ΚΙΝΔΥΝΟΣ «ΒΡΑΧΥΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ» ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΩΝ ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΕΔ

Σε πλήρη ανάπτυξη βρίσκονται οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί για τη δραστική αντιμετώπιση του γιγαντιαίου προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Όπως αποκάλυψε η «Σημερινή», οι κυβερνητικές προτάσεις στρέφονται σε δύο άξονες, το σχέδιο «Εστία» και τη δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων. Οι προβολείς είναι στραμμένοι σε Φρανκφούρτη και Βρυξέλλες, αφού Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλούνται να δώσουν την έγκρισή τους για να τεθούν οι σχεδιασμοί σε τροχιά εφαρμογής. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό επισημαίνεται από οικονομικούς κύκλους η ύπαρξη σκοπέλων, οι οποίοι επιβάλλεται να απομακρυνθούν, αφού η ύπαρξή τους φράσσει τον δρόμο της υλοποίησης του όλου εγχειρήματος και κυρίως της λειτουργίας Οργανισμού Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων

Η ώρα της κρίσης για την εφαρμογή ή όχι των κυβερνητικών σχεδιασμών, οι οποίοι φιλοδοξούν να «καθαρίσουν» ένα μεγάλο μέρος των «ζιζανίων» που καθιστούν δύσκολη την αντιμετώπιση του μεγαλύτερου προβλήματος της κυπριακής οικονομίας, αυτού των μη εξυπηρετούμενων δανείων, πλησιάζει. Στις αρχές της εβδομάδας ο Υπουργός Οικονομικών βρέθηκε στις Βρυξέλλες και ανέπτυξε το κυβερνητικό πλάνο, το οποίο χρειάζεται την έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και άλλων θεσμών, για να εφαρμοστεί από τις κυπριακές Αρχές. Η ετυμηγορία των θεσμών αναμένεται με ανυπομονησία και από τα τραπεζικά ιδρύματα του τόπου.

Ξεκαθάρισμα

Καθοριστικής σημασίας για την αποτελεσματική λειτουργία του Οργανισμού Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων κρίνεται από οικονομικούς κύκλους η άρση σημαντικών εμποδίων, τα οποία αναφύονται στην Κύπρο. Το σημαντικότερο πρόβλημα, ωστόσο, το οποίο θα πρέπει να επιλυθεί οριστικά αφορά στο Κτηματολόγιο, το οποίο διαδραματίζει και αναμένεται να διαδραματίσει ακόμη πιο σημαίνοντα ρόλο σε μια τέτοια περίπτωση.

Ο Οργανισμός Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων θα αγοράσει εκατοντάδες μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τις τράπεζες και τα δάνεια αυτά θα πρέπει να μεταφερθούν εκεί, μαζί με τις εξασφαλίσεις τους. Με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, κάτι τέτοιο θεωρείται αδύνατο να συμβεί ταυτόχρονα, αφού απαιτείται η υποβολή αίτησης στο Κτηματολόγιο για κάθε δάνειο ξεχωριστά.

Γίνεται αντιληπτό ότι το Κτηματολόγιο θα «κατακλυστεί» σε σύντομο χρονικό διάστημα από εκατοντάδες αιτήσεις για μεταφορά δανείων με τις εξασφαλίσεις τους, στις οποίες θα πρέπει να ανταποκριθεί άμεσα. Όπως μας εξηγήθηκε από αρμόδιες πηγές, τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες υπάρχουν ακίνητα, που είναι υποθηκευμένα σε δύο ή και τρείς τράπεζες, οπότε και απαιτείται περισσότερος χρόνος.

Δεν σταματά το πρόβλημα

Το ίδιο πρόβλημα θεωρείται δεδομένο ότι θα προκύπτει και μετέπειτα, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Οργανισμός θα πωλεί πακέτα δανείων σε ενδιαφερόμενους επενδυτές. Είναι φυσικό επόμενο ο τρόπος λειτουργίας του συστήματος να επενεργεί αποθαρρυντικά για τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, οι οποίοι δεν επιθυμούν τον εγκλωβισμό τους σε χρονοβόρες διαδικασίες, αγοράζοντας μεν πακέτο δανείων και αναμένοντας το ξεκαθάρισμα των αιτήσεων προκειμένου να εξασφαλίσουν τις υποθήκες.

Η λειτουργία Οργανισμού Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων, άλλωστε, συνεπάγεται ότι μεγάλος αριθμός δανείων θα «αλλάζει χέρια» ανά τακτά χρονικά διαστήματα και θα πρέπει να εξευρεθεί τρόπος, ώστε να καταστεί εφικτή η μαζική μεταβίβαση των υποθηκών διαμιάς. Το ίδιο πρόβλημα αναμένεται να παρουσιαστεί, όχι τόσο έντονα, και στην εφαρμογή του σχεδίου «Εστία». Το Κτηματολόγιο έχει στραφεί ήδη στη Νομική Υπηρεσία για νομική συμβουλή, αφού το πρόβλημα «βγήκε στην επιφάνεια», μετά και τις πωλήσεις πακέτων δανείων, αλλά και τις διαπραγματεύσεις των τραπεζών με ενδιαφερόμενους επενδυτές για νέες πωλήσεις πακέτων δανείων.

Ενοίκιο έναντι δόσης

Το σχέδιο «Εστία» φιλοδοξεί να παράσχει ένα «κέλυφος» ασφάλειας στις ευάλωτες ομάδες των δανειοληπτών, οι οποίοι δεν δύνανται να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις, εξ ου και τα δάνειά τους, τα οποία αφορούν πρώτη - κύρια κατοικία, χαρακτηρίζονται πλέον «τερματισμένα». Η πρακτική που προτείνεται είναι αυτή του ενοικίου έναντι δόσης, η οποία φέρει το κράτος να καταβάλλει μέρος του ενοικίου του δανειολήπτη. Οι άνθρωποι αυτοί δεν θα ξεσπιτωθούν, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έχουν την κυριότητα της πρώτης - κύριας κατοικίας τους, η οποία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα βρίσκεται στην τράπεζα. Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, δίδονται τρείς επιλογές, οι οποίες, βεβαίως, οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα.

1) Εκποίηση της κατοικίας, αλλά παροχή της επικαρπίας στον δανειολήπτη για όλη τη διάρκεια της ζωής του.

2) Εκποίηση της κατοικίας μετά τον θάνατο του δανειολήπτη.

3) Παραχώρηση της χρήσης του ακινήτου στον δανειολήπτη, αλλά παρακράτηση του τίτλου ιδιοκτησίας από την τράπεζα, ώστε να μην μπορεί να το μεταφέρει στα παιδιά του ως κληρονομιά.

Θα ωφελήσει τον Συνεργατισμό

Βεβαίως, στην περίπτωση που κάποιος θα μπορέσει να πληρώσει ένα ποσοστό του χρέους του στην τράπεζα, τότε θα ανακτά την κυριότητα της πρώτης - κύριας κατοικίας του και όποιο από τα τρία σενάρια και αν ισχύσει δεν θα τον αφορά. Η εφαρμογή του σχεδίου «Εστία» εκτιμάται ότι θα είναι επωφελής, κυρίως, για τον Συνεργατισμό, ο οποίος κατέχει το 40%, περίπου, των στεγαστικών δανείων στην Κύπρο. Βεβαίως το όλο εγχείρημα θα αφορά και τις υπόλοιπες τράπεζες, οι οποίες στρέφουν, περισσότερο, το βλέμμα τους στον Οργανισμό Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων.

Σε αυτό το «σχήμα» και εφόσον θα αφορά, τελικά, όλες τις τράπεζες, προβλέπεται να περιληφθούν, κυρίως, τερματισμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μεσαίας και μεγάλης χρηματικής αξίας. Όπως γράψαμε και την περασμένη Κυριακή, με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, ο οποίος δύναται να έχει διαφοροποιήσεις, ο Οργανισμός θα εκδώσει ομόλογο και θα αγοράσει ένα μέρος των δανείων αυτών από τις τράπεζες στο 35%, περίπου, της αξίας τους.

Στο ομόλογο θα παραχωρηθούν κρατικές εγγυήσεις, ώστε οι τράπεζες να μπορούν να το χρησιμοποιούν ως εργαλείο νομισματικής πολιτικής και να προσμετρά στα κεφάλαιά τους. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις και δεδομένου ότι τα περιουσιακά στοιχεία του Οργανισμού θα έχουν δίκαιη αξία μεγαλύτερη του ομολόγου, τουλάχιστον κατά τη δημιουργία του, δεν θα προκύψει επιβάρυνση του δημοσίου χρέους της χώρας.

Οι τράπεζες θα κυνηγήσουν με όλα τα «όπλα», πλέον, τους δανειολήπτες, οι οποίοι δεν θα βρίσκονται στην κατηγορία των ευάλωτων ομάδων του σχεδίου «Εστία» και δη τους λεγόμενους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Έχοντας τη σαφή προτροπή και του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, άρχισαν ήδη να πιέζουν προς την κατεύθυνση της τροποποίησης του νόμου των εκποιήσεων.