ΣΤΗΝΟΥΝ «ΣΤΟΝ ΤΟΙΧΟ» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥΣ ΚΑΚΟΠΛΗΡΩΤΕΣ ΚΑΙ «ΤΕΙΧΟΣ» ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ

Σταυρόλεξο για γερούς λύτες μπορεί να χαρακτηριστεί η δημιουργία Φορέα Διαχείρισης Δανείων. Η πρόθεση υπάρχει και φαίνεται να αγκαλιάζεται σχεδόν από το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας του τόπου. Την ίδια ώρα, όμως, οι απαιτήσεις των ευρωπαϊκών Θεσμών στο σκέλος της ευαίσθητης πτυχής της τιμής μεταφοράς των δανείων από τις τράπεζες σε αυτό το σχήμα αφήνουν το μέλλον της υλοποίησής του αμφίβολο, τουλάχιστον για την ώρα. Η πολιτική ηγεσία του τόπου ετοιμάζεται να σφίξει τον κλοιό γύρω από τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και καθίσταται μέρος μιας τεχνοκρατικής διαβούλευσης, η οποία θα οδηγήσει σε νομοθετικές αλλαγές, που θα ασφαλίζουν όμως τις ευάλωτες ομάδες δανειοληπτών.

Εξελίξεις σηματοδοτεί, ως αναμενόταν, η σύσκεψη αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η κοινή διαπίστωση ότι έφτασε η ώρα της αναζωογόνησης του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να καταστεί αποτελεσματικό και να χτυπήσει στο ψαχνό όσους δανειολήπτες μπορούν να πληρώσουν, αλλά καμουφλάρονται πίσω από νομικά «παραθυράκια», αποτελεί το πρώτο βήμα. Παρά ταύτα αποτελεί καθοριστικής σημασίας προϋπόθεση, ώστε να είναι αποτελεσματικό το όποιο κυβερνητικό σχέδιο, και το βάρος που θα επωμιστούν οι φορολογούμενοι να μην είναι ασύμμετρο.

«Ευαίσθητος» στην τιμή ο Φορέας

Η τιμή μεταφοράς των δανείων από τις τράπεζες στον Φορέα Διαχείρισης αποτελεί το μεγαλύτερο, για την ώρα, εμπόδιο στην υλοποίησή του. Το κράτος δεν μπορεί να αγοράσει μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) στο 50% της αξίας τους. Στο 50%, περίπου, είναι το ύψος των προβλέψεων, που έχουν υπολογίσει οι τράπεζες ως ζημιά για τα «κόκκινά» τους δάνεια. Η απαίτηση των ευρωπαϊκών Θεσμών, όπως γράφαμε στη «Σ» και την περασμένη εβδομάδα, είναι αισθητά χαμηλότερη και σύμφωνα με έγκυρη πηγή κάτω του 25%.

Εάν το κράτος επιχειρήσει να αγοράσει ακριβότερα, θα προσκρούσει στην Κομισιόν, αφού η κίνησή του θα θεωρηθεί κρατική ενίσχυση. Πρακτικά, η χαμηλότερη τιμή ευνοεί το κράτος, αφού επιβαρύνεται λιγότερο για την αγορά «κόκκινων» δανείων. Η χαμηλότερη τιμή, ωστόσο, θα ανοίξει μια μεγάλη τρύπα κεφαλαιακών αναγκών στις τράπεζες, θέτοντάς τις σε νέες περιπέτειες. Φυσικά, βασική παράμετρος της εξίσωσης είναι και η αξία της υποθήκης, αφού το ποσό της επισφάλειας στα βιβλία των τραπεζών αντιστοιχεί στη διαφορά του υπολοίπου του δανείου και της αξίας της υποθήκης.

Παράδειγμα 1:

- Εάν το κράτος αγόραζε από τις τράπεζες €3,5 δισ. ΜΕΔ στο 50% της αξίας τους θα επιβαρυνόταν με €1,75 δισ.

- Σ’ αυτήν την περίπτωση δεν θα υπήρχε θέμα κεφαλαιακών αναγκών για τις τράπεζες, αφού το ύψος των προβλέψεών τους για τα δάνεια αυτά θα ήταν αρκετό, εφόσον μετά τις επισφάλειες που έχουν συγκεντρώσει ο δείκτης κάλυψης των ΜΕΔ πλησιάζει το 50%.

Παράδειγμα 2:

- Εάν το κράτος αγοράσει από τις τράπεζες €3,5 δισ. μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο 25% της αξίας τους, θα επιβαρυνθεί με €875 εκ.

- Σ’ αυτήν την περίπτωση, όμως, οι τράπεζες θα πρέπει να αναζητήσουν κεφάλαια €875 εκ.

Ακριβός για τους επενδυτές

Αρμόδιες πηγές τονίζουν στη «Σ» ότι η τιμή μεταφοράς ΜΕΔ στον Φορέα θεωρείται απρόσιτη από τους ιδιώτες επενδυτές, που θα μπορούσαν να αποτελούν δυνητικούς αγοραστές και άρα θα αποφόρτιζαν το κράτος από την ανάληψη κόστους. Οι επενδυτές επιζητούν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους και, όπως λέγει στη «Σ» έγκυρη πηγή, «δεν υπάρχει ενδιαφέρον διότι υπάρχει διάσταση μεταξύ της τιμής, που ο αγοραστής θα ήταν διατεθειμένος να δώσει, για την αγορά προβληματικών δανείων, έναντι της τιμής που μπορεί να αντέξει η τράπεζα». Το γεγονός αυτό δεν μπορεί, σύμφωνα με την ίδια πηγή, να αποτελέσει άλλοθι για το κράτος, ώστε να σπεύσει να αγοράσει αυτά τα δάνεια σε ανεκτή τιμή για τις τράπεζες. «Θα είναι κλασικό παράδειγμα κρατικών ενισχύσεων για τις ευρωπαϊκές Αρχές», σημειώνει.

Παραμένει στο «τραπέζι»

Παρά τις ουσιαστικές δυσκολίες, που αναφύονται, η δημιουργία Φορέα παραμένει στο προσκήνιο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στη «Σ» αρμόδια, έγκυρη πηγή, «παρά την προφανή δυσκολία, δεν το διαγράφουμε από τους σχεδιασμούς μας, αφού πιθανώς κάποιες εξελίξεις στον Συνεργατισμό να δώσουν και μέσα από την πίεση διέξοδο σε αυτό το ζήτημα». Τραπεζικοί και οικονομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι εάν καταστεί τελικά εφικτή η δημιουργία Φορέα, θα προκύψει και αλλαγή στον τραπεζικό χάρτη. Οι ίδιοι κύκλοι κάνουν λόγο για ζωηρό ενδιαφέρον τριών τουλάχιστον επενδυτικών ταμείων, με παρελθόν στα τραπεζικά δρώμενα του τόπου, που είναι πρόθυμα να δαπανήσουν εκατοντάδες εκατομμύρια για την αλλαγή.

Η δημιουργία φορέα θεωρείται καλή λύση. Η μεταφορά μη εξυπηρετούμενων δανείων ευάλωτων ομάδων σ’ ένα εξωτραπεζικό σχήμα αποφορτισμένο από τις πιέσεις του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού για υπολογισμό προβλέψεων και άλλων παραμέτρων δίδει ικανοποιητικά περιθώρια χειρισμού.

- Μπορεί να δοθεί περισσότερος χρόνος στους δανειολήπτες για να αποπληρώσουν τα δάνειά τους.

- Δεδομένου ότι το κράτος θα αγοράσει τα δάνεια αυτά με έκπτωση, θα μπορεί να προτείνει στους δανειολήπτες και διαγραφή μέρους των δανείων τους, στο τέλος της περιόδου αποπληρωμής.

Όλα αυτά δεδομένου ότι τα δάνεια θα πληρούν αυστηρά και πολύ συγκεκριμένα κριτήρια, ώστε να ανήκουν πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας σε δανειολήπτες, που αποδεδειγμένα αξίζουν στήριξης.

Ενδεικτική είναι άλλωστε η αναφορά του Υπουργού Οικονομικών στο «Σίγμα», ότι «δεν πρόκειται, ούτε υπάρχει δυνατότητα να υπάρξει διευκόλυνση γι' αυτούς, που νομίζουν ότι στην πλάτη του φορολογούμενου και των συνεργάσιμων δανειοληπτών θα αποφύγουν δικές τους υποχρεώσεις. Στήριξη θα δοθεί εκεί που πρέπει, με βασικότερο κριτήριο την έμπρακτη εκδήλωση διάθεσης συνεργασίας εκ μέρους τους».

Σχέδιο επιδότησης

Άλλο ένα σενάριο, το οποίο μελετάται, στο πλαίσιο των σχεδιασμών υπό την κωδική ονομασία «Εστία», είναι αυτό της παροχής κινήτρων και βοήθειας στους ευάλωτους δανειολήπτες. Και σε αυτό το σενάριο, τα ερωτήματα που προκύπτουν θα επιχειρηθεί να απαντηθούν και να καλυφθούν από την επιτροπή τεχνοκρατών των κομμάτων. Όπως ανέφεραν στη «Σ» έγκυρες πηγές, «θα πρέπει να μετρήσουμε πόσοι θα συμμετέχουν, ποιους θα αφορά, ποια κριτήρια πρέπει να πληρούν, πότε θα ανταμείβονται με διαγραφή, κατά ή μετά την αποπληρωμή των δανείων;». Όλα αυτά θα ξεκαθαρίσουν στο πλαίσιο των συσκέψεων της Επιτροπής τεχνοκρατών των κομμάτων.

Αυστηρό φιλτράρισμα

Αποστολή της επιτροπής εμπειρογνωμόνων των κομμάτων είναι να διαβουλευθεί σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους και δυνητικά να καταρτίσει το πλαίσιο των νομοθετικών αλλαγών, οι οποίες αφενός θα προστατεύουν όσους αποδεδειγμένα δεν μπορούν να πληρώσουν και αφετέρου να ενισχύσει κυρίως τον νόμο των εκποιήσεων για να ξετρυπώσει τους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Εξίσου σημαντική κρίνεται και η βελτίωση της διαδικασίας στα δικαστήρια και εδώ κερδίζει έδαφος η πρόταση Νικόλα Παπαδόπουλου για δημιουργία χρεοδικείου. Όλα αυτά θα πρέπει να ολοκληρωθούν σύντομα και σίγουρα πριν από το καλοκαίρι.