ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΑ ΠΟΝΗΡΑ ΜΙΚΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

ΟΛΟΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ, ΛΙΓΟ Ή ΠΟΛΥ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΑΝ ΚΑΠΟΙΑ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝ ΛΟΓΩ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΠΟΥ ΕΜΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΣΥΝΑΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ, ΑΛΛΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΑΘΕΑΤΕΣ ΜΕΧΡΙΣ ΟΤΟΥ ΕΜΦΑΝΙΣΤΟΥΝ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ

Οι Τράπεζες αντιδρούν σφοδρώς και τονίζουν ότι γίνεται επαρκής ενημέρωση στους πελάτες

Tα πονηρά μικρά γράμματα των τραπεζών, που παραπέμπουν στις πλείστες των περιπτώσεων σε θηλιά στον λαιμό των καταναλωτών, ενδέχεται να μεγαλώσουν, ώστε να μπορούν οι πάντες να τα βλέπουν για να αποφύγουν ανεπιθύμητες καταστάσεις. Όλοι οι πολίτες, λίγο ή πολύ, αντιμετώπισαν κάποια περιπέτεια με τις εν λόγω πρόνοιες που εμπεριέχονται στις συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται από τα τραπεζικά ιδρύματα και τους δανειολήπτες, αλλά παραμένουν αθέατες μέχρις ότου εμφανιστούν σε κάποιο στάδιο από τους τραπεζίτες και στοιχειώσουν τους καταναλωτές.

Τα εν λόγω μικρά γράμματα -ως είθισται να λέγονται στην καθομιλουμένη- ή καταχρηστικές ρήτρες θέλουν να παραμερίσουν η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτών και η Βουλή. Βάσει τροποποιητικού νομοσχεδίου, που συζητείται ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου, αυτά τα πολύ μικρά γράμματα θα τιμωρούνται. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι οι ποινές θα καλύπτουν και μικρές επιχειρήσεις, που έχουν κύκλο εργασιών μέχρι και €250 χιλιάδες ευρώ.

Αντιδρούν οι Τράπεζες

Για να υπερασπιστούν την ανάγκη αλλαγής της νομοθεσίας βουλευτές επικαλέστηκαν παραδείγματα επιχειρηματιών που τους ενημέρωσε ξαφνικά η Τράπεζα «ότι σταματάει το παρατράβηγμα και ζητάει την άμεση εξόφληση των οφειλομένων με αποτέλεσμα η επιχείρηση να καταρρεύσει». Από πλευράς τους οι Τράπεζες αντιδρούν σφοδρώς και θεωρούν ότι γίνεται επαρκής ενημέρωση στους πελάτες, ενώ για την προσθήκη στη νομοθεσία κάλυψης των μικρών επιχειρήσεων θα τους φέρει, όπως επιμένουν, σε δυσμενή θέση σε σχέση με τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού. Εν πάσει περιπτώσει, η λαϊκή θυμοσοφία προέβλεψε προ καιρού τα εν λόγω προβλήματα, καθοδηγώντας τους ανθρώπους με την έκφραση ότι «θα πρέπει να ξέρουν πού ακριβώς βάζουν την υπογραφή τους και όχι μόνο»…

Προβλήματα βιωσιμότητας

Ας δούμε όμως τι λένε οι βουλευτές για το σχετικό θέμα, το οποίο έχουν ψηλά στην ατζέντα τους. Σε δηλώσεις του ο βουλευτής ΕΔΕΚ και εισηγητής του θέματος στην Επ. Εμπορίου, Κωστής Ευσταθίου, ανέφερε ότι «έχουν συζητηθεί τα ζητήματα, κατανοούμε και την αντίδραση των τραπεζών γιατί ακριβώς η πρόταση νόμου στοχεύει πρώτιστα στο να προστατεύσει τον καταναλωτή κυρίως απέναντι στις τραπεζικές αυθαιρεσίες και στην επιβολή όρων ή αυξομείωση επιτοκίων κατά το δοκούν χωρίς να λαμβάνεται υπόψη και ο καταναλωτής».

Η συζήτηση, πρόσθεσε ο κ. Ευσταθίου, «θα συνεχιστεί και θα επιμείνουμε μέχρι το τέλος ότι θα πρέπει σε αυτόν τον τόπο οι μεγάλες επιχειρήσεις, τα τραπεζικά ιδρύματα, να περιορίζουν τη δραστηριότητά τους εκεί όπου δεν θίγουν δικαιώματα των πολιτών είτε είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία συμμετέχουν σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις».

Σε ερώτηση αν υπάρχουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες λόγω δανειοδότησης αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της εκποίησης, ο κ. Ευσταθίου απάντησε «βεβαίως, υπάρχουν περιπτώσεις όπου μια μικρομεσαία επιχείρηση ξεκίνησε με ένα επιτόκιο της τάξης του 5%, η Τράπεζα από μόνη της αύξησε το επιτόκιο με βάση τη ρήτρα η οποία υπογράφηκε στο 7%, στο 9%, στο 13%».

Αντιλαμβάνεστε, πρόσθεσε, «δεν μπορούν τέτοιου είδους δάνεια να εξυπηρετηθούν». Μοιραία, είπε, «γίνονται μη εξυπηρετούμενα και εκεί που υπάρχει εξασφάλιση εμπράγματη, αντιμετωπίζονται άμεσα προβλήματα και υπάρχει άμεσος κίνδυνος εκποίησης των περιουσιών τους». «Το επιχείρημα, το οποίο μας έφεραν οι τράπεζες, είναι ότι θα δυσκολευθούν και θα είναι άδικο γι' αυτές να μπουν σε μια δυσμενέστερη θέση έναντι των πελατών τους», ανέφερε απαντώντας σε άλλη ερώτηση.

Έχουν θέσει, πρόσθεσε, «κάποια τεχνικά κυρίως προβλήματα εφαρμογής του νόμου, τα οποία θα ξεπεράσουμε». Θα επανέλθουμε με νέες προτάσεις γιατί αυτή η νομοθεσία θα πρέπει να περάσει, σημείωσε ο ίδιος. Σε διευκρινιστική ερώτηση για τα τεχνικά προβλήματα, είπε ότι αφορούν «τι σημαίνει καταναλωτής, αν στην έννοια του καταναλωτή υπάρχει το φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο».

«Η ουσία είναι να υπάρχει η πολιτική θέληση και βούληση να περάσει η νομοθεσία», είπε, προσθέτοντας ότι με μεγάλη χαρά έχουμε διαπιστώσει ότι οι συνάδελφοι βουλευτές αντιμετωπίζουν πολύ θετικά την πρόταση και μάλιστα δύο εξ αυτών έχουν προσυπογράψει την πρόταση νόμου. Πρόκειται για την ανεξάρτητη βουλευτή Άννα Θεολόγου και τον Πρόεδρο του Κινήματος Οικολόγων - Συνεργασίας Πολιτών Γιώργο Περδίκη.

Από την πλευρά του, ο Γιώργος Περδίκης, ο οποίος ανέφερε ότι μαζί με την πρόταση του κ. Ευσταθίου υπήρχε και παλαιότερη παρόμοια πρόταση των Οικολόγων και του τέως βουλευτή Νίκου Κουτσού, εξέφρασε και τη θέση του Κινήματος ότι οι μικρές επιχειρήσεις «πρέπει να τυγχάνουν της ίδιας προστασίας που τυγχάνει και το φυσικό πρόσωπο σε σχέση με καταχρηστικές ρήτρες συμβολαίων των τραπεζών και να έχουν το δικαίωμα να προσφεύγουν στο δικαστήριο και να αποζημιώνονται για όλη τη διάρκεια που υπόκειντο στις καταχρηστικές ρήτρες των συμβολαίων των τραπεζών».

«Υπάρχουν κενά»

Ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Προστασίας του Καταναλωτή, Χαράλαμπος Ρούσος, παραδέχθηκε ότι υπάρχουν κενά στη νομοθεσία, ωστόσο, ενημέρωσε την επιτροπή για την προώθηση νέου νομοθετικού πλαισίου. «Θέλουμε να πετύχουμε κάτι φιλόδοξο, γι’ αυτό και καθυστερεί», είπε ο κ. Ρούσος, σημειώνοντας ότι το νέο πλαίσιο θα είναι ολοκληρωμένο και θα καλύπτει όλες τις περιπτώσεις καταχρηστικών ρητρών, προνοώντας ακόμα και αποζημιώσεις για τους καταναλωτές, καθώς και τη δυνατότητά τους να καταθέτουν παράπονο στο δικαστήριο. Η διαδικασία ετοιμασίας του νομοσχεδίου οδεύει προς ολοκλήρωση και ακολούθως θα ξεκινήσει η διαδικασία διαβούλευσης, όπως αναφέρθηκε. Ο κ. Ρούσος επεσήμανε ότι αρκετές από τις αλλαγές αναμένεται να έρθουν έτσι κι αλλιώς, μέσα από επικείμενες ευρωπαϊκές οδηγίες.

Αντιδράσεις από Σύνδεσμο Τραπεζών

Έντονες αντιδράσεις εξέφρασε ο Σύνδεσμος Τραπεζών αναφορικά με την πρόταση νόμου που τέθηκε προς συζήτηση. Η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Τραπεζών, Δήμητρα Βαλιαντή - Πλατή, εκφράζοντας τη θέση του συνδέσμου επί της πρότασης νόμου, υποστήριξε ότι δεν δανείζονται εταιρείες για σκοπούς πέραν των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων.

Τόνισε ότι κάτι τέτοιο είναι παράνομο, σημειώνοντας ότι η προωθούμενη ρύθμιση θα δημιουργήσει στρεβλώσεις. Υποστήριξε, παράλληλα, ότι είναι άδικο να βρεθούν τα κυπριακά τραπεζικά ιδρύματα σε μειονεκτική θέση έναντι των άλλων ευρωπαϊκών τραπεζικών ιδρυμάτων εφαρμόζοντας τη συγκεκριμένη ρύθμιση και για εταιρείες. Σημείωσε, επίσης, ότι οι εταιρείες ενημερώνονται κατά τον ίδιο τρόπο και έχουν την ίδια αντιμετώπιση με τα φυσικά πρόσωπα κατά τη σύναψη δανειακών συμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι οι ανησυχίες των μελών της επιτροπής καλύπτονται σε άλλες νομοθεσίες.

Προτείνουν ξεχωριστή νομοθεσία

Τη δημιουργία ξεχωριστής νομοθεσίας για την κάλυψη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων προτείνει ο χρηματοοικονομικός επίτροπος, θέση με την οποία φαίνεται να συμφωνεί τόσο η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Εμπορίου, όσο και η Κεντρική Τράπεζα. Εκ μέρους της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρθηκε ότι υπάρχει συμφωνία ως προς τη φιλοσοφία της προστασίας των μικρών επιχειρήσεων.

Επιπρόσθετα, η εκπρόσωπος της ΚΤ σημείωσε ότι εάν θα συμπεριληφθούν στη νομοθεσία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα ήταν καλό να γίνει για όλες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και όχι μόνο γι' αυτές που ενεργούν εκτός πλαισίου των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων. Εισηγήθηκε όπως αυτό γίνει με ξεχωριστή νομοθεσία και όχι με τροποποίηση του περί καταχρηστικών ρητρών σε καταναλωτικές συμβάσεις νόμου, ως ήταν και η εισήγηση του χρηματοοικονομικού επιτρόπου Παύλου Ιωάννου.

Το νομοσχέδιο

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί καταχρηστικών ρητρών σε καταναλωτικές συμβάσεις νόμου, ώστε να θεωρούνται καταχρηστικές οι ρήτρες που αναφέρονται σε δραστηριότητες των προμηθευτών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών προς μη καταναλωτές και εταιρείες. Παράλληλα, προτείνεται η επέκταση της εφαρμογής του βασικού νόμου και σε συμβάσεις, όπου ένας εκ των συμβαλλόμενων μερών είναι αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα (ΑΠΙ), το οποίο παρέχει πιστωτική διευκόλυνση ή και χρηματοοικονομική υπηρεσία σε καταναλωτή και καθορίζεται το δικαίωμα διεκδίκησης αποζημιώσεων από το πρόσωπο που έχει υποστεί ζημιά πριν από την κήρυξη της ρήτρας από το δικαστήριο ως καταχρηστικής.