Όσοι δεν πλήρωσαν φόρο για ΣΠΟΤΠ, θα αντιμετωπίσουν σοβαρές συνέπειες

Tο Σχέδιο Περιθωρίου Οργανωτών Τουριστικών Περιηγήσεων (ΣΠΟΤΠ) αποτέλεσε αντικείμενο εκτεταμένης μελέτης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η θέση της οποίας γύρω από τις επιμέρους πρόνοιες, που θα πρέπει να το διέπουν, την έφερε σε αντιπαράθεση με οκτώ Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντικείμενο διαφωνίας αποτέλεσε η ιδιότητα του λήπτη των ταξιδιωτικών υπηρεσιών προκειμένου το ΣΠΟΤΠ να μπορεί να τύχει εφαρμογής.

Ενώ, λοιπόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριζε την αποκλειστική παροχή των ταξιδιωτικών υπηρεσιών προς τους τελικούς ταξιδιώτες αποκλείοντας οποιαδήποτε νομικά και φυσικά πρόσωπα που μεταπωλούν ταξιδιωτικές υπηρεσίες σε τρίτους (προσέγγιση στηριζόμενη στον ταξιδιώτη), οι φορολογικές Αρχές της Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ιταλίας, Τσεχίας, Ελλάδας, Γαλλίας, Φινλανδίας και Πορτογαλίας επέτρεπαν την εφαρμογή του ΣΠΟΤΠ σε πωλήσεις υπηρεσιών προς όλες τις κατηγορίες πελατών, ανεξαρτήτως του εάν επρόκειτο για τον ταξιδιώτη-τελικό καταναλωτή ή για πρακτορείο που ενεργεί ως μεταπωλητής (προσέγγιση στηριζόμενη στον πελάτη).

Η απόφαση του Δικαστηρίου

Επίσημη απάντηση στην πιο πάνω διαφωνία κλήθηκε να δώσει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατόπιν καταχώρισης προσφυγής σε βάρος των προαναφερόμενων Κρατών Μελών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την κατηγορία της λανθασμένης από πλευράς τους εφαρμογής των προνοιών της Κοινοτικής Οδηγίας 2006/112/ΕΚ σε θέματα ΦΠΑ σχετικά με το ΣΠΟΤΠ.

Τον Σεπτέμβρη του 2013 το Δικαστήριο, αφού έλαβε υπόψη τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν εκατέρωθεν από τους διαδίκους, αποφάνθηκε ότι το ΣΠΟΤΠ θα πρέπει να εφαρμόζεται ομοιόμορφα από όλους όσοι παρέχουν ταξιδιωτικές υπηρεσίες, ανεξάρτητα από την ιδιότητα του λήπτη των υπηρεσιών αυτών, απορρίπτοντας ουσιαστικά την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία στηριζόταν στον τελικό ταξιδιώτη.

Επομένως, με την ερμηνεία που δόθηκε από το Δικαστήριο διευρύνθηκε ο όρος «ταξιδιώτης», ώστε να περιλαμβάνει και επιχειρήσεις που αγοράζουν ταξιδιωτικές υπηρεσίες για σκοπούς μεταπώλησής τους.

Τι είναι το ΣΠΟΤΠ και πώς λειτουργεί

Το ΣΠΟΤΠ αποτελεί µέρος του συστήµατος ΦΠΑ της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, το οποίο σχεδιάστηκε µε γνώμονα την επικράτηση οµοιοµορφίας στη φορολογική µεταχείριση των ταξιδιωτικών υπηρεσιών που παρέχονται από πρακτορεία ταξιδιών και οργανωτές τουριστικών περιηγήσεων στα διάφορα Κράτη Μέλη. Σε αντίθετη περίπτωση, η εφαρμογή των κανόνων του κοινού δικαίου σε ό,τι αφορά τον τόπο φορολόγησης των παρεχόμενων ταξιδιωτικών υπηρεσιών, τη βάση επιβολής του φόρου αλλά και την έκπτωση του φόρου εισροών θα προσέκρουε, λόγω της πολλαπλότητας και του τόπου στον οποίο παρέχονται οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες, σε πρακτικές δυσχέρειες για τις πιο πάνω επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της ομαλής άσκησης της δραστηριότητάς τους.

Στα πλαίσια εφαρμογής του ΣΠΟΤΠ, που καθίσταται υποχρεωτική, ενώ δεν υπάρχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών τον οποίο ο παροχέας των ταξιδιωτικών υπηρεσιών έχει επιβαρυνθεί είτε στη Δηµοκρατία είτε οπουδήποτε αλλού (εάν αγοράζει τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες για σκοπούς µεταπώλησής τους), εντούτοις ο προκύπτων φόρος εκροών επί της αξίας των παρεχόμενων υπηρεσιών αποδίδεται µόνο επί του περιθωρίου κέρδους που προκύπτει (διαφορά µεταξύ του ποσού με το οποίο χρεώνεται ο πελάτης και του ποσού που καταβάλλεται στους διάφορους προµηθευτές στο πλαίσιο παροχής των ταξιδιωτικών υπηρεσιών).

Πρόνοιες της Κυπριακής Νομοθεσίας

Η τοποθέτηση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αναφορικά με τις πρόνοιες που θα πρέπει να διέπουν το ΣΠΟΤΠ υιοθετήθηκε από το Τμήμα Φορολογίας της Δημοκρατίας τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους (24/01/2018), οπότε και δημοσιεύτηκε η ερμηνευτική εγκύκλιος 223. Με τη συγκεκριμένη εγκύκλιο το Τμήμα Φορολογίας αναίρεσε τη μέχρι τότε πάγια πρακτική του περί υποχρεωτικής εφαρμογής του ΣΠΟΤΠ στις παραδόσεις ταξιδιωτικών υπηρεσιών αποκλειστικά προς τον τελικό ταξιδιώτη, θέση αντίστοιχη της προσέγγισης που υποστήριζε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Με αναδρομική ισχύ από 23/09/2013, ημερομηνία έκδοσης των σχετικών αποφάσεων του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το ΣΠΟΤΠ τυγχάνει εφαρμογής στη Δημοκρατία σε όλες τις περιπτώσεις παροχής ταξιδιωτικών υπηρεσιών, είτε αυτές απευθύνονται στον τελικό ταξιδιώτη είτε σε οποιονδήποτε ιδιώτη ή/και επιχείρηση που τις αποκτά για σκοπούς μεταπώλησης.

Λόγω της χρονικής απόκλισης μεταξύ της έκδοσης της ερμηνευτικής εγκυκλίου 223 (24/01/2018) και της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του περιεχομένου της (23/09/2013), το Τμήμα Φορολογίας αντιλήφθηκε ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί έλεγχοι από Λειτουργούς του σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθούνταν για το ΣΠΟΤΠ πριν από την έκδοση των σχετικών αποφάσεων του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Επί τη βάσει της συγκεκριμένης διαπίστωσης και για σκοπούς αποφυγής φαινομένων δυσμενούς μεταχείρισης των φορολογουμένων, έγινε ειδική μνεία στην εγκύκλιο 223 στις υποθέσεις εκείνες που είχαν εξεταστεί από το Τμήμα Φορολογίας μετά από φορολογικό έλεγχο, διευκρινίζοντας ότι τέτοιες υποθέσεις δεν θα τύχουν νέας εξέτασης από το Τμήμα θεωρούμενες ως ολοκληρωμένες.

Παρά ταύτα, το Τμήμα Φορολογίας δεν προτίθεται να προσεγγίσει με ανάλογο τρόπο όσους φορολογούμενους παρέχουν ταξιδιωτικές υπηρεσίες που εμπίπτουν στις πρόνοιες του ΣΠΟΤΠ και οι οποίοι έτυχαν μόνο γραπτής ή προφορικής απάντησης από το Τμήμα. Στο πλαίσιο διενέργειας ελέγχων σε τέτοιες επιχειρήσεις η φορολογική μεταχείριση των παρεχόμενων από αυτές ταξιδιωτικών υπηρεσιών θα κρίνεται σύμφωνα με το περιεχόμενο της ερμηνευτικής εγκυκλίου 223.

Θέση της KPMG

Όσοι φορολογούμενοι εμπλέκονται σε χονδρικές πωλήσεις ταξιδιωτικών υπηρεσιών και απέδωσαν φόρο εκροών είτε με τον μειωμένο είτε με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, είτε δεν απέδωσαν καθόλου φόρο εκροών με το σκεπτικό ότι η συναλλαγή τους είναι εκτός αντικειμένου του ΦΠΑ, βασιζόμενοι στους κανόνες του τόπου παροχής των υπηρεσιών τους ή ακόμα διεκδίκησαν φόρο εισροών σε σχέση με τέτοιου είδους συναλλαγές, μετά την επίσημη δημοσίευση της ερμηνευτικής εγκυκλίου 223 αναμένεται να αντιμετωπίσουν σοβαρές επιπτώσεις, τις οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν άμεσα.

ΧΑΡΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ και
ΕΙΡΗΝΗ ΛΑΓΟΥ

Ο Χάρης Χαραλάμπους είναι Διοικητικός Σύμβουλος της KPMG ([email protected]) και η
Ειρήνη Λαγού είναι Senior Manager της KPMG ([email protected]).