ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΘΟΥΝ ΣΕ ΕΝΑ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΛΑΝΟ

ΑΥΤΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΙΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ, ΑΛΛΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, ΟΠΩΣ ΤΑ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ, ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ, ΟΙ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΜΑΣ ΩΣ ΛΑΟΥ

Η αύξηση των διαθέσιμων κλινών σε συνδυασμό με τα ζητήματα που προκύπτουν στις αφίξεις οδηγούν σε πίεση των τιμών και των περιθωρίων κέρδους στην ξενοδοχειακή βιομηχανία

Τα στατιστικά σε ό,τι αφορά τον τομέα του τουρισμού τα τελευταία χρόνια ήταν ιδιαιτέρως θεαματικά, με τις αφίξεις να παρουσιάζουν σημαντική αύξηση και τη συνεισφορά του τομέα στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας να παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σημειώνεται ότι την ίδια στιγμή παρουσιάζεται αύξηση στις διαθέσιμες κλίνες, εφόσον μέσα από τα κίνητρα που παραχωρήθηκαν από την Κυβέρνηση, πολλές ξενοδοχειακές μονάδες προχώρησαν σε ανακαινίσεις και επεκτάσεις. Επιπλέον, νέα πολυτελή ξενοδοχεία βρίσκονται κοντά στην αποπεράτωση των κατασκευαστικών τους εργασιών.

Στην αύξηση του τουριστικού ρεύματος, πέρα από την ικανοποιητική ποιότητα υπηρεσιών που παρέχει το νησί και το κλίμα, συνέβαλε και το γεγονός ότι η χώρα είναι ο πλέον ασφαλής προορισμός, σε μια περιοχή που μαστίζεται από πολιτικές και πολεμικές διαμάχες. Το 2016 και 2017 καταγράφηκαν σημαντικές αυξήσεις στις αφίξεις από τη Ρωσία, με σημαντικό μέρος τους να είναι αποτέλεσμα των αναταραχών στην Αίγυπτο και των τεταμένων διπλωματικών σχέσεων Τουρκίας και Ρωσίας (υπενθυμίζεται η πτώση του ρωσικού μαχητικού εκείνη την περίοδο).

Κάμψη από Ρωσία

Φέτος, σύμφωνα πάντα με τα στατιστικά στοιχεία, διαφαίνεται μια σημαντική κάμψη των αφίξεων από Ρωσία, μιαν εκ των παραδοσιακών αγορών από την οποία αντλούσε τουρίστες η Κύπρος. Η πτώση του ρουβλιού έναντι του ευρώ, αποτέλεσμα εν μέρει και των οικονομικών περιορισμών που επιβλήθηκαν στη Ρωσία και σε επιχειρηματίες που κατάγονται ή δραστηριοποιούνται εκεί, έχει καταστήσει το τουριστικό προϊόν της Κύπρου ακριβό σε σχέση με άλλες μη ευρωπαϊκές χώρες. Σημαντικό μέρος του τουριστικού ρεύματος από τη Ρωσία διοχετεύεται και πάλι προς την Τουρκία, αλλά και σε άλλες χώρες, όπως η Αίγυπτος και η Τυνησία.

Φαίνεται ότι η σημαντική βελτίωση στις σχέσεις Μόσχας - Άγκυρας συνέτεινε στην αύξηση του αριθμού των Ρώσων τουριστών που επισκέπτονται την Τουρκία. Ο καταποντισμός της τουρκικής λίρας, πέραν των σημαντικών προβλημάτων που δημιουργεί στην οικονομία της χώρας, η οποία είναι υπερδανεισμένη σε ξένο νόμισμα, έχει καταστήσει τις υπηρεσίες και τα προϊόντα της χώρας ανταγωνιστικά.

Σημειώνεται, από την άλλη, ότι παρουσιάζονται σημαντικές αυξήσεις στις αφίξεις τουριστών από άλλες χώρες, όπως το Ισραήλ (υπάρχει και σημαντικό ενδιαφέρον από τη συγκεκριμένη χώρα για αγορά ακινήτου στη χώρα μας), ο Λίβανος, η Πολωνία και οι Σκανδιναβικές χώρες. Την ίδια στιγμή επικρατεί αβεβαιότητα στις αφίξεις από άλλη μια παραδοσιακή αγορά, από την οποία η Κύπρος αντλούσε σημαντικό αριθμό τουριστών, αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πίεση τιμών

Η αύξηση των διαθέσιμων κλινών σε συνδυασμό με τα ζητήματα που προκύπτουν στις αφίξεις οδηγούν σε πίεση των τιμών και των περιθωρίων κέρδους στην ξενοδοχειακή βιομηχανία. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι το γεγονός ότι οι αφίξεις στο σύνολό τους παρουσιάζονται ενισχυμένες, με τους παράγοντες της αγοράς να θεωρούν ότι αρκετοί από τους επισκέπτες χρησιμοποιούν μη οργανωμένα καταλύματα, όπως κατοικίες και διαμερίσματα που βρίσκουν μέσα από ιστοσελίδες, όπως αυτή του Airbnb.

Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, αναμένεται να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση ώστε από τη μια να δημιουργηθεί μητρώο, όπου θα καταγράφονται και θα ελέγχονται τα μεμονωμένα καταλύματα που ασχολούνται με ενοικιάσεις μικρής διάρκειας, και από την άλλη τα εισοδήματα που λαμβάνουν οι ιδιοκτήτες τους να φορολογούνται κανονικά με βάση τους ισχύοντες νόμους.

Αυτό είναι σημαντικό ώστε να αποτραπεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός με τις ξενοδοχειακές μονάδες και να διασφαλιστεί ότι τηρούνται όλοι οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας. Επιπλέον το κράτος θα μπορέσει να ανακτήσει σημαντικό μέρος των φορολογικών εσόδων που μέχρι τώρα έχανε από το συγκεκριμένο είδος τουρισμού.

Εποχικότητα

Αν εξετάσει κάποιος τη γραφική παράσταση που αποτυπώνει τον αριθμό των νέων αφίξεων των τουριστών, μπορεί να επισημάνει εύκολα την εποχικότητα του τομέα του τουρισμού. Η μεγαλύτερη πρόκληση, εκτός από τη διατήρηση των «κεκτημένων» της καλοκαιρινής περιόδου, είναι ο εμπλουτισμός και αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος με στόχο τον περιορισμό της εποχικότητας.

Σημειώνεται ότι το φαινόμενο της εποχικότητας οδηγεί στην αναστολή μεγάλου αριθμού εργασιών ξενοδοχειακών μονάδων με όλα τα συνεπακόλουθα, όπως για παράδειγμα η αδρανοποίηση του προσωπικού για μεγάλο χρονικό διάστημα, η επιβάρυνση των κρατικών ταμείων και η αύξηση των εξόδων συντήρησης. Η δημιουργία μαρίνων, γηπέδων γκολφ, καθώς και η αδειοδότηση του καζίνου-θερέτρου αναμένεται να ενισχύσουν την προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η αεροπορική συνδεσιμότητα του νησιού με νέες αγορές που διαθέτουν «εξαγωγικό τουρισμό» και η χώρα να μπει πιο δυναμικά στον τομέα της κρουαζιέρας. Η συμπερίληψη της Κύπρου στους προορισμούς όπου δένουν κρουαζιερόπλοια που διεξάγουν εκδρομές στην περιοχή αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τον τομέα του τουρισμού.

Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ποσοστιαία αύξηση των εσόδων από τον τουρισμό είναι αρκετά χαμηλότερη από την ποσοστιαία αύξηση των αφίξεων τουριστών, κάτι το οποίο καταδεικνύει ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στην ποιότητα του τουρισμού που προσελκύει η Κύπρος. Πέραν των τουριστικών μονάδων, στην προσπάθεια ενίσχυσης του τομέα, είναι σημαντικό να υπάρξει δημιουργία υποδομών εξυπηρέτησης των επισκεπτών, όπως για παράδειγμα βελτίωση του οδικού δικτύου, εύκολη πρόσβαση σε τουριστικούς χώρους και εύκολη πρόσβαση στις δημόσιες συγκοινωνίες και τις υπηρεσίες διαδικτύου.

Φυσικά αυτό συνδέεται άμεσα με τις υπηρεσίες και το κόστος που προσφέρουν άλλοι ανταγωνιστικοί προορισμοί. Για παράδειγμα, σημαντικές μεταβολές στις ισοτιμίες ξένων συναλλαγμάτων, όπως αυτή του ευρώ και της στερλίνας, αναμένεται να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος.

Ανάπτυξη άλλων μορφών τουρισμού

Σημαντική παράμετρος για την ενίσχυση του τομέα αποτελεί η ανάπτυξη άλλων μορφών τουρισμού όπως ο ιατρικός, ο αθλητικός, ο συνεδριακός ή ο θρησκευτικός. Παρ’ όλο που υπήρξαν πρωτοβουλίες για δημιουργία εγκαταστάσεων ιατρικής θεραπείας συγκεκριμένων ασθενειών, φροντίδας ατόμων τρίτης ηλικίας και αισθητικής ιατρικής στην Κύπρο, ακόμη βρίσκονται σε αρχικά στάδια, χωρίς την υλοποίηση σημαντικών έργων προς αυτήν την κατεύθυνση. Είναι επιπλέον σημαντικό να λαμβάνονται πρωτοβουλίες για την προσέλκυση αθλητικών ομάδων με σκοπό την προετοιμασία τους στην Κύπρο και για την προώθηση της Κύπρου ως χώρου διεξαγωγής συνεδρίων.

Όλες οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο, μέσα στο οποίο θα περιγράφονται συγκεκριμένοι στόχοι και ενέργειες. Είναι σημαντικό να υπάρχει πάντοτε ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τον τομέα και το Υφυπουργείο Τουρισμού αναμένεται να βοηθήσει προς αυτόν τον τομέα. Αυτός ο σχεδιασμός δεν πρέπει να αφορά μόνο τις ξενοδοχειακές μονάδες, αλλά όλους τους συντελεστές του τομέα του τουρισμού, όπως τα εστιατόρια, οι συγκοινωνίες, οι προσφερόμενες υπηρεσίες από τις τοπικές Αρχές ακόμη και η κουλτούρα μας ως λαού.

Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους βασικούς αιμοδότες του ΑΕΠ της χώρας και είναι σημαντικό να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά του τόσο σε ό,τι αφορά τις τιμές των υπηρεσιών που προσφέρονται όσο και την ποιότητά τους.

TAΣΟΣ ΓΙΑΣΕΜΙΔΗΣ
Οικονομολόγος