ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ 2008 ΚΙΝΗΘΗΚΕ ΤΟ 2017 Ο ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης της τελευταίας δεκαετίας κατέγραψε το 2017 η κυπριακή οικονομία. Μετά τα πολύ δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν του κουρέματος καταθέσεων, η οικονομία φαίνεται να μπαίνει όχι μόνο σε «ράγες» αλλά και να αναπτύσσει ταχύτητα. Σαφώς πολλά είναι ακόμα εκείνα που πρέπει να γίνουν, ώστε να φτάσει στο επίπεδο που ήταν προ της κρίσης, καθώς έκτοτε χάθηκε μεγάλο ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), όμως όλα δείχνουν ότι ο μόνος δρόμος είναι προς τα πάνω

Το μεγαλύτερο βάρος αυτής της ανάπτυξης σήκωσαν στους «ώμους» τους κατά κύριον λόγο ο τουρισμός, ο οποίος φέτος σημείωσε νέο ρεκόρ αφίξεων, αλλά και ο κατασκευαστικός τομέας, ο οποίος φαίνεται να ξυπνά από το «κώμα» των τελευταίων ετών. Συγκεκριμένα, ο ρυθμός ανάπτυξης το 2017 ανήλθε στα 3,9% και είναι η πέμπτη υψηλότερη επίδοση στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον χειμώνα που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα προβλέπουν ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί στο 3,2% φέτος και στο 2,8% το 2019.

Σύμφωνα με την εκτίμηση που δημοσίευσε η Eurostat, η στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εποχικά διορθωμένο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,6% τόσο στη Ζώνη του ευρώ (ΕΑ19) όσο και στην ΕΕ28 κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2017, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Το τρίτο τρίμηνο του 2017, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,7% και στις δύο ζώνες. Σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, το εποχικά διορθωμένο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,7% στη Ζώνη του ευρώ και κατά 2,6% στην ΕΕ28, για το τέταρτο τρίμηνο του 2017, μετά από αύξηση + 2,8% και στις δύο ζώνες το προηγούμενο τρίμηνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν για την Κύπρο, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,1% σε τριμηνιαία βάση κατά το 4ο τρίμηνο του 2017 και κατά 3,9% σε ετήσια βάση.

Πάνω «Ξενοδοχεία και Εστιατόρια»

Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, η αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης οφείλεται κατά κύριο λόγο στους τομείς: «Ξενοδοχεία και Εστιατόρια», «Λιανικό και Χονδρικό Εμπόριο», «Κατασκευές» και «Μεταποίηση». Βελτίωση από το 2008 καταγράφουν οι κλάδοι της Εστίασης, των Χρηματοπιστωτικών και Επιστημονικών Δραστηριοτήτων. Το ΑΕΠ στον κλάδο των Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης ανήλθε το 2016 στα €946,5 εκατ. από €858 εκατ. το 2008, καταγράφοντας αύξηση 10,3%.

Οι Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες σημείωσαν άνοδο 10% από το 2008. Το ΑΕΠ τους βρέθηκε στα €1.127 εκατ. από €1.026 εκατ. το 2008. Παράλληλα, το ΑΕΠ στις Χρηματοπιστωτικές και Ασφαλιστικές Δραστηριότητες αυξήθηκε κατά 6,6% μέσα στη δεκαετία, από €1.222 εκατ. στα €1.303 εκατ. Επίσης, το ΑΕΠ στην Εκπαίδευση ανέβηκε κατά 9% στα €945 εκατ. από €865 εκατ. το 2008. Πτώση από το 2008 καταγράφουν το Εμπόριο, η Μεταποίηση και οι Κατασκευές.

Το ΑΕΠ του Χονδρικού και Λιανικού Εμπορίου, της Επισκευής Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Μοτοσικλετών ανέρχεται στα €1.629 εκατ. -κατά 13,5% πιο κάτω από το 2008 που ανήλθε στα €1.884 εκατ., ενώ να αναφερθεί ότι η συνεισφορά του είναι η μεγαλύτερη στο ΑΕΠ σε σχέση με τους υπόλοιπους κλάδους. Επιπρόσθετα, η Μεταποίηση καταγράφει πτώση 28%.

Για το 2008 το ΑΕΠ ανήλθε σε €1.025 εκατ., ενώ το 2016 υπολογίστηκε στα €736 εκατ. Οι Κατασκευές διατηρούν την πτωτική τους πορεία από το 2008. Μάλιστα, το ΑΕΠ των Κατασκευών κατά το 2016 με €627 εκατ. ήταν κατά 60% χαμηλότερο από το 2008, όπου υπολογιζόταν στα €1.526 εκατ. Σταθερές παρέμειναν οι Μεταφορές και η Αποθήκευση (€1.012 εκατ.) και η Δημόσια Διοίκηση και Άμυνα (€1.540 εκατ.).

Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου

Τα πιο πάνω «είδε» και ο οίκος Fitch, ο οποίος στην τελευταία του αξιολόγηση, στα μέσα της βδομάδας, τόνισε ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και η συνέχιση της πολιτικής της Κύπρου υπό τον πρόσφατα επανεκλεγμένο πρόεδρο θα πρέπει να στηρίξουν τα βελτιωμένα δημόσια οικονομικά της χώρας. Την ίδια ώρα όμως ο οίκος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις τράπεζες, αναφέροντας ότι η πολύ χαμηλή ποιότητα του ενεργητικού στον τραπεζικό τομέα εξακολουθεί να αποτελεί ύψιστο κίνδυνο για την ανάκαμψη.

Οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένουν υψηλοί και περιορίζουν σαφώς τον νέο δανεισμό. Τα μη εξυπηρετούμενα, αν και μειώνονται, αυτό γίνεται πολύ αργά, παρά τη βελτίωση της ικανότητας πληρωμών του ιδιωτικού τομέα αφού αυξάνεται η οικονομία και η απασχόληση. Ο οίκος επισημαίνει ότι ο καθαρισμός των τραπεζικών ισολογισμών θα χρειαστεί σημαντικό χρόνο με τον τρέχοντα ρυθμό, ενώ οι προσπάθειες για επιτάχυνση της μη ικανοποιητικής αντιμετώπισης στεγαστικών δανείων θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την κατανάλωση των νοικοκυριών. Το υψηλό εξωτερικό χρέος είναι μια άλλη διαρθρωτική αδυναμία, που θα χρειαστεί χρόνος για αντιμετώπιση, επισημαίνει ο οίκος.

Ζήτησε δράσεις η Νουί

Σε αυτό το πλαίσιο κινήθηκαν άλλωστε και οι οδηγίες της επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM), Ντανιέλ Νουί, καθώς το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) κυριάρχησε στη συνάντηση που είχε την Τετάρτη με τον Σύνδεσμο Τραπεζών. Η κ. Νουί ζήτησε περισσότερες κινήσεις από πλευράς των τραπεζών για επίλυση του προβλήματος σε σημείο που να πάψει να αποτελεί το κυριότερο πρόβλημα της κυπριακής οικονομίας, επισημαίνοντας γενικότερα πως οι απαιτούμενες διορθωτικές κινήσεις είναι καλό να γίνονται σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης, όπως ισχύει αυτήν τη στιγμή.

Από το -5,9% στο 3,9%

Η κυπριακή οικονομία, μετά από τρία χρόνια ύφεσης, επανήλθε στην ανάπτυξη το 2015 και έκτοτε παρουσιάζει επιτάχυνση. Αναλυτικά, το 2013, μετά την παράλυση της οικονομίας λόγω του κουρέματος καταθέσεων, η ανάπτυξη έφτασε στο -5,9%. Έκτοτε ο δείκτης ανεβαίνει με το 2014 να βρίσκεται όμως σταθερά σε αρνητικό ρυθμό ήτοι -1,4%. Από το 2015 η ανάπτυξη πήρε την ανιούσα και έκλεισε στο 2%. Ένα χρόνο μετά η ανάπτυξη ήταν της τάξεως του 3% και το 2017 αυτή η ανάπτυξη ήταν στο 4%.

Σε ανάρτησή του στο Twitter, μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της Eurostat, o Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης ανέφερε ότι η Κύπρος βρίσκεται στον σωστό δρόμο και η προσπάθεια συνεχίζεται. Ανάμεσα στους στόχους της νέας κυβέρνησης είπε ότι «είναι η προώθηση μεγάλων έργων του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα που θα αλλάξουν την εικόνα της χώρας μας».