Η φορολογική ελάφρυνση έρχεται σ' ένα περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων. Τα επιτόκια των καταθέσεων κινούνται τους τελευταίους μήνες κάτω από το 1%.