Ο ΧΑΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΑ

ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ ΣΤΕΝΕΥΟΥΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΧΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΝΑ ΠΕΙΣΕΙ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΨΗΦΙΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΤΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΟΥΣ ΨΗΦΟ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ

Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχουν στηθεί συμμαχίες στη Βουλή υπέρ της ψήφισης των νομοσχεδίων πριν από το κλείσιμο του Κοινοβουλίου για το καλοκαίρι, αλλά ούτε να έχει προχωρήσει η ετοιμασία των σχετικών νομοσχεδίων

Ένα νέο στοίχημα καλείται να κερδίσει ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης και το οικονομικό του επιτελείο. Μέσα σε χρόνο ρεκόρ και εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων, χρονοδιαγραμμάτων και προκλήσεων, καλούνται να πείσουν τα κοινοβουλευτικά κόμματα να εγκρίνουν ένα «πακέτο» νομοθετημάτων, με τα οποία θα ενδυναμώνεται το νομικό πλαίσιο γι’ αποσυμφόρηση των ισολογισμών των τραπεζών από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Οι επόμενες εβδομάδες κρίνονται ιδιαίτερα κρίσιμες και καθοριστικές για τα ζητήματα που αφορούν στις νομοθεσίες για τις εκποιήσεις ακινήτων, την πώληση δανείων, τις υποθηκεύσεις ακινήτων καθώς και το πλαίσιο αφερεγγυότητας, τη νομοθετική ρύθμιση της αγοράς τιτλοποιήσεων και τη διαδικασία αγοράς και μεταβίβασης ακίνητης ιδιοκτησίας. Τα χρονικά περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα και ο Υπουργός Οικονομικών έχει υποχρέωση όχι μόνο να πείσει τα κόμματα για την αναγκαιότητα της ψήφισης των σχετικών νομοσχεδίων και να κερδίσει τη θετική τους ψήφο, αλλά και να παρουσιάσει στη Γενική Εισαγγελία τα σχετικά νομοσχέδια για νομοτεχνικό έλεγχο.

Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχουν στηθεί συμμαχίες στη Βουλή υπέρ της ψήφισης των νομοσχεδίων πριν από το κλείσιμο του Κοινοβουλίου για το καλοκαίρι, αλλά ούτε να έχει προχωρήσει η ετοιμασία των σχετικών νομοσχεδίων. Ο Υπουργός ενημερώνει τα κόμματα για επίσπευση της ψήφισης των νομοσχεδίων, την ίδια ώρα που το μέτωπο του Συνεργατισμού είναι ακόμη ανοικτό, εξέλιξη η οποία δυσκολεύει ακόμη περισσότερο το όλο θέμα.

Επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα

Η καθυστέρηση που παρατηρείται στην προώθηση και ψήφιση των νομοσχεδίων δημιουργεί μεγάλους πονοκεφάλους τόσο στο κυβερνητικό μέτωπο, όσο και στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, αλλά κυρίως στα τραπεζικά επιτελεία. Oποιαδήποτε καθυστέρηση στην ψήφιση και εφαρμογή των νομοσχεδίων δημιουργεί άμεσες επιπτώσεις στην ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο καλείται να επισπεύσει τις διαδικασίες για να αποφορτιστεί από το μεγάλο βαρίδι των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ο όγκος των ΜΕΔ επηρεάζει την ικανότητα των Τραπεζών να παραχωρούν νέα δάνεια σε νέους παραγωγικούς τομείς, καθώς δεσμεύονται κεφάλαια και ακίνητα για τα «κόκκινα δάνεια».

Έγκυροι αναλυτές, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου, χαρακτηρίζουν ως εξαιρετικά δύσκολη την κατάσταση που θα δημιουργηθεί σε περίπτωση που το τραπεζικό σύστημα δεν πετύχει τους στόχους της μείωσης των «κόκκινων» δανείων, ζήτημα καθοριστικής σημασίας, όπως έχει τεθεί κατ’ επανάληψιν από την Κομισιόν και άλλα ρυθμιστικά όργανα.

Πρόβλημα η έλλειψη δευτερογενούς αγοράς

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την Κύπρο, «η περιορισμένη χρήση του πλαισίου αφερεγγυότητας και εκποιήσεων παραμένει εμπόδιο για τη μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Οι τράπεζες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια κατά την άσκηση των αξιώσεών τους σχετικά με υπερήμερους οφειλέτες και η ελλιπής πειθαρχία στην αποπληρωμή να αποτελεί πρόβλημα. Η έλλειψη δευτερογενούς αγοράς για δάνεια και πλαισίου τιτλοποίησης δανείων εμποδίζει επίσης την πρόοδο.

Η εποπτική πίεση οδήγησε τις τράπεζες να αυξήσουν τον σχηματισμό προβλέψεων έναντι κινδύνων. Το γεγονός αυτό έχει επιβαρύνει την κερδοφορία και την ικανότητα να αυξήσουν την προσφορά πιστώσεων».

Παράλληλα, οι εποπτικές απαιτήσεις από την Ε.Ε., την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό είναι πλέον πολύ αυστηρές και όλες οι εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις, συνηγορούν ότι οι πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τράπεζες με μεγάλο ποσοστό ΜΕΔ θα αυξηθούν τα επόμενα χρόνια.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, που είναι πλέον ορατό για την περίπτωση της Κύπρου, δημιουργεί ανυπολόγιστες επιπτώσεις και κόστος στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και την οικονομία γενικότερα. Όπως διαπιστώνεται και υπογραμμίζεται και από το ίδιο το Υπουργείο Οικονομικών, το σημερινό πλαίσιο δοκιμάστηκε και κρίθηκε μη αποτελεσματικό, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει δίκτυο προστασίας στους στρατηγικούς κακοπληρωτές σε βάρος της οικονομίας και των συνεργάσιμων δανειοληπτών.

Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις

Το Υπουργείο, με τα νομοθετήματα που ετοιμάζει, εκφράζει τις προσδοκίες ότι θα μπορέσει να καλύψει αδυναμίες στο σημερινό θεσμικό και νομικό πλαίσιο. «Οι αδυναμίες αυτές», όπως αναφέρει σε σχετικό σημείωμά του που ετοιμάστηκε από τη Διεύθυνση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, «εντοπίζονται σε κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που προστατεύουν τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, χρονοβόρες διαδικασίες στο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης, πολυπλοκότητα και υψηλό κόστος, καθώς και επιφυλακτικότητα εκ μέρους τραπεζών και δανειοληπτών για χρήση των εργαλείων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή».
Με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις επιδιώκεται:

· Η αύξηση των αναδιαρθρώσεων των βιώσιμων δανειοληπτών μέσω του κώδικα αναδιαρθρώσεων της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.

· Η αύξηση των αναδιαρθρώσεων μη βιώσιμων δανείων μέσω του πλαισίου αφερεγγυότητας, τα οποία να καθίστανται βιώσιμα.

· Η δημιουργία αποτελεσματικής δευτερογενούς αγοράς δανείων, που να μπορεί να βοηθήσει τράπεζες και οφειλέτες.

· Η δημιουργία αποτελεσματικού, αποδοτικού και διαφανούς πλαισίου εκποιήσεων, ώστε να λειτουργεί ως βάσιμος κίνδυνος για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργείται από τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

· Η εισαγωγή πρόνοιας που να επιτρέπει την έναρξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.

· Η δημιουργία ενός πλαισίου, το οποίο να επιτρέπει όπως οι μεταβιβάσεις ακινήτων πραγματοποιούνται άμεσα και με πλήρη ασφάλεια, ελαχιστοποιώντας το κόστος και τις καθυστερήσεις μέσω του ελέγχου σε προκαταρκτικό στάδιο.

· Η προστασία ευάλωτων ομάδων μέσω ενός πιο αποτελεσματικού πλαισίου αναδιαρθρώσεων, φιλικού προς τον οφειλέτη .

Τα υπό ετοιμασία νομοσχέδια

Εκποιήσεις

· Τροποποίηση του νόμου ώστε να καλύπτονται και οι παλιές δικαστικές αποφάσεις, χρέη δικαστικών αποφάσεων ή διαιτησίες.

· Εισαγωγή πρόνοιας που επιτρέπει τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς

Πώληση δανείων

Ρυθμίζονται τα αποτελέσματα της μεταβίβασης (μεταφορά δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ωφελημάτων, σειρά προτεραιότητας κ.λπ.).

Μεταβίβαση και υποθήκευση ακινήτων

Σε περίπτωση πώλησης δανείου, ο ενυπόθηκος δανειστής να μπορεί να «σπάσει» την υποθήκη σε μικρότερες υποθήκες, ώστε να μη μείνουν ανεξασφάλιστα τα δάνεια που θα πωλήσει, όταν η εξασφάλιση θα μεταφερθεί στον αγοραστή του δανείου.

Πλαίσιο αφερεγγυότητας

· Τροποποιείται ο ορισμός «εξασφαλισμένο χρέος». Το δάνειο να θεωρείται εξασφαλισμένο μέχρι το ποσό της αγοραίας αξίας της περιουσίας που υπόκειται σε εξασφάλιση.

· Πρόνοιες για υποχρεώσεις προς κυβερνητικές Αρχές, χρεώσεις συμβούλων αφερεγγυότητας, μεταχείριση εγγυητών κ.λπ.

Τιτλοποιήσεις

Νομοθετική ρύθμιση της αγοράς τιτλοποιήσεων και διασφάλιση της λειτουργίας της.

Τίτλοι ιδιοκτησίας

Τροποποίηση νομοθεσίας για διασφάλιση της διαδικασίας αγοράς και μεταβίβασης ακίνητης ιδιοκτησίας και επίλυσης του προβλήματος των αγοραστών που έχουν εκπληρώσει τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και ο πωλητής αδυνατεί ή αμελεί να μεταβιβάσει το ακίνητο.

Το σχέδιο «Εστία»

Ο Υπουργός Οικονομικών καλείται επίσης να δώσει άμεσες απαντήσεις και ολοκληρωμένες προτάσεις αναφορικά με το Σχέδιο «Εστία», στη βάση της ίδρυσης του Φορέα για την αντιμετώπιση των προβληματικών δανείων με εξασφάλιση την πρώτη κατοικία. Οι αποφάσεις του κ. Γεωργιάδη κρίνονται καθοριστικές και είναι αλληλένδετα συνδεδεμένες με τα υπόλοιπα νομοσχέδια αλλά και τη γενικότερη διαχείριση των ζητημάτων των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το καίριας σημασίας ζήτημα είναι οι κεφαλαιακές επιπτώσεις που θα έχει το Σχέδιο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και ειδικότερα η αξία που θα καθοριστεί για κάθε δάνειο που θα ενταχθεί σε αυτό.