ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΘΑΡΙΣΕΙ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ, Η ΟΠΟΙΑ ΘΑ ΚΑΛΥΨΕΙ ΟΛΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΣΕ ΤΟΠΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΜΕΣΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ, ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΩΣ «ΠΛΥΝΤΗΡΙΟ» ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ, ΑΜΑΥΡΩΝΟΝΤΑΣ ΕΤΣΙ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ

Τον συντονισμό και διενέργεια της εκστρατείας στο εξωτερικό ανέλαβε ο αμερικανικός οίκος Pillsburry

Να καλύψει όλα τα μήκη και πλάτη της υφηλίου, ώστε να καθαρίσει το όνομα της Κύπρου από την αρνητική προβολή σε σχέση με θέματα ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, έχει στόχο εκστρατεία των κυπριακών Αρχών. Στον απόηχο μιας σειράς δημοσιευμάτων, τα οποία «στήνουν» στον τοίχο τη χώρα μας, Κεντρική Τράπεζα, Υπουργείο Οικονομικών, Σύνδεσμος Τραπεζών και εμπορικές τράπεζες ξεκίνησαν μια εκστρατεία προβολής της Κύπρου, η οποία θα διαρκέσει πάνω από δύο χρόνια. Ο σκοπός της εκστρατείας είναι, όπως μας ανέφεραν πηγές κοντά στη διαδικασία, να σταματήσουν τα «ανυπόστατα δημοσιεύματα που εμφανίζονται κατά καιρούς σε τοπικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης, τα οποία χαρακτηρίζουν την Κύπρο ως "πλυντήριο" βρόμικου χρήματος», καθώς αυτό, προσθέτει η πηγή, «δεν ισχύει».

Η έρευνα που έδειξε τι σκέφτονται…

Προμετωπίδα της όλης εκστρατείας προώθησης της χώρας είναι η προβολή των στοιχείων και ενεργειών που έκανε η Κύπρος συντονισμένα από το 2013 και εντεύθεν, τα οποία εστίασαν στην καταπολέμηση του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Το «καμπανάκι» ήχησε έντονα στις κυπριακές Αρχές όταν, μετά από έρευνα γνώμης που πραγματοποιήθηκε σε διεθνές επίπεδο, κατέδειξε ότι η εικόνα εποπτικών Αρχών σε όλον τον κόσμο, σημαντικών θεσμών αλλά και μεγάλων οργανισμών όπως τράπεζες του εξωτερικού και ειδικά στις ΗΠΑ, είναι η ίδια που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή πριν να ληφθούν όλα αυτά τα μέτρα.

Ο λόγος που συντηρείται ακόμα αυτή η αρνητική εικόνα, σύμφωνα με την έρευνα, έχει να κάνει κυρίως με τα δημοσιεύματα που εμφανίζονται είτε σε οικονομικά είτε σε γενικότερα μέσα ενημέρωσης του εξωτερικού. Τον συντονισμό και διενέργεια της εκστρατείας στο εξωτερικό ανέλαβε ο αμερικανικός οίκος Pillsburry, ο οποίος καλείται από τις κυπριακές Αρχές σε βάθος χρόνου να ανατρέψει αυτήν την αρνητική εικόνα.

Από τα «Panama» στον Μάναφορτ

Όπως μας ανέφερε πηγή από την Κεντρική Τράπεζα, ο στόχος είναι να τεθεί ξεκάθαρα στις συνειδήσεις του κόσμου ότι πλέον η Κύπρος άφησε πίσω τις πρακτικές του παρελθόντος, οι οποίες, όπως παραδέχονται οι Αρχές, σαφώς δεν ήταν οι ενδεδειγμένες. Αυτές έφεραν την Κύπρο να χαρακτηρίζεται ως «φορολογικός παράδεισος» και «άντρο» Ρώσων και άλλων ολιγαρχών, που επιδίδονται σε αμφιβόλου καθαρότητας οικονομικές συναλλαγές.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα ήταν η αποκάλυψη των «Panama Papers» και «Paradise Papers», στα οποία το όνομα της χώρας μας αναφερόταν σε ουκ ολίγες περιπτώσεις, ενώ και η σχετικά πρόσφατη υπόθεση που αφορούσε τη διακίνηση μαύρου χρήματος offshore εταιρειών στην Κύπρο του Πολ Μάναφορτ, πρώην υπεύθυνου της προεκλογικής καμπάνιας Τραμπ, δεν έφερε σε καμία περίπτωση θετική δημοσιότητα.

Αξιωματούχος χρηματοπιστωτικού ιδρύματος ανέφερε ότι σε αυτήν την περίπτωση το σύστημα αποδείκτηκε ότι λειτουργεί, καθώς οι λογαριασμοί του Μάναφορτ αλλά και άλλων που εμπλέκονταν σε ξέπλυμα βρόμικου χρήματος εντοπίζονταν και έκλειναν. «Βλέπουμε κατά καιρούς αυτά τα ανυπόστατα δημοσιεύματα. Αν ίσχυαν τα μισά απ' όσα γράφονται κατά διαστήματα σε ξένα μέσα επικοινωνίας, θα μας είχαν ήδη κλείσει», σημείωσε ο αξιωματούχος.

Το μοντέλο των ΗΠΑ και των άλλων

Μεγάλη συζήτηση γίνεται όχι μόνο στην Κύπρο αλλά και σε διεθνές επίπεδο για το ποια αρχή έχει την αρμοδιότητα να εποπτεύει τράπεζες, οργανισμούς και άλλες οντότητες για κρούσματα ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. Στην Κύπρο αρμόδια Αρχή είναι η Κεντρική Τράπεζα, η οποία έχει κυρίως την υποχρέωση να ελέγχει αν εφαρμόζονται οι πρόνοιες των νομοθεσιών που διέπουν το ξέπλυμα.

Όμως, η Κεντρική δεν είναι σε θέση να κάνει έρευνες είτε να «δείχνει» υπόπτους, καθώς αυτή είναι αρμοδιότητα της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟ.Κ.Α.Σ.), η οποία δρα συντονισμένα με την Κεντρική.

Στις πλείστες χώρες του κόσμου πάνω-κάτω ισχύουν τα ίδια. Στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένα το πιο εκτεταμένο νομικό πλαίσιο, αρμόδια Αρχή είναι η Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN), η οποία ασχολείται τόσο με εσωτερικές όσο και με εξωτερικές συναλλαγές, που γίνονται κυρίως σε δολάριο και, στην περίπτωση που εντοπίσει κάτι, μπορεί να επέμβει. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεδειγμένα σε αυτά τα θέματα είναι πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ και δεν είναι τυχαίες οι σκέψεις που γίνονται να καταρτιστεί μια πανευρωπαϊκή Αρχή στα πρότυπα της FinCEN.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο

Το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο κατά του ξεπλύματος που ισχύει πλέον στην Κύπρο δεν υστερεί σε τίποτα από άλλες δικαιοδοσίες. Συγκεκριμένα, η Βουλή τον Μάρτιο του 2018 ενέκρινε έναν νέο νόμο, μεταφέροντας την 4η οδηγία της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στην εθνική νομοθεσία. Η 4η οδηγία της Ε.Ε. αποτελεί ενίσχυση της 3ης οδηγίας της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ενσωματώνοντας τις τελευταίες συστάσεις της Ομάδας Χρηματοπιστωτικής Δράσης (Financial Action Task Force (FATF)).

Την ίδια στιγμή όλες οι εποπτικές Αρχές βρίσκονται στη διαδικασία τροποποίησης των οδηγιών τους που εκδίδονται σε εποπτευόμενες οντότητες και πρόσωπα σε σχέση με την παρεμπόδιση και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες οντότητες, ενώ ο ίδιος νόμος ενίσχυσε περαιτέρω τις αρμοδιότητες της MO.K.A.Σ.

Καλή αξιολόγηση από Moneyval

Αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα μας αξιολογείται από την Επιτροπή Μoneyval του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη συμμόρφωσή της σχετικά με το πλαίσιο κατά του ξεπλύματος. Η Κύπρος στη Σύνοδο της Ολομέλειας της Επιτροπής Moneyval του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2015 μετά από έκθεση σχετικά με τα μέτρα που έλαβε, ικανοποίησε την Ολομέλεια και δεν της ζητήθηκαν περισσότερα μέτρα. Ο επόμενος γύρος αξιολόγησης της Κύπρου από τη Moneyval έχει προγραμματιστεί για το 2019. Παράλληλα, έχουν ενισχυθεί σημαντικά οι πρόνοιες που αφορούν στην εφαρμογή μέτρων δέουσας επιμέλειας πελατών, καθώς και στις διαδικασίες Know-your-client (KYC).

Τρέχουν οι εξελίξεις

Η επίσκεψη του Αμερικανού Υφυπουργού Οικονομικών Μάρσιαλ Μπίλινγκσλι στις αρχές του μήνα ήταν αυτή που πυροδότησε τις εξελίξεις, σε σχέση με το ξέπλυμα. Προκύπτει ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολη η θέση των συστημικών τραπεζών, οι οποίες αν δεν υπακούσουν στις υποδείξεις των αμερικανικών Αρχών, θα αντιμετωπίσουν σημαντικές συνέπειες, που δεν αποκλείεται να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία τους.

Την ίδια στιγμή εποπτικές Αρχές και επαγγελματικοί Σύνδεσμοι, μέλη των οποίων ενδεχομένως να έχουν στις τάξεις τους ή υπερασπίζονται άτομα που διενεργούν οικονομικά εγκλήματα, βρίσκονται σε εγρήγορση. Σε εγκυκλίους προς τα μέλη τους, την περασμένη εβδομάδα, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ) και ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου.